Kawa w górach – jak zrobić dobrą kawę na szlaku?

Niezależnie od wybranej metody parzenie kawy na szlaku sprowadza się do kilku prostych kroków. Poniższy schemat sprawdzi się zarówno na postoju w trasie, jak i rano przy namiocie.

1. Zagotuj wodę na kuchence turystycznej albo użyj wrzątku z termosu.
2. Odmierz kawę, zwykle 15-16 g na 250 ml wody, co odpowiada mniej więcej dwóm czubatym łyżkom stołowym.
3. Zmiel ziarna tuż przed parzeniem, dopasowując grubość do metody.
4. Zalej kawę wodą o temperaturze 92-96°C.
5. Parz od około 2,5 minuty w dripperze do 4 minut we french pressie, a potem przelej napar do kubka termicznego.

Sposoby parzenia kawy w plenerze różnią się czasem przygotowania, grubością mielenia i tym, ile miejsca zajmują w plecaku.

Kawę najlepiej zalewać wodą o temperaturze około 92-96°C, co pozwala wydobyć z niej pełnię smaku. Wrzątek jest za gorący i wyciąga z naparu gorzkie związki, a zbyt chłodna woda sprawia, że wychodzi on kwaśny i wodnisty. Na nizinach wystarczy po zagotowaniu odczekać około 30 sekund, bo w tym czasie woda stygnie o 2-3°C.

W górach sprawa wygląda inaczej, bo wraz z wysokością spada temperatura wrzenia wody. Na wysokości około 2000 m n.p.m. woda wrze już w temperaturze około 93°C, więc można zalewać kawę od razu po zagotowaniu. Jeśli napar wychodzi kwaśny, zmiel kawę nieco drobniej albo wydłuż czas parzenia, a jeśli jest zbyt gorzki, wybierz grubsze mielenie lub skróć parzenie. Jasno palone ziarna lepiej znoszą wyższą temperaturę, a ciemno palone niższą.

Wybór metody zależy przede wszystkim od dostępnego sprzętu, warunków atmosferycznych i planowanej trasy. Pamiętaj przy tym, że w lasach i do 100 m od ich granicy przepisy zabraniają rozpalania ognia i korzystania z otwartego płomienia poza miejscami wyznaczonymi przez nadleśnictwo. Parki narodowe mają do tego własne regulaminy. Wodę najlepiej więc gotować na polach biwakowych, przy schroniskach i w innych miejscach, gdzie jest to dozwolone.

Rozpowszechnionym rozwiązaniem wśród kawoszy podróżników są gazowe kuchenki turystyczne. Te kompaktowe urządzenia zapewniają szybkie i kontrolowane źródło ciepła. Wystarczy podłączyć kartusz z gazem, postawić na stabilnej powierzchni lekki czajnik lub garnek turystyczny i w kilka chwil można cieszyć się wrzącą wodą i całym rytuałem picia kawy. Na wietrze warto osłonić palnik, bo podmuchy wydłużają gotowanie i zwiększają zużycie gazu.

Alternatywę dla kuchenki gazowych stanowią palniki na paliwo stałe. Są one jeszcze bardziej minimalistyczne, co docenią osoby, dla których każdy gram w plecaku ma znaczenie podczas górskich wędrówek. Palniki te działają na specjalne kostki paliwa stałego, które po podpaleniu generują ciepło. Choć proces zagotowania wody trwa nieco dłużej niż na kuchence gazowej, rozwiązanie to jest niezawodne w różnych warunkach atmosferycznych i nie wymaga noszenia ciężkich kartuszy z gazem. Do zagotowania wody na kawę w takim przypadku również przyda się lekki i wytrzymały garnek turystyczny, najlepiej wykonany ze stali nierdzewnej.

Jeśli zależy Ci na pełnym smaku kawy i aromacie, najlepiej zabrać świeże ziarna i zmielić je tuż przed parzeniem ręcznym młynkiem. Grubość mielenia dopasuj do metody. Do french pressu drobinki powinny przypominać gruboziarnistą sól, a do drippera drobny piasek. Kawa mielona jest wygodniejsza, bo nie wymaga młynka, a przy zakupie wystarczy wybrać tę opisaną jako przeznaczoną do Twojej metody parzenia.

Duży wpływ na jakość kawy w podróży i nie tylko ma też woda. Jeśli masz możliwość, używaj przefiltrowanej lub źródlanej. Zanim użyjesz wody z górskiego potoku, dowiedz się, czy można pić wodę z górskich potoków bez filtrowania, bo mimo przejrzystości może zawierać bakterie.

Po każdym użyciu umyj sprzęt do zaparzania, bo zapobiega to osadzaniu się resztek kawy i utrzymuje higienę. Naczynia płucz niewielką ilością wody z dala od potoków i jezior, a jeśli używasz płynu do mycia, wybierz biodegradowalny i nie wylewaj go bezpośrednio do wody. Kawiarkę i french press warto najpierw oczyścić z fusów na sucho, na przykład papierowym ręcznikiem, co ograniczy zużycie wody. Fusy i zużyte filtry zabieraj ze sobą w szczelnym woreczku. Nie zostawiaj ich w terenie, bo nawet jeśli wyglądają na naturalne, zaśmiecają szlak i mogą wabić zwierzęta. Po powrocie fusy możesz dodać do kompostu.

Dobra kawa na szlaku nie wymaga ciężkiego sprzętu, a jedynie lekkiego zaparzacza, kuchenki i odrobiny wiedzy o wodzie. Dripper, AeroPress czy dripbagi sprawdzą się w trasie, a kawiarka i french press na biwaku, gdzie jest więcej czasu. Najważniejsze to dobrać mielenie do metody i nie zalewać kawy wrzątkiem na nizinach, pamiętając, że wysoko w górach woda wrze w niższej temperaturze. Wodę gotuj tylko tam, gdzie pozwalają na to przepisy, a po parzeniu zabierz ze sobą wszystkie odpady, żeby szlak został czysty.