Style jazdy konnej – poznaj najpopularniejsze rodzaje jeździectwa

Najczęściej spotkasz dwa główne style jazdy konnej: angielski i western. Różnią się sposobem siedzenia w siodle, ale też pracą rąk i nóg oraz używanym sprzętem. W jeździe angielskiej ważny jest aktywny dosiad i dokładna praca pomocami. Jeździec pozostaje w stałym kontakcie z pyskiem konia za pomocą wodzy i na bieżąco reaguje na jego ruchy. W zależności od wybranej dyscypliny może też anglezować albo przejść do półsiadu, na przykład podczas galopu czy skoków.

W skokach przez przeszkody strzemiona skraca się zwykle o 5-10 cm względem ujeżdżenia – krótszy dosiad ułatwia utrzymanie równowagi tuż przed przeszkodą i po jej pokonaniu. Nawet niewielka przeszkoda wymaga od jeźdźca dobrego wyczucia rytmu konia.

Jeździectwo westernowe wygląda nieco inaczej. Wywodzi się z pracy kowbojów na ranczach, gdzie koń musiał być przede wszystkim wygodny w prowadzeniu i dobrze reagować na sygnały jeźdźca. Liczyła się też możliwość wykonywania różnych zadań, między innymi pracy przy bydle. Stąd charakterystyczne, głębokie siodło, dłuższe strzemiona i inny sposób prowadzenia wodzy. Jeździec siedzi stabilniej i głębiej, a wodze często prowadzi jedną ręką. Dzięki temu ma większą swobodę ruchów i może skupić się na tym, co dzieje się wokół niego.

Do dyscyplin westernowych należą między innymi reining, barrel racing, cutting (praca przy bydle) oraz western horsemanship. Klasyczny koń westernowy to najczęściej quarter horse, choć w tym stylu jeździ się też na innych rasach.

Poza stylem angielskim i westernowym wyróżnia się również jazdę naturalną, znaną jako Natural Horsemanship. W tym rekreacyjnym podejściu najważniejsza jest komunikacja z koniem i budowanie z nim wzajemnego zaufania. Dużo uwagi poświęca się pracy z ziemi, ale ćwiczenia można później kontynuować również z siodła.

Jeździec stara się przekazywać koniowi jasne sygnały za pomocą ruchów ciała, głosu czy odpowiedniego nacisku. Chodzi o to, żeby koń rozumiał, czego się od niego oczekuje, zamiast reagować wyłącznie na wodze czy ostrogi. Dlatego wiele osób zaczyna od prostych ćwiczeń z ziemi, zanim przejdzie do pracy pod siodłem i rajdów długodystansowych.

Do takich ćwiczeń nie potrzeba od razu kompletnego wyposażenia. Na początek przyda się kantar sznurkowy, długa lina prowadząca i kij treningowy. Siodło i wędzidło nie są konieczne na etapie pracy z ziemi. Warto jednak pamiętać o bezpieczeństwie. Koń może nagle zareagować nawet podczas spokojnego ćwiczenia, dlatego ogłowie w postaci kasku ochronnego przydaje się także wtedy, gdy jeździec nie siedzi jeszcze w siodle. Tutaj warto zwrócić uwagę na certyfikat VG1 01.040 2014-12.

Koń może poruszać się różnymi chodami, a każdy z nich ma własny rytm, tempo i sposób pracy nóg. Wyróżnia się stęp, kłus, galop i cwał. Jeździec poznaje je już na początku nauki jazdy konnej, najczęściej pod okiem instruktora. Opanowanie każdego z nich jest ważne nie tylko podczas rekreacyjnej jazdy, ale także wtedy, gdy ktoś chce rozwijać się w konkretnej dyscyplinie lub uprawiać sporty konne.

Warto też pamiętać, że prędkość danego chodu może się zmieniać. Zależy między innymi od konia, jego kondycji, podłoża i sposobu jazdy. Orientacyjne wartości przedstawia tabela:

U niektórych ras występują także dodatkowe chody. Dobrym przykładem są konie islandzkie, które mogą poruszać się töltem i inochodem. Są one płynniejsze dla jeźdźca niż kłus, a jednocześnie pozwalają koniowi poruszać się szybciej niż podczas stępa.

Znajomość poszczególnych chodów przydaje się niezależnie od wybranego stylu jazdy. Jeśli dopiero zaczynasz ujeżdżać konia, instruktor pokaże Ci, jak prawidłowo reagować na zmianę tempa i przejścia między chodami.

Jako początkującemu jeźdzcowi najłatwiej będzie Ci znaleźć szkoły jazdy, które uczą stylu angielskiego. To właśnie od niego wiele osób rozpoczyna swoją przygodę z jeździectwem. Pierwsze treningi w szkółkach często odbywają się na lonży. Instruktor prowadzi wtedy konia po wyznaczonym torze, a Ty możesz skupić się na utrzymaniu równowagi, prawidłowym dosiadzie i podstawowej pracy z koniem. Nie musisz od razu martwić się o samodzielne kierowanie.

Dużo zależy jednak od tego, co chcesz później robić. Jeśli interesują Cię skoki, ujeżdżenie albo chcesz startować w zawodach, styl angielski będzie naturalnym kierunkiem. Jeżeli natomiast bardziej przemawia do Ciebie klimat Dzikiego Zachodu, praca z bydłem i jazda w terenie, możesz spróbować westernu. Z kolei przy jeździe rekreacyjnej nie musisz od razu wybierać konkretnej dyscypliny. Możesz po prostu sprawdzić, w której technice czujesz się swobodniej.

Dobrym pomysłem jest wypróbowanie obu opcji. Dzięki temu łatwiej ocenisz, co naprawdę Ci odpowiada. Jeśli dopiero zaczynasz i masz wątpliwości, przeczytaj poradnik: Nauka jazdy konnej – jak zacząć jeździć konno?