Jeżowiec w stopie – co robić po nadepnięciu na jeżowca?

Jeżowce są małymi, morskimi stworzeniami należącymi do szkarłupni. Od razu przyciągają one uwagę swoim charakterystycznym wyglądem. Mają one okrągłe lub lekko owalne ciało pokryte ruchomymi kolcami. U jednych gatunków są one długie i cienkie, u innych natomiast krótkie i grubsze. Kolce pełnią funkcję ochronną i to właśnie one sprawiają, że nadepnięcie na jeżowca jest wyjątkowo bolesne. Jeżowce najczęściej spotkasz w ciepłych wodach, niedaleko skał i raf.

Co jedzą jeżowce? Choć wyglądają groźnie, żywią się głównie glonami i drobnymi szczątkami organicznymi znajdującymi się na dnie. Zwykle mają one od kilku do kilkunastu centymetrów, choć z powodu szkieletu mogą wydawać się większe. Warto dodać, że niektóre gatunki posiadają specjalne narządy jadowe zakończone miniaturowymi „szczypcami” (pedicellaria). Potrafią one przebijać skórę i wprowadzać do organizmu jad. Organizmy te nie są pod ochroną.

Stworzenia te występują najczęściej w ciepłych, przejrzystych wodach mórz i oceanów. Szczególnie w rejonach tropikalnych i subtropikalnych. Jeżowce preferują miejsca o dużym zasoleniu, więc chętnie chowają się między skałami, przy rafach i w płytkich zatoczkach. Europejscy turyści najczęściej mogą trafić na to stworzenie w Chorwacji lub Grecji. Ukłucie jeżowca to bardzo popularna „pamiątka” z wakacji. Dobra informacja jest jednak taka, że jeżowce nie występują na polskim wybrzeżu Bałtyku.

Każda osoba wybierająca się na południe Europy powinna pamiętać, że nadepnięcie na kolce jeżowca może być niebezpieczne dla zdrowia. W większości przypadków ukłucie powoduje silny ból, a w miejscu zranienia pojawia się zaczerwienienie, obrzęk i podrażnienie skóry. Problemem są także toksyny produkowane przez niektóre gatunki. Poprzez kontakt z jeżowcem do skóry może dostać się jad, który dodatkowo nasila dolegliwości i zwiększa ryzyko powikłań.

Spotkanie z jeżowcem ciężko pomylić z czymkolwiek innym. Pierwszym sygnałem nadepnięcia na to stworzenie jest nagły, ostry ból. Problem polega jednak na tym, że kolce zo
stają pod skórą, więc rana może się podrażnić, a nawet ulec zakażeniu. Objawy mogą być miejscowe, ale przy infekcjach mogą też obejmować ogólną reakcję organizmu na ukąszenie. Co powinno zaniepokoić?

• silny, nagły ból w miejscu ukłucia,
  
• rany kłute i trudne do usunięcia fragmenty kolców pod skórą,
  
• zaczerwienienie lub obrzęk wokół rany,
  
• zasinienie w miejscach nakłucia,
  
• podrażnienie skóry i pieczenie,
  
• ryzyko zakażenia, jeżeli rana nie zostanie oczyszczona,
  
• nagłe osłabienie i silne zmęczenie,
  
• bóle mięśni, 
  
• paraliż i szok pourazowy (w cięższych przypadkach),
  
• problemy z oddychaniem (w cięższych przypadkach).

Niektóre jeżowce są jadowite, więc wbicie kolców może mieć różne konsekwencje. Jeśli rana zaczyna piec, swędzieć lub pojawia się zaczerwienienie, trzeba działać szybko, aby nie dopuścić do infekcji. Ból można łagodzić lekami przeciwbólowymi dostępnymi bez recepty. Mowa tutaj o ibuprofenie czy paracetamolu. Przydatne mogą okazać się także preparaty antybiotykowe, które należy nakładać na ranę kilka razy dziennie. Ulgę może przynieść też krem z hydrokortyzonem o działaniu przeciwzapalnym.

Jeżeli po nadepnięciu na jeżowca w wodzie rana jest głęboka lub ból nie ustępuje przez kilka dni, nie warto tego bagatelizować. Szczególne zaniepokojenie powinny wywołać objawy infekcji: zaczerwienienie, obrzęk, gorączka czy pojawienie się ropnej wydzieliny. To znak, że konsekwencją spotkania z jeżowcem mogło być zakażenie, które wymaga leczenia. W przypadku głębokich ran kłutych należy skierować się do specjalisty.

Pilnej konsultacji wymagają również bardziej niepokojące objawy. Mowa tutaj między innymi o silnym osłabieniu, bólach mięśni, problemach z poruszaniem się, czy skrajnym zmęczeniu. W takiej sytuacji lekarz może zlecić RTG, aby sprawdzić, czy pod skórą nie zostały resztki kolców. W razie potrzeby poda on także zastrzyk przeciwtężcowy. W sytuacji, kiedy doszło do zakażenia, konieczne może być wdrożenie antybiotyków. Jeśli nadepnięcie na jeżowca powoduje szereg poważnych powikłań, może nie obyć się bez wizyty w szpitalu.

Dobra informacja jest taka, że większość ubezpieczeń podróżnych pokrywa koszty leczenia po nadepnięciu na jeżowca. Taki uraz jest traktowany jako nagły wypadek. Polisa obejmuje między innymi wizytę u lekarza, usunięcie kolców oraz zakup leków i środków opatrunkowych. Sprawdź jednak, czy ubezpieczenie działa w kraju, do którego wyjeżdżasz. Pamiętaj też, że ubezpieczyciel ma prawo odmówić pokrycia kosztów, jeżeli do zdarzenia doszło w wyniku rażącego niedbalstwa. Przykładem może być kąpiel w niedozwolonym miejscu.

Jeżowce to stworzenia, które występują w przybrzeżnych płyciznach na całym świecie. Żyją w stosunkowo płytkich akwenach. Nadepnięcie na jeżowca może być bolesne i niebezpieczne. Na początku należy usunąć duże kolce, bo rana może łatwo ulec zakażeniu. Jeśli objawy są poważniejsze, warto skonsultować się z lekarzem. Choć niektóre jeżowce mają jad, możesz zapobiec użądleniu poprzez noszenie butów do wody. Zdecydowanie warto w nie zainwestować.