Jakie odbijacze do łodzi? Poradnik

Oto często spotykane odbijacze montowane na jednostkach pływających.

1. Odbijacze cylindryczne (walcowe)
Najczęściej spotykany typ, mocowane pionowo lub poziomo. Nadają się do większości jednostek – od małych motorówek po jachty żaglowe. Są uniwersalne i dostępne w różnych rozmiarach.

2. Odbijacze kuliste (kulki)
Charakteryzują się dużą wypornością i powierzchnią ochronną. Nadają się do większych jednostek, a także miejsc narażonych na silne fale czy prądy. Sprawdzają się również przy cumowaniu do niskich pomostów.

3. Odbijacze profilowe (płaskie, ochronne)
Mocowane na stałe do burty łodzi, rufy lub dziobu. Często wykorzystuje się je w łodziach rybackich i pontonach. Chronią dużą powierzchnię i nie przesuwają się podczas ruchów łodzi.

4. Odbijacze dziobowe i rufowe
Takie odbijacze mają specjalnie profilowane kształty dopasowane do tych części jednostki. Zapewniają dodatkową ochronę przy cumowaniu przodem lub tyłem.

Ponadto istnieją odbijacze pomostowe (nazywane też czasem odbojnicami). To specjalny typ odbijaczy mocowanych na stałe do pomostów, nabrzeży, kei lub boi, a nie do łodzi. Chronią zarówno pomost, jak i kadłub łodzi podczas cumowania.

Wybór odbijaczy jachtowych zależy od dwóch głównych czynników. Pierwszy z nich to wielkość jednostki pływającej. Im dłuższa i większa jednostka, tym większe i bardziej wytrzymałe odbijacze będą Ci potrzebne. Drugi z nich to warunki cumowania. W miejscach o silnym falowaniu lub dużym ruchu wodnym lepiej sprawdzą się odbijacze kuliste, lub profilowe o większej powierzchni kontaktu. 

Zaleca się zamontować co najmniej jeden odbijacz na każde 2,5-3 metry długości łodzi. Dodatkowy jeden lub dwa warto mieć jako rezerwę.

Wiązanie odbijaczy do łodzi to ważna umiejętność, ponieważ tylko dobrze przymocowany odbijacz jachtowy chroni burtę przed uszkodzeniami mechanicznymi czy otarciami i nie przemieszcza się w trakcie cumowania czy postoju. Możesz wykorzystać w tym celu:

1. Węzeł – półsztyk (half hitch)
Najczęściej wykorzystywany do mocowania odbijacza do relingu lub uchwytu. To węzeł prosty, szybki i pewny. Aby go wykonać, przełóż linę odbijacza przez reling lub knagę, zrób pojedynczy półsztyk – czyli owiń wolny koniec liny wokół części stałej i przełóż go przez własną pętlę. Dodatkowo możesz go zabezpieczyć drugim półsztykiem lub wykonać podwójny.

2. Węzeł cumowniczy (clove hitch/knagowy)
Jest stabilny i estetyczny, często stosowany do odbijaczy montowanych na relingach poziomych. Aby go zawiązać, owiń linę dwa razy wokół relingu, a następnie przy drugim okrążeniu przeciągnij koniec pod pętlą i zaciągnij.

3. Węzeł skrajny (bowline/ratowniczy)
Użyj go, jeśli chcesz mieć stałą pętlę na końcu odbijacza. Jak go zawiązać? Zrób pętlę („oczko”), wprowadź wolny koniec „króliczka” przez nią, owiń „drzewo” i wróć z powrotem do pętli. Zaciągnij.

Odbijacze powinny być odpowiednio napompowane, aby zapewniały odpowiednią ochronę jachtom i innym jednostkom pływającym. Zarówno zbyt niskie, jak i zbyt duże ciśnienie w odbijaczu może prowadzić do jego nieskuteczności, a nawet uszkodzenia. Pamiętaj, że optymalne ciśnienie w odbijaczu to około 0,2-0,3 bara w zależności od producenta, lecz może się nieco zmieniać w zależności od warunków atmosferycznych i temperatury powietrza. 

Dobrze napompowany odbijacz jest twardy, ale nie sztywny – powinien delikatnie się uginać pod naciskiem dłoni. Nie pompuj go do samego końca, na siłę, ponieważ czyni go to mniej trwałym i grozi pęknięciem, zwłaszcza przy nagłych zmianach temperatury. Ponadto latem, gdy odbijacz nagrzewa się od słońca, ciśnienie wewnątrz może wzrosnąć samoistnie.

1. Znajdź zaworek – może być zakręcany, igłowy (jak w piłce) lub jedno-/dwustopniowy.
2. Użyj odpowiedniej pompki – ręcznej, nożnej lub kompresora z manometrem.
3. Zawsze kontroluj ciśnienie – warto mieć ze sobą prosty manometr.

Zaworki w jakościowych odbijaczach wykonane są z trwałych materiałów, ale przy długim użytkowaniu mogą się zużywać. Gdy przestaną trzymać sprężone powietrze, warto sprawdzić gwint lub wymienić uszczelkę – niektóre modele oferują zaworki wymienne. 

Dobrej jakości odbijacze są niezbędnym wyposażeniem każdej jednostki pływającej – zarówno rekreacyjnej, jak i komercyjnej. Chronią dziób, burtę rufę oraz inne narażone miejsca. Obijacze burtowe w połączeniu z odbijaczami profilowymi i narożnymi pomagają zapobiegać zderzeniom z innymi jednostkami pływającymi lub pomostami. Należy solidnie je przymocować, aby uniknąć zgubienia odbijacza w czasie silnego wiatru czy fal. Pamiętaj, że niepisane prawo żeglarskie mówi, aby schować odbijacze po wypłynięciu z portu. Najwygodniej trzymać je w koszach do odbijaczy.