Podstawowe techniki MMA – przewodnik po podstawowych ciosach i chwytach

Mieszane sztuki walki, nazwane też wszechstylową walką wręcz, dopuszczają bardzo wiele technik walki, dając zawodnikom dużą swobodę. Podstawowy podział technik walki MMA wynika z miejsca i dystansu, w którym zawodnicy prowadzą akcję. Nie są to jednak szczelnie oddzielone kategorie. Pojedynek może w kilka sekund przenieść się z wymiany uderzeń do zwarcia, a następnie na matę. Można wyróżnić następujące obszary walki:

• stójka – walka na nogach obejmująca poruszanie się, obronę oraz uderzenia pięściami, nogami, kolanami i łokciami; 
• klincz – bliski kontakt, w którym zawodnik kontroluje głowę, ręce albo tułów rywala; 
• obalenia – metody sprowadzenia przeciwnika na matę i obrona przed takim atakiem; 
• parter – walka na macie oparta na kontroli pozycji, uderzeniach, duszeniach i dźwigniach, czyli chwytach wywierających nacisk na stawy; 
• przejścia – ruchy łączące stójkę, klincz, obalenie i dalszą akcję na podłożu.

Każde starcie MMA rozpoczyna się w stójce, dlatego zawodnik musi opanować stójkę chociaż w podstawowym zakresie. Początek starcia nie służy jednak tylko do natychmiastowego ataku. Zawodnik sprawdza dystans, obserwuje reakcje rywala i szuka bezpiecznej drogi do zadania uderzenia. W przypadku technik stójkowych znaczenie mają także ustawienie nóg, garda i ruch głowy. Kluczowe techniki trzeba wykonywać z zachowaniem równowagi, żeby nie narazić się na kontrę lub obalenie.

Podstawę walki wręcz stanowią ciosy zaczerpnięte z boksu, choć w MMA pozycja zawodnika jest nieco inna, ponieważ uwzględnia również kopnięcia i próby sprowadzenia na matę. Sportowcy stoją mocniej na tylnej nodze i bardziej frontem do rywala, niż bokiem, jak ma to miejsce w boksie. Ciosy rękami są też bardziej niebezpieczne, niż w boksie, ponieważ dłoń osłania mniejsza rękawica MMA, co zwiększa zadawane obrażenia, ale stanowi też mniejszą powierzchnię obronną. Podstawowe ciosy MMA pięściami to:

• prosty przednią ręką – pomaga ocenić dystans i przygotować kolejną akcję; 
• prosty tylną ręką – wykorzystuje skręt bioder i zwykle ma większą siłę; 
• sierpowy – biegnie po łuku i pozwala ominąć gardę z boku; 
• podbródkowy – jest prowadzony od dołu i sprawdza się przede wszystkim na krótkim dystansie; 
• overhand – szeroki cios ponad ręką przeciwnika, którego tor opada w kierunku celu.

Techniki walki MMA dopuszczają różne kopnięcia, dlatego spore sukcesy odnoszą w tym sporcie zawodnicy wywodzący się z kickboxingu i muay thai. Ataki nogami, kolanami i łokciami różnią się przede wszystkim zasięgiem. Kopnięcia pozwalają działać z daleka, kolana sprawdzają się w klinczu, a łokcie w krótkim dystansie. W MMA priorytetem pozostaje jednak równowaga i zmuszenie przeciwnika do ustawienia się w pozycji, w której możesz wykorzystać swoje najmocniejsze argumenty. Wśród uderzeń znanych z K1 dozwolone są:

• low kick – niskie kopnięcie w zewnętrzną albo wewnętrzną część uda; 
• middle kick – kopnięcie okrężne na wysokości tułowia; 
• high kick – kopnięcie okrężne prowadzone na wysokość głowy; 
• kopnięcie frontalne – prosty ruch stopą, który służy do ataku lub utrzymania odległości; 
• proste uderzenie kolanami – uderzenie prowadzone do przodu albo ku górze z bliskiego dystansu; 
• łokieć poziomy – krótki cios biegnący po łuku z boku; 
• łokieć obrotowy – zaawansowany atak wykonywany po skręcie całego ciała.

MMA łączy różnorodne techniki uderzane, zapaśnicze i chwytane, dlatego zawodnik powinien umieć działać nie tylko w stójce, ale również na macie. Po sprowadzeniu walki do parteru przewagę daje przede wszystkim zdobyta pozycja. Pozwala ona ograniczyć ruchy przeciwnika, zadawać dozwolone uderzenia lub przygotować technikę kończącą. Za szczególnie korzystne uznaje się: 

• dosiad – siedzisz na tułowiu rywala, stabilizując ciało kolanami i biodrami; 
• kontrolę boczną – znajdujesz się w poprzek przeciwnika i dociskasz jego klatkę piersiową; 
• pozycję za plecami – zajęcie pleców ułatwia kontrolowanie tułowia nogami i atakowanie szyi.
  

Kontrola w parterze polega na właściwym ustawieniu bioder, rozłożeniu ciężaru i blokowaniu tych części ciała, które umożliwiają przeciwnikowi ucieczkę. Wymaga to siły, ale przede wszystkim zwinności i umiejętności przewidywania ruchu przeciwnika. Aby skutecznie go unieruchomić, zawodnik powinien kontrolować co najmniej dwa punkty, na przykład głowę i rękę albo biodra i nogi.

Początkujący często próbują utrzymać rywala samymi rękami, jednak skuteczniejsza kontrola opiera się na ciężarze całego ciała, szerokiej podstawie i płynnym reagowaniu na ruch partnera. Do podstawowych sposobów kontroli należą: 

• obejmowanie tułowia i głowy bez uciskania tchawicy; 
• podchwyt, czyli przełożenie ręki pod ramieniem przeciwnika; 
• nachwyt obejmujący jego ramię od góry; 
• kontrolowanie nadgarstków, aby ograniczyć uderzenia i obronę; 
• praca nogami założonymi wokół bioder rywala podczas kontroli pleców; 
• docisk barkiem, klatką piersiową lub biodrami, który utrudnia zmianę pozycji.

Techniki kończące mają zmusić przeciwnika do poddania się poprzez kontrolowany nacisk na staw lub szyję. Poddanie i rezygnację z dalszej walki można zasygnalizować kilkukrotnym klepnięciem dłonią lub stopą, a także wyraźnym powiedzeniem „stop” lub „tap out”. Osoba wykonująca technikę musi wtedy natychmiast zwolnić chwyt. Do podstawowych technik kończących MMA spotykanych w walce parterowej należą:

• duszenie zza pleców, wykonywane po przejęciu kontroli nad plecami przeciwnika; 
• balacha, czyli dźwignia stawu łokciowego; 
• trójkąt nogami, w którym szyja i jedno ramię rywala zostają objęte udami; 
• kimura, czyli dźwignia na zgięte ramię, oddziałująca głównie na staw barkowy; 
• gilotyna, polegająca na objęciu szyi przeciwnika znajdującego się przed zawodnikiem; 
• krucyfiks, czyli rozciągnięcie przeciwnika w kształt krzyża i unieruchomienie jednej ręki nogami, a drugiej ręką lub ciężarem własnego ciała.

Siatka klatki lub oktagonu ogranicza możliwość cofania się, dlatego może ułatwić kontrolowanie rywala. Zawodnik dociska przeciwnika barkiem lub klatką piersiową, a jednocześnie ustawia głowę pod jego brodą. Taka pozycja pomaga sterować górną częścią ciała, ale nie powinna polegać na niedozwolonym wciskaniu palców w oczy lub chwytaniu siatki.

Ważnym elementem kontroli jest podchwyt, czyli przełożenie ręki pod ramieniem rywala i objęcie jego tułowia. Dwa podchwyty ułatwiają przyciągnięcie przeciwnika, natomiast połączenie podchwytu z kontrolą nadgarstka może otworzyć drogę do obalenia. Pamiętaj, że samo przytrzymywanie rywala bez próby wykonania skutecznej akcji może nie wystarczyć. Jeśli zawodnicy pozostają nieaktywni, nie poprawiają uchwytu i nie zadają ciosów, sędzia może ich rozdzielić i wznowić pojedynek na środku klatki.

Indywidualny styl walki powstaje stopniowo, gdy zawodnik uczy się łączyć uderzenia, kopnięcia, klincz, obalenia i pracę w parterze. Każda akcja powinna prowadzić do kolejnej i uwzględniać reakcję przeciwnika. Na sposób walki wpływają między innymi: 

• budowa ciała; 
• kondycja; 
• refleks; 
• wcześniejsze doświadczenie.
  

Płynne kombinacje łączące różne płaszczyzny to kwintesencja Mixed Martial Art, jednak wymaga sporo pracy. Początkujący najpierw ćwiczi ruchy oddzielnie, ponieważ musi poznać prawidłowe ustawienie ciała, pracę nóg i moment wykonania akcji. Dopiero po opanowaniu podstaw może tworzyć krótkie kombinacje, łączące walkę w stójce i chwyty zapaśnicze.

Dobra kombinacja nie jest sztywną sekwencją, którą trzeba dokończyć bez względu na sytuację. To zestaw kilku wyuczonych możliwych reakcji. Jeżeli rywal cofnie się po uderzeniu, można kontynuować atak w stójce. Gdy podejdzie bliżej albo spróbuje odpowiedzieć ciosem, pojawia się okazja do wejścia w klincz. Po obaleniu zawodnik powinien natomiast od razu przejść do stabilnej kontroli lub przygotowania techniki kończącej.

W MMA nie wygrywa pojedynczy efektowny ruch, lecz umiejętność dopasowania techniki do sytuacji. Uderzenia pozwalają otworzyć drogę do klinczu, obalenie przenosi pojedynek na matę, a kontrola w parterze może prowadzić do poddania. Ucz się tych elementów stopniowo, ćwicz pod opieką trenera i buduj styl oparty na swoich mocnych stronach.