Słownik pojęć golfowych – terminologia i podstawowe terminy dotyczące golfa

Terminologia golfowa bywa nazywana bogatą i unikalną – i nie ma w tym nic dziwnego; dla początkujących gra w golfa może wydawać się skomplikowana właśnie z powodu wielu specjalistycznych pojęć o zupełnie nieznanym pochodzeniu. 

Dlatego zrozumienie tych terminów to wręcz obowiązkowa część przygotowań do gry, dzięki której można w pełni cieszyć się jej przebiegiem i ułatwić sobie komunikację na polu golfowym. Ponadto sama znajomość podstawowych wyrażeń golfowych buduje też zaufanie współgraczy – pokazuje, że znasz zasady gry i szanujesz jej tradycję; w efekcie współzawodnicy traktują Cię lepiej, równiej. 

W niniejszym słowniku przybliżymy najważniejsze pojęcia: podstawową terminologię, nazwy elementów pola, rodzaje uderzeń, wyniki punktowe oraz reguły gry na polu golfowym. Dzięki słownikowi golfowemu poznasz terminy golfowe obowiązujące w Polsce (często w oryginale angielskim) i unikniesz najczęstszych pomyłek.

Pole golfowe składa się z kilku charakterystycznych stref, z których każda ma swoją nazwę i funkcję. Na tee zaczynasz dołek, a na greenie kończysz rozgrywkę, do tego dochodzą sformułowania takie jak rough, czy bunkier. W dodatku każde z nich wpływa na wynik meczu, dlatego tak ważne jest poznanie wszystkich terminów związanych z polem golfowym.

• Tee – podwyższone miejsce startu dołka. Zwykle jest to niewielki obszar trawy pomiędzy dwoma znacznikami, na którym gracz ustawia piłkę na specjalnym kołeczku (tee) przed pierwszym uderzeniem danego dołka.
  
• Fairway – to pas krótko ściętej trawy pomiędzy polem startu a greenem, służący za dogodną pozycję do kolejnego uderzenia. Utrzymanie piłki na fairway’u ułatwia dalszą grę.
  
• Green – okolica dołka pokryta najkrócej skoszoną trawą. Na greenie znajduje się dołek z chorągiewką (pin), do którego należy dotrzeć putterem. Gra na greenie polega na toczeniu piłki w kierunku dołka.
  
• Rough – teren wokół fairwaya z dłuższą trawą. Uderzenie piłki z roughu jest trudniejsze ze względu na wyższe trawy, a z heavy rough – jeszcze trudniejsze, bo tam trawa w ogóle nie jest koszona.

• Bunkier w grze w golfa – specjalny dół wypełniony piaskiem, służący za trudną przeszkodę na polu. Wpadnięcie piłki do bunkra to trudny przypadek, bo jej „wydobycie” wymaga użycia specjalnego kija typu sand wedge i odpowiedniej techniki. Dostępny na większości pól golfowych na świecie.
  
• Przeszkoda wodna – na przykład zbiornik wodny lub strumień. Jeśli piłka wpadnie do wody, zwykle obowiązuje kara punktowa. Czasami obecność wody blisko toru piłki wymaga zmiany strategii gry.

Golfowy słownik obejmuje także zupełnie różne od siebie nazwy rodzajów uderzeń i związanych z nimi kijów. Warto je znać i wiedzieć, kiedy używać danej definicji, a kiedy innej. Błędna komunikacja na polu golfowym może w najgorszym razie źle wpłynąć na wynik rozgrywki, a w najlepszym – prowadzić do nieporozumień.

• Swing – cały zamach golfowy. Składa się z fazy backswing (uniesienie kija do tyłu) i downswing (ruch w dół uderzający piłkę). Prawidłowy swing to podstawa.
  
• Drive (Tee shot) – najdłuższe uderzenie wykonywane zwykle drewnianym kijem typu driver z obszaru Tee. Driver (1-wood) służy do osiągania maksymalnej odległości. Wynikowy strzał z pola startu nazywamy właśnie drivem.
  
• Long iron / fairway wood shot – uderzenie z fairway’a przy użyciu fairway wood lub iron. Na przykład long iron (żelazo numer 3–5) jest używane do dłuższych uderzeń z fairway’a.

• Pitch – krótkie, wysoko wybite uderzenie, zwykle mające na celu przerzucenie piłki nad przeszkodą (na przykład z dołu bunkra lub z twardego podłoża) i lądowanie blisko greenu. Pitch wykonywany jest często pitching wedgem.
  
• Chip – krótkie, niskie uderzenie z okolic greenu (z naturalnej trawy lub z krótkiego roughu) mające posłać piłkę na green, aby następnie wtoczyła się do dołka.
  
• Putt – delikatne uderzenie po greenie wykonane specjalnym kijem typu putter. Celem putta jest toczenie piłki po trawie greenowej aż do dołka.

• Par – norma uderzeń na dołku. Jeżeli ukończymy go dokładnie w tej liczbie uderzeń, zapisujemy wynik jako „par”.
  
• Birdie – osiągnięcie dołka jednym uderzeniem poniżej par. Na przykład zagrana „dwójką” na dołku Par 3 albo uzyskanie trzech uderzeń na dołku Par 4. Wynik birdie jest symbolem dobrego osiągnięcia.
  
• Eagle – dwa uderzenia poniżej par dołka. Przykładowo zakończenie Par 4 w dwóch uderzeniach to eagle. Rzadkie i wyśmienite rozegranie.
  
• Double Eagle lub Albatros – niespotykane, ekskluzywne osiągnięcie: trzy uderzenia poniżej par na jednym dołku (na przykład ukończenie Par 5 w dwóch uderzeniach).
  
• Bogey w golfie – przeciwny wynik do birdie: trafienie do dołka jednym uderzeniem powyżej par. 
  
• Double bogey – dwa uderzenia powyżej par. Na przykład ukończenie Par 3 w pięciu uderzeniach. Mówi się też potocznie o podwójnym bogey’u.
  
• Hole-in-one – trafienie piłki do dołka za pierwszym uderzeniem z tee (zdarza się tylko na dołkach par 3). To marzenie każdego golfisty.

Warto też pamiętać o terminologii związanej z wynikami, która często wywołuje pomyłki. 

Wynik uzyskany podczas gry na polu „poza par” (na przykład „+2”) oznacza grę powyżej standardu pola, a „poniżej par” („−1” oznacza birdie) poniżej niego. Te niezwykłe osiągnięcia – birdie, eagle czy albatros – nawiązują do ptaków, co samo w sobie nieco ułatwia ich zapamiętywanie.

Mylące dla osób początkujących mogą być także terminy opisujące błędną technikę uderzenia: slice (piłka uderzona od prawa do lewa dla leworęcznego i na prawo dla praworęcznego) i hook (odwrotnie). Przykładowo slice jest nazywany „koszmarem amatorów” i objawia się silną boczną rotacją piłki.

Golf charakteryzuje się różnymi formami rywalizacji i punktacji, a każda z nich ma własną terminologię, którą należy bezwzględnie poznać jeszcze przed wybraniem się na pole. Poniżej znajdziesz kilka reguł gry w golfa, które są najważniejsze dla każdego gracza, i które mają ogromny wpływ na przebieg rozgrywki, w tym też na czas jej trwania.

• Handicap (HCP) – wskaźnik umiejętności gracza, który w pewnym stopniu wyrównuje szanse między zawodnikami o różnym poziomie gry. Zwykle jest to liczba ustalona na podstawie ostatnich wyników. W efekcie system handicapowy umożliwia rywalizację amatorów na równych zasadach, mimo różnego doświadczenia i umiejętności.

• Green fee – ustalana przez każdego właściciela pola golfowego opłata za grę na konkretnym obiekcie. To tak zwana karta wstępu na rundę, a jej koszt bywa zupełnie różny w zależności od popularności pola czy jego stanu.
  
• Caddie – asystent gracza na polu, noszący torbę z kijami i doradzający przy wyborze kijów lub strategii. Caddie często jest wykwalifikowanym zawodowcem znającym lokalne warunki pola.

• Etykieta golfowa – niepisany, choć bardzo ważny, kodeks zachowań obowiązujący na polu golfowym, który obejmuje zarówno zasady gry (ciche oddawanie strzałów, porządek gry, naprawianie divotów), jak i ubiór oraz szacunek wobec innych graczy.
  
• Okrzyk „Fore!” – w golfa woła się „Fore” (z ang. attention!), gdy lecąca piłka zmienia tor i może zagrozić osobom z przodu.

• Proshop – sklep golfowy przy klubie, gdzie można kupić sprzęt (kije, piłki, ubrania).
  
• Scorecard (karta wyników) – arkusz, na którym gracze zapisują wyniki uzyskane podczas gry, w tym liczbę uderzeń na każdym dołku podczas rundy.
  
• Pin – chorągiewka wskazująca położenie dołka na greenie; często słowa pin używa się zamiennie z „flaga”.

• Divot – kawałek darni trawy wyrwany przez kij przy swingu oddanym na polu uderzenia. Po wykonanym strzale należy „naprawić” divot, wkładając ziemię z powrotem na fairwayu lub greenie.
  
• Mulligan – potoczne określenie na nieoficjalne powtórzenie uderzenia bez kary. Mulligana zwykle stosuje się tylko dla zabawy (na przykład w amatorskich rozgrywkach klubowych).
  
• One-putt – zakończenie dołka jedynym uderzeniem putterem na greenie (idealny rezultat na greenie).

Podsumowując, znajomość terminologii golfowej – od nazw części pola, przez rodzaje uderzeń w golfie po słowa określające wyniki czy formy rozgrywki – znacznie ułatwia naukę gry i poruszanie się w środowisku golfowym. Warto opanować większość tych pojęć – dzięki nim łatwiej wystartujesz w turniejach, będziesz mieć mniejszy problem z porozumiewaniem się z innymi graczami oraz unikniesz niezręcznych sytuacji podczas gry. Niech terminologia będzie dla Ciebie wsparciem, nie przeszkodą!