Narty biegowe a zjazdowe – kompleksowe porównanie

W przypadku narciarstwa zjazdowego alpejskiego, narta jest stosunkowo krótka, ciężka i sztywna. Jej kształt jest specyficzny. Producenci decydują się na mocne taliowanie narty, czyli przewężenie jej w środkowej części. Taka konstrukcja ułatwia wchodzenie w zakręty. Aby skręcić, narciarz musi przenieść ciężar ciała na stalową krawędź. Cały sprzęt zjazdowy wymusza sztywne połączenie stopy z deską. Odpowiadają za to skomplikowane wiązania, które blokują zarówno palce, jak i piętę. Z kolei but narciarski zjazdowy to twarda, plastikowa skorupa, która całkowicie unieruchamia staw skokowy.

Zupełnie inaczej wygląda narta biegowa. Jest ona długa, wąska i pozbawiona metalowych krawędzi (z wyjątkiem nart typu backcountry). Nie stosuje się tu głębokiego wcięcia – narta nie musi być mocno taliowana, ponieważ służy głównie do poruszania się w przód, a nie do agresywnych skrętów. Wiązania w biegówkach trzymają wyłącznie przód buta, pozostawiając piętę całkowicie swobodną. Dzięki temu możliwy jest naturalny ruch odbicia. Sam but biegowy jest miękki, elastyczny i bardzo lekki, przypomina bardziej ocieplane obuwie sportowe. Pamiętaj, że różne systemy (m.in. Prolink, NNN, SNS) nie zawsze są ze sobą zgodne, więc but i wiązanie dobieraj razem.

Jazda na obu rodzajach nart angażuje grupy mięśniowe w różnym stopniu i wymaga innej wydolności organizmu. Różnice dotyczą techniki poruszania się, ale również rodzaju wysiłku, jego intensywności i sposobu rozłożenia obciążenia. W obu przypadkach istotne pozostają koordynacja ruchowa, stabilizacja sylwetki i odpowiednia kondycja.

Narciarstwo biegowe to przede wszystkim wysiłek wytrzymałościowy. Podczas zjazdu pracują wszystkie główne grupy mięśni:

• nogi,


• plecy,


• brzuch,


• ramiona


• barki.

Na trasach zjazdowych osiągane są znaczne prędkości. Twardy but i sztywne wiązania, w połączeniu z działaniem sił skrętnych (gdy narta nagle zablokuje się o krawędź), stwarzają wysokie ryzyko poważnych kontuzji kolan (szczególnie zerwania więzadeł ACL). Dodatkowym zagrożeniem na zatłoczonych trasach są kolizje, w których może ucierpieć inny narciarz.

Jazda na biegówkach uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych sportów zimowych. Odbywa się ona przy znacznie niższych prędkościach. Miękki but i uwolniona pięta sprawiają, że stawy kolanowe nie są narażone na tak ekstremalne siły skrętne. Ewentualny upadek na świeży puch rzadko kończy się kontuzją. Brak stromych tras i tłumów znacząco minimalizuje ryzyko groźnych wypadków.

Poniższa tabela zbiera w pigułce wszystko, co opisane zostało wyżej: różnice w sprzęcie, technice, wysiłku, bezpieczeństwie i kosztach. Dzięki niej szybko porównasz obie dyscypliny i sprawdzisz, która lepiej pasuje do Twoich oczekiwań.

Dla osób bez wcześniejszego doświadczenia, które cenią sobie spokój, kontakt z naturą i chcą poprawić kondycję fizyczną, lepszym wyborem na start będzie narta biegowa. Sprzęt jest tańszy, nie trzeba kupować drogich karnetów na wyciągi, a podstawy kroku klasycznego można opanować w kilkanaście minut.

Dla początkujących poszukujących adrenaliny i prędkości, lepsza będzie narta zjazdowa. Dyscyplina ta wymaga jednak większych nakładów finansowych (karnety, dojazdy w góry, droższy sprzęt) oraz czasu na naukę techniki. Opanowanie tego, jak działa krawędź i jak bezpiecznie kontrolować prędkość, wymaga zazwyczaj kilku lekcji z instruktorem.