Kolarstwo górskie dla początkujących – definicja, sprzęt, opisy dyscyplin

Kolarstwo górskie znane jest na arenie międzynarodowej jako Mountain Biking, w skrócie MTB. Polega na poruszaniu się po terenach trudnych pod względem technicznym na specjalnie stworzonym do tego rowerze górskim. Obejmuje ono jazdę na rowerze górskim po nierównych, górskich terenach, na których spotkać można liczne przeszkody pochodzenia naturalnego. Pokonywać więc trzeba niezliczone zjazdy i podjazdy, wystające z ziemi korzenie, kamienie i skały, a także dziury, wyboje, błoto, kurz oraz gałęzie i liście. Przemieszczanie się po trasach obfitujących w tego typu wyzwania to gwarancja wysokiego poziomu adrenaliny, silnego zmęczenia i ogromnej satysfakcji. Dyscyplina przyciąga wiele osób, dlatego organizowane jest mnóstwo zawodów różnej rangi. Odbywają się nawet organizowane specjalne rajdy rowerowe dla amatorów. Można znaleźć o nich informacje na Decathlon GO.

Początki kolarstwa górskiego datowane są na lata siedemdziesiąte ubiegłego stulecia, kiedy to w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej popularna stała się jazda po terenach położonych poza ogólnodostępnymi drogami. W roku 1979 Amerykanin Gary Fisher jako pierwszy wpadł na pomysł stworzenia roweru przystosowanego do tego typu jazdy. Fisher kładł nacisk na to, by rower był przystosowany do jazdy po trudnym terenie. Bazował na konstrukcjach rowerów górskich i szosowych, lecz modyfikując je w tak, aby rama była wzmocniona, skrócona, a rower pozbawiony zbędnych elementów, takich jak błotniki. Co do kół, miały one 26 cali (zamiast 28 cali jak było do tej pory) i wyposażone były w szerokie opony o agresywnym bieżniku (a nie jak dotąd w opony cienkie i gładkie). Wymagało to pewnych umiejętności poruszania się po terenach z przeszkodami, dlatego początkowo górskie kolarstwo zaliczane było do sportów ekstremalnych.

Z biegiem lat, jazda na rowerze górskim stawała się coraz popularniejsza, dlatego w 1990 roku Międzynarodowa Unia Kolarska (Union Cycliste Internationale, w skrócie UCI) włączyła nieoficjalne Mistrzostwa Świata w MTB do swojego katalogu zawodów oficjalnych. Zawodnicy przydzieleni byli do konkretnych dyscyplin, które wchodziły w skład szeroko pojętego górskiego kolarstwa. Rok później Unia osobiście zorganizowała cykl zawodów, których celem było zdobycie Pucharu Świata. W kolejnych latach dołączano do niego kolejne konkurencje. Przełomem dla górskiego kolarstwa było włączenie jednej z jego kategorii (Cross-Country) do rywalizacji na poziomie Igrzysk Olimpijskich, co miało miejsce od roku 1996. Od tego czasu sport ten cały czas się rozwija.

Znane również jako kolarstwo grawitacyjne, kolarstwo ekstremalne to jeden z rodzajów MTB. Uprawia się je na naturalnych stokach o dużym stopniu nachylenia bądź na trasach, które w tym celu specjalnie przygotowano. Na trasie kolarstwa ekstremalnego spotkać można liczne przeszkody, takie jak między innymi muldy, skocznie czy koleiny. W części dyscyplin trasy wymagają skakania z nasypów oraz wykonywania w powietrzu różnego rodzaju ewolucji. 

Odmiana Downhilla. Jako sport wolny (free), posiada mniej sprecyzowane zasady. Zawodnicy startują jednocześnie ze szczytu wzgórza i sami wybierają swoją trasę zjazdową. W zależności od organizatora, o zwycięstwie decyduje albo kolejność przybycia na metę albo czas trwania zjazdu. Niektórzy biorą również pod uwagę jakość wykonanych trików, a także liczbę upadków.

Widowiskowa konkurencja polegająca na wykonywaniu skoków i ewolucji w powietrzu. Zawody rozgrywane są na tak zwanych dirtach, czyli usypach ziemnych. Wymaga ona doskonałej kontroli nad rowerem, odwagi i specjalnie przystosowanego sprzętu, który pełną zapewnia stabilność oraz wytrzymałość podczas lądowań.

Dual slalom to równoległy zjazd dwóch osób po trasie o dużym kącie nachylenia. Fourcross to konkurencja dla czterech osób. Podobnie jak w przypadku Dual slalom, przejazd wszystkich zawodników odbywa się w tym samym czasie. Zawody charakteryzują się bardzo dynamicznym przebiegiem, licznymi przeszkodami oraz bezpośrednią rywalizacją między zawodnikami.

Enduro to niejako wypadkowa Cross-Country i Freeride'u. Wybór trasy należy tu do zawodnika, a o wygranej decyduje kolejność na mecie. Mimo iż pod szyldem enduro organizowane są liczne zawody, jego miłośnicy podkreślają, że jest to po prostu styl jazdy, który wcale nie zawiera w sobie elementów rywalizacji, a jego celem jest wyczyn sam w sobie. All Mountain, czyli AM zależnie od organizatora tożsama jest z enduro bądź okazuje się swoistą wypadkową enduro i Cross-Country.

Do najsłynniejszych należą Nino Schurter ze Szwajcarii, uznawany za najbardziej utytułowanego zawodnika cross-country, Julien Absalon z Francji – dwukrotny mistrz olimpijski, oraz John Tomac z USA, legenda lat 90., który popularyzował MTB na całym świecie. We współczesnym kolarstwie górskim dużą rolę odgrywają także Mathieu van der Poel i Tom Pidcock, odnoszący sukcesy zarówno w MTB, jak i w innych odmianach kolarstwa. W konkurencjach ekstremalnych, takich jak downhill czy freeride, sławę zdobyli Loïc Bruni, Sam Hill oraz Brandon Semenuk, a ogromną popularność wśród fanów przyniósł sobie Danny MacAskill dzięki spektakularnym filmom rowerowym.

Rower górski to specjalistyczny sprzęt do pokonywania trudnych terenów i różnych przeszkód. Cechuje się stosunkowo wysoką wagą (która zapewnia mu większą wytrzymałość), małą ramą oraz amortyzatorami montowanymi zarówno w ramie, jak i w widelcu. Koła są szerokie, a opony mają gruby bieżnik. Zwykle mają średnicę 27,5 i 29 cali. Jeśli chodzi o liczbę biegów, zwykle oscyluje ona w okolicach 21-27 sztuk, z czego 3 zlokalizowane są z przodu a pozostałe z tyłu. Wśród rowerów górskich znajdują się modele takie jak rower dirtowy, rower Downhill, Enduro, Cross-Country, All Mountain oraz Freeride. Potrzebujesz też akcesoriów takich jak: 

• Kask rowerowy dobrze, aby chronił nie tylko głowę, ale również kark bądź całą twarz.
  
• Rękawiczki rowerowe zabezpieczają dłonie przed powstawaniem odcisków i otarć.
  
• Koszulka rowerowa ma odprowadzać wilgoć na zewnątrz i pozwalać skórze oddychać.
  
• Spodenki z piankową wkładką chroniącą newralgiczne miejsca.