Taniec kujawiak – poznaj jeden z najsłynniejszych tańców polskich 

Taniec ten pochodzi z ziemi kujawskiej, a jego początki sięgają XIX wieku. Pierwszy raz wspomina się o nim w okolicach 1827 r. w źródłach pochodzących od Oskara Kolberga. Po upadku powstania styczniowego kujawiak jako polski taniec stał się symbolem żałoby narodowej, podkreślał narodowe dziedzictwo i pozwalał wyrażać emocje. 

Od lat wykonywany jest przez zespoły folklorystyczne w tradycyjnych kujawsko-mazowieckich obrzędach weselnych. Kujawiak – jaki to taniec? Pochodzący z Kujaw, nastrojowy, liryczny, w odróżnieniu od mazurka i oberka – dużo spokojniejszy. 

Wykonuje się go głównie w chodzie i obrotach, w rytmie ćwierćnut, na lekko ugiętych nogach. Wolny rytm pozwala na improwizację, które mogą mieć nawet zalotny charakter. To dlatego często pojawia się w tradycyjnych sytuacjach. Jest nieodłącznym elementem kujawskich obrzędów weselnych.

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech jest spokojne tempo kujawiaka. Dodatkowo obowiązuje metrum trójdzielne, czyli 3/4, a wszystko w okowach lirycznej i nastrojowej muzyki. Kujawiak to obroty w lewo i prawo, taniec w parach – partner i partnerka, a także swobodne, łagodne kroki wykonywane w chodzie. Ne w biegu, co odróżnia kujawiaka od oberka i mazura.

Przy końcowych frazach muzycznych często dźwięki podkreślane są przez mocniejsze przytupywania. Daje to efekt ciekawego akcentu, szczególnie że taniec wykonuje się po obwodzie koła. 

Pierwotnie kujawiak miał za zadanie wyrażać tęsknotę, zaloty i głębokie refleksje. Stąd jest on najwolniejszym i najbardziej spokojnym z grupy tańców mazurowych. 

Jeśli chodzi o tańce ludowe, kujawiak nie odstaje wśród nich w kwestii stroju. W jakim stroju tańczy się kujawiaka? Pochodzi on prosto z kultury ziemi kujawskiej, z tradycji folkloru. 

Mężczyzna

Stój męski to czarna sukmana, pas, kapelusz ozdobiony muszelkami albo wstążkami. Do tego charakterystyczne buty do tańca – z wysokimi cholewami. 

Kobieta

Panie najczęściej mają na sobie haftowane bluzki i spódnice, często ozdobione kwiatowymi motywami. Do tego fartuch, chustka na ramionach lub na głowie oraz kolorowe korale. 

Warto pamiętać, że kolory strojów są zdecydowanie stonowane, rzadko widoczny jest przepych. To strój ludowy, wiejski, niemający nic wspólnego z krzykliwym czy przaśnym charakterem niektórych strojów grup pieśni i tańca.

Kujawiak metrum ma z góry określone. Jakie jest tempo kujawiaka? Rytm kujawiaka to zawsze 3/4, typowe metrum trójdzielne. Wolniejszy od mazura, szybszy od poloneza, a do tego wyżej wspomniane rubato, które wprowadza nieco kontrolowanego, subtelnego chaosu. 

Muzyka do kujawiaka to z reguły liryczna melodia, bardzo często oparta na pieśniach ludu – dominują skrzypce, bas, nie używa się głośnych instrumentów jak fujarki. Najbardziej znani kompozytorzy, do których melodii tańczy się kujawiaka, to między innymi Henryk Wieniawski i Fryderyk Chopin. 

Częściowo kujawiaka tańczy się do muzyki pochodzącej z ziemi łęczyckiej, bo choć nie jest to część Kujaw, muzyczne akcenty spotykane w regionach sąsiadujących z Kujawami pasują do tego tańca – tak jest w tym przypadku. 

Charakter kujawiaka, ściśle związanego ze środowiskiem wiejskim, pozwala jednak na to, by tańczyć go do polskiego dziedzictwa, czyli muzyki klasycznej najbardziej znanych kompozytorów. Tancerze mogą płynąć w chodzie w rytmie ćwierćnut z klasą, spokojem, dodając do tego improwizowane kroki taneczne. 

Jeśli chodzi o kujawiak, ciekawostki dotyczą wielu jego aspektów. Jeden z nich to nazwa – niegdyś określało się go jako sielanki kujawskie, co miało za zadanie wywoływać sielskie, wiejskie skojarzenia. 

Był tańczony nie tylko na Kujawach – ziemia łęczycka, sieradzka i dawne ziemie gostyńskie także mają bogatą historię tego tańca. Dodatkowo do tej pory często tańczy się go w ramach obrzędów weselnych w parach, szczególnie wśród fanów folkloru i polskich tańców narodowych. 

Jeżeli interesuje Cię kujawiak taniec, informacje o nim znajdziesz też w podaniach ludowych, które często zawierają również stare ryciny pokazujące tradycyjne stroje ludowe. Cechą kujawiaka w wersji współczesnej jest między innymi to, że nie odbiega on mocno od pierwowzoru – pozostaje niezmienny w formie i wyrazie.

Obok trzech tańców do tego samego metrum (choć trudno porównywać kujawiaka do oberka), pochodzący z folkloru i kultury ziemi kujawskiej i mazowieckiej, kujawiak jest najspokojniejszy. Warto znać styl tańca, który wraz z oberkiem stanowi jedną z bardziej charakterystycznych materii w polskiej historii tańca.

W ofercie Decathlon znajdziesz duży wybór odzieży do tańca i akcesoriów.