Nurkowanie wrakowe – podwodna eksploracja dla odważnych

Nurkowanie wrakowe polega na zejściu do miejsca, gdzie spoczywa zatopiony wrak. Może to być samolot, statek, a czasem nawet czołg czy łódź podwodna. Niektóre z nich zatopiono celowo, aby stworzyć sztuczną rafę. Inne to wynik burzliwej historii, wojny czy błędu człowieka.

Dla wielu nurkowanie przy wraku stanowi rozwiniętą formę aktywności nurkowej. To możliwość wejścia wewnątrz i spojrzenia z bliska na coś, co przestało istnieć na powierzchni. Zobaczenie steru, maszynowni, osobistych przedmiotów, które należały do członków załogi.

Dodatkowo każdy wrak jest inny – inna historia, konstrukcja i warunki, w których obecnie przebywa. Dla niektórych to forma rekreacji, dla innych regularna pasja i ciągłe doskonalenie nurkowych umiejętności.

Pierwsze nurkowania przy wrakach odbywały się przypadkowo. Rybacy, badacze, a nawet poszukiwacze skarbów trafiali na dziwne kształty pod powierzchnią. Z czasem, gdy sprzęt nurkowy stawał się bardziej dostępny, do wraków zaczęli schodzić również amatorzy. I tak powoli narodził się specjalistyczny rodzaj nurkowania o charakterze eksploracyjnym.

Dziś dzięki kursom specjalistycznym (na przykład Wreck Diver) i rozwojowi technik, możesz bezpiecznie zanurzyć się przy wraku. 

Nurkowanie wrakowe naprawdę wciąga, ale zanim zanurzysz się w świat zatopionych statków, dobrze wiedzieć jedno: nie każdy wrak wygląda tak samo, i nie każdy nurek może wejść do środka zatopionej maszyny. W tym sporcie na pierwszym miejscu stawia się bezpieczeństwo – Twoje, Twojego partnera i całego zespołu.

Jeśli masz podstawowy certyfikat Open Water Diver, możesz śmiało zanurkować obok wraku, a więc popatrzeć, poobserwować, odkrywać z bezpiecznej odległości. Jeśli chcesz wejść do środka, potrzebujesz dodatkowych uprawnień.

Kurs nurkowania wrakowego (na przykład Wreck Diver) to absolutna podstawa dla każdego, kto marzy o penetracji wraku od wewnątrz. Taki kurs nie trwa długo (zwykle 2–3 dni) i składa się z części teoretycznej oraz praktycznej.

Wiedza, jaką nabywasz, to między innymi jak używać linii penetracyjnej, co zrobić w przypadku ograniczonej widoczności, jak się nie zgubić, nie zaklinować i nie spanikować w trakcie nagłego zużycia powietrza. Do tego dochodzi specjalistyczny sprzęt nurkowy – latarka, zapasowe źródło światła, specjalna konfiguracja butli i komputer nurkowy, który pomaga kontrolować zużycie gazu.

Na dnie znajdują się klasyczne parowce handlowe – masywne, mocno porośnięte rafą i zasiedlone przez różne gatunki ryb. Są też ogromne łodzie podwodne. Zdarzają się samoloty, barki, kutry, a nawet wraki techniczne na przykład platformy albo żurawie portowe. Każdy z nich to szansa, aby podziwiać przeszłość w sposób dosłowny.

Dobra wiadomość jest taka, że niektóre wraki zostały przygotowane specjalnie dla nurków. Maszyny zostały oczyszczone z niebezpiecznych elementów, są otwarte i łatwe w nawigacji. Inne to dzikie konstrukcje, które choć wyglądają spektakularnie, nie są zalecane dla początkujących. Zwłaszcza bez odpowiedniego kursu, sprzętu i partnera.

Nie wszystkie wraki są trudne do eksploatacji. Są miejsca, gdzie wrak leży na 18 metrach, ale są i takie, gdzie bez kursu, dobrej orientacji i zaufania do sprzętu nie należy się do nich zbliżać. 

Nurkowanie wrakowe znacząco różni się od rekreacyjnego nurkowania na rafach koralowych. Tu potrzebujesz więcej niż maski i butli, ale spokojnie, nie musisz od razu kupować całego zestawu. Najważniejsze to wiedzieć, co i dlaczego warto mieć przy sobie. Potem przyjdzie czas na kompletowanie własnego wyposażenia.

Podstawą jest dobre oświetlenie nurkowe, a więc latarka, a najlepiej od razu dwie. Drugi niezbędnik to nóż nurkowy albo nożyk tnący, przydatny, gdy zaplączesz się w linę czy siatkę.

Do tego cewka (czyli kołowrotek z linką), który pomoże Ci zaznaczyć drogę powrotną, jeśli planujesz eksplorację wnętrza oraz zapasowa maska.

Przy głębszych wrakach przydaje się też skrzydło (BCD typu wing), twinset (czyli podwójna butla), albo butla z redundancją – żeby mieć drugie źródło powietrza na wypadek problemów. I oczywiście: komputer nurkowy z funkcją planowania nurkowań wrakowych. To sprzęt, który może zapewnić bezpieczeństwo, zwłaszcza gdy wchodzisz głębiej i konieczne jest kontrolowanie czasu zanurzenia.

Zasady są proste:

• nie dotykaj,
  
• nie wchodź do środka bez przeszkolenia,
  
• nie odpływaj bez liny. 
  

Nurkowanie wrakowe to jedna z najbardziej fascynujących form eksploracji. Oto lista miejsc godnych polecenia:

• Cypr (Zenobia) – ogromny prom, który zatonął tuż po wypłynięciu z portu. Leży na głębokości dostępnej dla większości certyfikowanych nurków, z łatwym wejściem i naprawdę imponującymi rozmiarami;
• Malta (Um El Faroud, P29) – Wraki specjalnie zatopione dla nurków, w sam raz do ćwiczeń penetracji wraku;
• Egipt (Abu Nuhas i Thistlegorm) – Thistlegorm to legendarny wrak z czasów II wojny światowej, wypełniony motocyklami, wagonami, bronią. Abu Nuhas z kolei to cmentarzysko kilku jednostek zatopionych na rafie;
• Chorwacja (Vis) – Wraki z czasów II wojny światowej. Świetna alternatywa dla droższych kierunków;
• Filipiny, Mikronezja (Truk Lagoon) – tutaj możesz poczuć się jak prawdziwy odkrywca. Wraki zatopione podczas wojny na Pacyfiku, często mocno porośnięte rafą, to niezwykłe połączenie historii i biologii morskiej.

Jeśli lubisz wyzwania, cenisz sobie dobre przygotowanie, a przy tym fascynuje Cię możliwość odkrywania miejsc, do których nie dociera światło słoneczne – nurkowanie wrakowe może stać się Twoim ulubionym hobby.

Nie musisz od razu schodzić wewnątrz wraku czy planować ekspedycji na 40 metrów. Możesz zacząć spokojnie, od nurkowania przy wraku, z dobrym przewodnikiem i odpowiednim sprzętem. Z czasem nauczysz się więcej, zdobędziesz doświadczenie, przejdziesz kurs, poznasz techniki nurkowania i procedury.