Jak zbudować szałas w lesie?

Znalezione w lesie liście i trawy słabo sprawdzają się podczas ulewy, ponieważ szybko nasiąkają i tracą swoje właściwości. Można w pewnym stopniu poprawić ich skuteczność poprzez dodanie na wierzch cienkiej warstwy patyków. Dociążamy w ten sposób całą konstrukcję i ograniczamy przewiewność. Jeszcze lepszy efekt uzyskamy, stosując płaty kory ze spróchniałych drzew – to naturalna bariera dla wilgoci.

Najlepszą ochronę przed deszczem daje sztuczne pokrycie wykonane z materiałów nieprzepuszczających wody, a więc przykładowo z folii malarskiej, która zapewni nam niemal całkowitą wodoszczelność. Oczywiście pod warunkiem, że nie jest ona uszkodzona. Można też wykorzystać tarp, wtedy konstrukcja będzie przypominała namiot.

Szałas dwuspadowy zapewnia dobrą osłonę z dwóch stron, ale wymaga precyzyjnego ułożenia konstrukcji. Ciekawa alternatywa to wariant obniżający się ku ziemi po obu bokach, ponieważ jest najłatwiejszy do wykonania i doskonale chroni przed podmuchami wiatru.

Szałas jednospadowy to najprostszy w budowie układ, ponieważ wystarczy oprzeć skośnie kilka gałęzi o skarpę, duży kamień lub pień powalonego drzewa. Skutecznie ochroni nas od wiatru z jednej strony. Oczywiście przy planowaniu jego położenia należy wybrać miejsce z dala od bezpośredniego kierunku podmuchów. Zaletą takiej konstrukcji jest to, że w zimne dni możemy odsłonić część pionowej ściany, aby ogrzać się od ciepła ogniska po zapadnięciu zmroku.

Jeśli wybieramy się na survival w większej grupie, to warto pomyśleć o konstrukcji kilku tipi umieszczonych obok siebie. Takie szałasy składają się z jednego centralnego słupa, który zapewnia stabilność, a w środku mamy zamkniętą przestrzeń chroniącą z każdej strony. Aby zwiększyć ich szczelność, można dodać boczne ścianki z darni lub ściółki.

Podczas przebywania w lesie mamy dostęp do ogromnej ilości gałęzi i większych konarów. Gdy już wybraliśmy odpowiednio osłonięte miejsce, to możemy przystąpić do właściwej pracy. Jak więc szybko zbudować szałas krok po kroku?

Na początek należy zebrać odpowiedni materiał w postaci kilkunastu mocnych i długich gałęzi. Do kolejnej kupki dołożyć naturalne elementy na dach, a więc liście, drobne gałązki, mech, ewentualnie ściółkę. Niezbędny okaże się także kawałek sznurka, ale w razie jego braku sprawdzą się elastyczne witki lub sznurowadła. Unikamy przy tym niszczenia żywych roślin – sięgajmy tylko po rozrzucone dookoła elementy, a świeże gałęzie można zastąpić elementami rozrzuconymi dookoła.

Na część konstrukcyjną należy wykorzystać martwe drewno, a do wiązań wybieramy materiały elastyczne, które łatwo oplatają elementy szkieletu całej konstrukcji. Wszystko to opieramy na jednym solidnym drągu. Będzie to tak zwana kalenica, czyli krawędź szczytowa dachu szałasu. Ten wielki drąg możemy umieścić pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą drzewami lub położyć na mocno wbitych w ziemię kijach.

Od szczytu kalenicy układamy skośnie ułożone krokiewki z konarów, które muszą opierać się o ziemię i tworzyć stelaż dachu. Następnie poziomo kładziemy cieńsze gałęzie, które wzmocnią całość i będą podstawą dla poszycia. Gałązki powinny mieć podobną długość dla równomiernego rozłożenia ciężaru. Całość warto zabezpieczyć przez usunięcie niepotrzebnych rozgałęzień, zostawiając tylko te przy końcach – mogą służyć jako uchwyty.

Do pokrycia dachu najlepiej sprawdzi się ściółka leśna, darń i materiały roślinne o dużej powierzchni, np. liście łopianu. Układamy je od dołu ku górze, aby woda mogła swobodnie spływać. Pomiędzy warstwami można umieścić cienkie gałęzie, które przytrzymają lżejsze elementy przed porwaniem przez wiatr. Warto przy tym łączyć różne rodzaje roślin w poszyciu, aby poprawić całościową wytrzymałość. Pokrycia naturalne mogą szybko więdnąć lub nasiąkać, dlatego po deszczu trzeba dać im czas na wyschnięcie.

Najważniejsze przy budowaniu szałasu dla dzieci jest bezpieczeństwo i prostota konstrukcji. Wybieramy drzewo z rozwidlonymi konarami nisko nad ziemią. To ułatwi nam stworzenie ramy z długich gałęzi. Ustawiamy je wachlarzowo dla stworzenia samego szkieletu, a następnie przeplatamy go cienkimi witkami. W ten sposób mamy już ściany szałasu. Do środka można wrzucić warstwę suchych liści jako prowizoryczny dywan.

Dla najmłodszych idealnym rozwiązaniem może być miniaturowy szałas stworzony z kilku drobnych patyków, które opieramy o pień drzewa lub powaloną kłodę. To schronienie dla maskotek, które może posłużyć jako pierwsza przygoda z samodzielną budową. Maluchy rozwijają w ten sposób kreatywność, a przy tym nie wymagają nadzoru przy każdym kroku. Po zakończeniu zabawy rozbieramy konstrukcję, aby nauczyć dzieci o tym, że nie należy zostawiać po sobie śladów w lesie.

Zimowe warunki wymagają od nas przede wszystkim walki z utratą ciepła. Dlatego duże znaczenie ma zarówno kształt schronienia, jak i sposób naszego zarządzenia ciepłem pochodzącym z ogniska. Rozpalamy je kilka kroków przed wejściem, a przezroczysta folia na dachu szałasu jest formą przegrody. Przepuszcza ona ciepło do wnętrza, jednocześnie ogranicza wymianę powietrza z otoczeniem. Od środka folię warto uzupełnić kocem termicznym zawieszonym z odstępem kilku centymetrów – taka przegroda powietrzna znacznie poprawia izolację.

Budowę szałasu zawsze zaczynamy od dobrze przemyślanej lokalizacji i poszukiwania dostępnych materiałów. Podstawę tworzy drąg oparty na drzewach lub wbitych kijach. Następnie wykonujemy szczelne zakrycie tworzące dach dla równomiernego rozłożenia ciężaru. Szkielet musi być odporny na wiatr, jak i na ciężar mokrych roślin po opadach deszczu. Nie zapominamy o wentylacji i ochronie przed wilgocią. Prosta konstrukcja szałasu nie wymaga narzędzi, ale trzeba ją dobrze zaplanować. Jeśli planujesz stworzyć bardziej zaawansowaną konstrukcję, sięgnij po noże i multitoole outdoorowe – zapewnią Ci precyzję i funkcjonalność w każdych warunkach.