Kolarstwo grawitacyjne – ekstremalna jazda na rowerze górskim

Czym jest kolarstwo grawitacyjne? Definicja tego pojęcia odnosi się do jednej z odmian MTB, czyli kolarstwa górskiego. Charakteryzuje się między innymi wysokim poziomem trudności, dlatego bywa określane takim terminem jak kolarstwo ekstremalne. Uprawia się je na specjalnie przygotowanych trasach lub naturalnych ścieżkach o nachylonym spadzie.

Bez względu na to czy są to szlaki wytyczone przez ludzi, czy przez przyrodę, powinny one cechować się dużym nachyleniem, ponieważ to właśnie do niego nawiązuje określenie grawitacyjne. To właśnie tak zwana grawitacja rowerowa jest przyczyną zwiększania prędkości jazdy po stokach o dużym spadzie. To ona wymaga lądowania po skoku lub innej ewolucji i decyduje o charakterze zjazdu. Dlatego odwołanie do niej znajduje się w nazwie tego sportu.

Kolarstwo grawitacyjne obejmuje odmiany kolarstwa górskiego skoncentrowane głównie na pokonywaniu zjazdów na dwóch kołach oraz wykorzystaniu nachylenia terenu. Trasy w tych dyscyplinach prowadzą po stromych, technicznych odcinkach z naturalnymi przeszkodami, takimi jak korzenie, kamienie, uskoki czy wyboje. 

• Downhill – zjazd indywidualny na czas po stromej i technicznej trasie, gdzie liczy się szybkość oraz kontrola nad rowerem.
  
• Freeride – styl jazdy nastawiony na swobodny wybór linii przejazdu oraz wykonywanie skoków i ewolucji na przeszkodach terenowych lub specjalnych konstrukcjach.
  
• Dirt jumping – dyscyplina polegająca na wykonywaniu skoków z ziemnych hop i prezentowaniu trików ocenianych pod kątem techniki oraz stylu.
  
• Dual slalom – równoległy wyścig dwóch zawodników na specjalnie przygotowanym torze z przeszkodami i zakrętami.
  
• Four cross – zawody czterech rowerzystów jednocześnie na torze zjazdowym, w którym o zwycięstwie decyduje kolejność na mecie.

Kolarstwo grawitacyjne to sport uchodzący za wymagającą i dynamiczną odmianę jazdy terenowej, jednak nie jest zarezerwowany wyłącznie dla zawodowych kolarzy. Może z nim rozpocząć przygodę każda osoba, która ma podstawowe doświadczenie w jeździe na dwóch kółkach w terenie i chce spróbować bardziej technicznych tras o większym nachyleniu. Sprawdzi się więc zarówno u ambitnych amatorów, jak i bardziej zaawansowanych rowerzystów szukających większych wyzwań.

Chociaż od kilku lat coraz więcej osób rozpoczyna przygodę z jazdą grawitacyjną, nie wszyscy korzystają ze wsparcia doświadczonych instruktorów. Nauka samodzielna może prowadzić do utrwalania nieprawidłowych nawyków technicznych, które później trudno skorygować. Praca z wykwalifikowanym instruktorem pozwala opanować podstawy techniki jazdy, lepiej kontrolować rower na stromych zjazdach i zwiększyć bezpieczeństwo podczas pokonywania wymagających tras.

Wybór odpowiedniego roweru zależy przede wszystkim od planowanego stylu jazdy, budżetu oraz poziomu zaawansowania rowerzysty. Na początek warto zwrócić uwagę na najważniejsze parametry techniczne, takie jak skok zawieszenia, geometria ramy zapewniająca stabilność na zjazdach oraz rozmiar kół – najczęściej 27,5 lub 29 cali. Istotna jest również szerokość dobrych opon z agresywnym bieżnikiem, który poprawia przyczepność w na trasie o trudnym terenie. W przypadku napędu najlepiej sprawdzają się nowoczesne konfiguracje 1x, a rozmiar ramy powinien być dopasowany do wzrostu i budowy ciała rowerzysty.

Bezpieczeństwo oraz zdrowie to podstawa w trakcie uprawiania tego ekstremalnego sportu. Kolarz górski, na swoim rowerze enduro, czy innym, powinien zadbać o odpowiednią ochronę ciała, w szczególności głowy. Jazda po ekstremalnych, technicznych trasach wiąże się z ryzykiem upadków oraz uderzeń o kamienie, czy inne przeszkody. Dlatego też nie można rezygnować z kasku rowerowego oraz ochraniaczy. Każdy rowerzysta uprawiający kolarstwo grawitacyjne powinien rozważyć następujące elementy wyposażenia:

• kask rowerowy, najlepiej typu full face,
  
• ochraniacze na kolana i łokcie oraz ochraniacz klatki piersiowej i pleców,
  
• gogle,
  
• buty rowerowe o dużym stopniu twardości,
  
• wysokie skarpety z oddychającego materiału,
  
• rękawiczki rowerowe.

Kolarstwo grawitacyjne znane jest z dynamicznych zjazdów, wymagających tras oraz dużej dawki adrenaliny, dlatego często uznawane jest za sport ekstremalny. Obejmuje nie tylko skakanie oraz pokonywanie przeszkód, ale także techniczną jazdę w trudnym terenie. Niezależnie od poziomu zaawansowania, każda osoba początkująca, chcąca zacząć swoją przygodę z kolarstwem grawitacyjnym powinna pamiętać o odpowiednim przygotowaniu i wyposażeniu ochronnym, w tym o kasku i ochraniaczach.