Dolina Kościeliska – szlaki, schroniska, dojazd, najważniejsze informacje

Dolina Kościeliska to druga co do wielkości dolina w Tatrach. Ma charakter doliny walnej, co oznacza, że zaczyna się na podnóżu Tatr i biegnie aż do głównej grani. Geograficznie położona jest w Tatrach zachodnich. Otaczają ją rozmaite szczyty, między innymi:

• Siwy Zwornik,
  
• Małołączniak,
  
• Przednia Kopka,
  
• Mały Regiel,
  
• Kominiarski Wierch,
  
• Błyszcz i Bystrą.
  

• Dolinie Miętusiej,
  
• Dolinie Tomanowej,
  
• Dolinie Pysznej,
  
• Wąwozie Kraków,
  
• Wściekłym Żlebie.
  

• Niżnia Kościeliska Brama, zwana Bramą Kantaka,
  
• Brama Pośrednia, zwana Bramą Kraszewskiego,
  
• Wyżnia Kościeliska Brama, zwana Raptawicką.
  

Wielu turystów chce wiedzieć, idąc Doliną Kościeliską, ile km do schroniska. Cała dolina ma długość 9 km, jednak z leżących przy Dolinie Kościeliskiej parkingów do schroniska PTTK na Hali Ornak idzie się krócej. W zasadzie szlak wiedzie przez Dolinę Kościeliską trasą pieszą o długości około 5,5 km.

Przejażdżka rowerem w Dolinie Kościeliskiej nie jest możliwa. Obszar ten jest zamknięty dla rowerzystów. Przemawia również za tym fakt, że pokonanie Doliny Kościeliskiej rowerem mogłoby być trudne z uwagi na kamieniste podłoże.

Niestety zwiedzanie Doliny Kościeliskiej z psem nie jest możliwe. Regulamin Tatrzańskiego Parku Narodowego nie pozwala na wchodzenie na teren tej doliny ze zwierzętami. Wprowadzono go w celu ochrony środowiska, w którym żyją dzikie zwierzęta i porośniętego dziką roślinnością.

W Dolinie Kościeliskiej długość trasy nie jest specjalnie imponująca, co ucieszy turystów będących w górach pierwszy raz czy z dziećmi. Pomijając krótki w Dolinie Kościeliskiej czas przejścia trasy, warto zaznaczyć, że po drodze jesteś w stanie zobaczyć wiele ciekawych rzeczy. A jeśli zdecydujesz się nieco zobaczyć ze szlaku, to w odległości nie większej niż do godziny marszu możesz zdobyć kolejne tatrzańskie atrakcje.

Po około 1,3 km od wylotu z doliny znajdziesz Cudakową Polanę, na którą wchodzi się po przekroczeniu pierwszego mostki na Potoku Kościeliskim. Prowadzony jest kulturowy wypas owiec, którego celem jest zapobieganie zarastaniu polany lasem i zachowanie jej pasterskiego charakteru. Stoją tutaj stoły piknikowe, przy których można usiąść, aby podziwiać otoczenie albo zjeść przekąskę.

Kapliczka Zbójnicka znajduje się na polanie Stare Kościeliska, około 25 minut od wejścia na szlak w Kirach. Jej nazwa pochodzi od historii, według której została ustawiona w tym miejscu przez zbójników. W rzeczywistości jest to kapliczka górnicza, bo w Starych Kościeliskach niegdyś znajdowała się huta, a nawet kilka domów i karczma. Tutaj również, tylko po drugiej stronie drogi, znajdują się miejsca odpoczynku podczas wędrówki.

Szlak prowadzi z Polany Stare Kościeliska do jaskini, a potem oferuje zejście w dalszym odcinku Doliny Kościeliskiej. Wiedzie tędy czarny szlak turystyczny. W sumie przejście go zajmuje około 60 minut. Jaskinia ta jest w skali tatrzańskiej mała i ma tylko jeden korytarz, ale jest lepiej dostępna niż pozostałe jaskinie w tym obszarze. Część korytarzy jest stworzona sztucznie, aby możliwe było przejście tą trasą. Uwaga – jest to szlak jednokierunkowy.

To jedna z odnóg Doliny Kościeliskiej. Ile się idzie do tego miejsca? Przejście tutaj zajmuje mniej więcej godzinę, bo zejście do wąwozu leży około 4 km od Kir. Cała trasa o długości 3 km zajmuje około 50 minut marszu. Wąwóz Kraków tworzy długi i głęboki wąwóz skalny, jeden z najładniejszych w Polsce. Według legendy ukryty był tu skarb. Dla turystów udostępniona jest jedynie dolna część tego szlaku, częściowo wiodąca żelaznymi drabinkami. Przez Smoczą Jamę, czyli tunel jaskiniowy, wychodzi się na Polanę Pisaną. Smocza Jama jest zabezpieczona łańcuchami, podobnie jak jej obejście, na którym są również klamry. Jest to fragment bardziej wymagający kondycyjnie i sprzętowo.

W Dolinie Kościeliskiej jaskiń nie brakuje, ale Mylna jest jedną z najbardziej znanych. Łącznie szlak obejmujący wejście do jaskini, przejście nią i zejście na dół zajmuje około 50 minut. Jest to trasa trudna, bo wymaga często chodzenia na czworakach, a czasami nawet pełzania. Jaskinia, mimo że odwodniona, nadal jest mokra, a na trasie są spore zwężenia. Aby przejść przez nią, trzeba mieć własne źródło światła. Jej nazwa pochodzi od tego, że wielu turystów po utracie latarki po prostu się tutaj zagubiło. Niektórzy ponieśli nawet śmierć jak ksiądz Józef Szykowski.

To leżące nieopodal Doliny Kościeliskiej Jezioro jest warte obejrzenia nawet w sytuacji, gdy nie lubisz dalekich wędrówek. Dojście do niego zajmuje około 30 minut. Samo górskie jezioro morenowe leży na dawnej Hali Smreczyny i ma powierzchnię 75 arów i głębokość dochodzącą do 5,3 m. Woda nie jest specjalnie przejrzysta, jak w innych tatrzańskich jeziorach, a brzeg raczej pozostaje bagnisty. Jest tutaj natomiast bogata fauna i flora. Ten brak przejrzystości sprawił, że według legendy górale uważali, że Staw Smreczyński nie ma dna.

Schronisko należy do PTTK i znajduje się właściwie na Małej Polance Orczańskiej, która niegdyś należała do Hali Ornak. Geograficznie nie jest to już Dolina Kościeliska, a Pyszniańska (Pyszna). Zostało ono wzniesione w typowym zakopiańskim stylu w latach 50. XX wieku. Łącznie jest tutaj 49 miejsc noclegowych, a także kuchnia, a wokół zostały rozstawione ławki. 

Z Doliny Kościeliskiej szlaki górskie prowadzą w różnych kierunkach. Są zarówno bardziej, jak i mniej skomplikowane, dlatego możesz znaleźć coś dla siebie. Oto szlaki, które warto znać:

• szlak zielony z Kir do Hali Ornak i samego schroniska – około 1:35 h, 5,5 km,
  
• czerwony szlak na Ciemniak i Czerwone Wierchy z wylotu Doliny Miętusiej odchodzi po około 1,3 km, 20 min marszu. Tam zaczyna się też czarno oznakowana Ścieżka nad Reglami przez Przysłop Miętusi,
  
• po około 4 km z Polany Pisanej odchodzi w bok żółta ścieżka do Wąwozu Kraków, głębokiego wąwozu skalnego, która schodzi z powrotem na Polanę. Czas przejścia to około 50 min. Z kolei niebieski szlak prowadzi na Halę Stoły,
  
• po 4,4 km od wejścia do Doliny Kościeliskiej odchodzą dwa szlaki: czarny prowadzący do Jaskini Raptawickiej, której przejście zajmuje około 15 min i czerwony do Obłaskowej oraz przez Jaskinię Mylną, co zajmuje około 50 min,
  
• około 70 m za Tomanowym Potokiem, niedaleko schroniska, znajduje się rozwidlenie dróg prowadzące do Smreczyńskiego Stawu szlakiem czarnym (około 30 min) i do Doliny Tomanowej i na Ciemniak (wejście to około 3 h 40 min),
  
• żółty szlak na Ornak z Doliny Kościeliskiej prowadzi najpierw przez Iwanowską Dolinkę na Iwaniacką Przełęcz, a następnie zmienia się w szlak zielony i biegnie przez Ornak, Siwą Przełęcz, Siwe Turnie i przełęcz Liliowy Karb. Łącznie trasa zajmuje nawet do 5 godzin.

Jeśli byłeś w Kościelisku, zwiedzanie możesz rozszerzyć również o leżącą nieopodal atrakcyjną Dolinę Kościeliską. Wiosną jest ona już zwykle dostępna dla turystów. Co więcej, z Zakopanego Dolina Kościeliska jest łatwo dostępna nawet dla niezmotoryzowanych. Wybierz odpowiedni szlak, przygotuj się i przejdź po Tatrach!