Chcesz wejść na Rysy, najwyższy szczyt Polski? Jakie szlaki na niego prowadzą? Jak się przygotować? Sprawdź wskazówki!
Trasa na Rysy nie jest łatwa, ale przy odpowiednim przygotowaniu jest możliwa do pokonania przez każdą osobę, która ma dobrą kondycję i jest obeznana z trudnościami technicznymi na szlakach. Od której strony warto pokonywać czerwony szlak na Rysy? Jak się do tego przygotować?
Rysy stanowią jeden z najważniejszych punktów na mapie polskiej turystyki górskiej, przyciągając zarówno doświadczonych wspinaczy, jak i ambitnych turystów. Ich charakterystyczna sylwetka, imponująca wysokość oraz spektakularne widoki z wierzchołka sprawiają, że uchodzą za jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów w całych Karpatach.
Rysy znajdują się w południowej części Polski, w Tatrach Wysokich, będących częścią Karpat Zachodnich. Leżą dokładnie na granicy polsko-słowackiej i wchodzą w skład głównej grani Tatr. Od polskiej strony znajdują się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, a od słowackiej w granicach TANAP-u (Tatranský národný park). Masyw Rysów góruje nad Doliną Rybiego Potoku i Doliną Mięguszowiecką, stanowiąc ważny punkt orientacyjny w krajobrazie Tatr.
Rysy to najwyższy szczyt Tatr Polskich. Co ciekawe, tylko jeden z ich trzech wierzchołków znajduje się w naszym kraju! Pozostałe dwa zlokalizowane są na Słowacji. Polski wierzchołek Rys liczy sobie 2499 m n.p.m. To najwyższy punkt w Polsce. Najwyższy z trzech wierzchołków ma 2501 m n.p.m.
Czy wejście na Rysy jest niebezpieczne? To zależy od warunków i przygotowania turysty. Choć szlak od polskiej strony nie wymaga specjalistycznego sprzętu, uchodzi za jeden z trudniejszych w Tatrach. Największym wyzwaniem jest ostatni odcinek powyżej Buli pod Rysami. Jest to bardzo charakterystyczny punkt orientacyjny. Do tego też jest to teren dość stromy i eksponowany. Tam właśnie, podczas wycieczki na Rysy, łańcuchy wmontowane w skałę, pomagają utrzymać równowagę i pokonać skalne progi. Dla doświadczonych turystów są one dużym ułatwieniem, ale dla osób bez obycia z górami mogą stanowić barierę psychiczną.
Na zboczach można bardzo często spotkać kozice i świstaki, co sprawia, że szlaki na Rysy mogą być bardzo malownicze. Łatwo można zrobić zdjęcie zwierzętom, które nie podchodzą zbyt blisko, ale są już przyzwyczajone do widoku człowieka. Ponadto trasy na Rysy są unikatowe pod względem flory. Na tak dużych wysokościach można znaleźć ponad 60 roślin kwiatowych, choć zdawałoby się, że na tej wysokości nie powinny już one rosnąć.
Wycieczka na Rysy to także gwarancja pięknych widoków (w końcu to jedna z najpiękniejszych tras w Tatrach) i porządnego zmęczenia. Nie powinno to jednak odstraszać: przy dobrym przygotowaniu wspomnienie bólu nóg szybko odejdzie w niepamięć, a wspaniałe przeżycie będzie już z Tobą na zawsze.
Czas wejścia na Rysy zależy od wybranej trasy, kondycji oraz warunków pogodowych. Najczęściej wybierana droga od polskiej strony, prowadząca z Palenicy Białczańskiej przez Morskie Oko i Czarny Staw, zajmuje średnio od 6 do 7 godzin w jedną stronę. Sam odcinek od Czarnego Stawu do szczytu to około 3-4 godziny intensywnego podejścia, w tym końcowy fragment z łańcuchami. Zejście tą samą trasą zajmuje zazwyczaj 4-5 godzin. Od słowackiej strony – ze Schroniska pod Rysami – na szczyt dociera się w około 2-3 godziny, ale dojście do schroniska z miejscowości Štrbské Pleso to kolejne 3 godziny marszu.
Szlak na Rysy ma charakter sezonowy, dlatego jego dostępność zależy od konkretnej strony i ochrony przyrody. Od polskiej strony szlak prowadzący przez Morskie Oko i Czarny Staw jest otwarty od 1 czerwca do 31 października, po czym ze względu na ochronę przyrody i warunki zimowe zostaje zamknięty. Od słowackiej strony trasy w Tatrach zazwyczaj otwiera się od 15 czerwca do 1 listopada – szlak na Rysy również obowiązują te ramy czasowe.
Wybierając termin wybrania się na szlak na Rysy, warunki pogodowe będą miały istotne znaczenie. Dobrym momentem na wejście jest okres od połowy lipca do września, kiedy trasa jest w pełni dostępna, a pogoda bardziej stabilna. W tym czasie najrzadziej zdarzają się burze, a zalegający śnieg w wyższych partiach zdąży już stopnieć. Wczesny poranek to optymalna pora dnia na rozpoczęcie wędrówki, nie tylko ze względu na mniejszy tłok na szlaku, ale też na większe szanse na pogodny widok ze szczytu.
Na szczyt można dostać się dwoma trasami. Jedna wiedzie od strony słowackiej, druga od strony polskiej. Oba szlaki są trudne, ale podejście na Rysy od strony polskiej zawiera więcej trudności technicznych i ekspozycji.
Wejście na Rysy prowadzi czerwonym szlakiem, który zaczyna się na Palenicy Białczańskiej (jest tam parking i dojeżdżają busy z Zakopanego). Stamtąd trasa wiedzie nad Morskie Oko. Asfaltowa droga ma 9 km, a jej przejście zajmuje około 1 godzinę 50 minut. Chcąc zdobyć Rysy z Morskiego Oka, należy następnie ruszyć w stronę Czarnego Stawu. Podejście kamienną ścieżką to około 30-40 minut marszu.
Następnie, po zdobyciu Czarnego Stawu pod Rysami, szlak biegnie do Buli pod Rysami. Początkowo jest to kamienista ścieżka, która później prowadzi przez wąski żleb, a następnie trawersuje strome zbocze. Ten odcinek jest dość męczący i zajmuje około 2 godzin. Kolejny etap, stromy, eksponowany i z łańcuchami, wymaga sporej ostrożności. Jest to najtrudniejszy odcinek szlaku. Zajmuje około 1-1,5 godziny i prowadzi na Rysy.
Wejście na Rysy od słowackiej strony jest łatwiejsze technicznie, choć nadal wymagające pod tym względem. Trasa zaczyna się w miejscowości Štrbské Pleso, skąd prowadzi szlak niebieski do schroniska pod Rysami (Chata pod Rysami). Początkowo droga wiedzie leśną drogą w kierunku Popradzkiego Stawu. To odcinek łagodny i pokonuje się go w około godzinę.
Dalsza część szlaku prowadzi przez malowniczą Dolinę Mięguszowiecką, gdzie stopniowo robi się bardziej górsko. Ścieżka jest kamienista, ale nieeksponowana i pozwala na spokojne podejście aż pod próg doliny, gdzie rozpoczyna się bardziej strome podejście do schroniska. Widoki na otaczające Żabie Stawy Mięguszowieckie i granie rekompensują wysiłek, a czas potrzebny na dotarcie do schroniska to około 2,5 godziny od Štrbskiego Plesa.
Chata pod Rysami to najwyżej położone schronisko w całych Tatrach (2250 m n.p.m.) i ostatni punkt odpoczynku przed wejściem na wierzchołek. Stamtąd szlak staje się bardziej stromy, ale technicznie wciąż jest umiarkowanie trudny. W kilku miejscach pojawiają się łańcuchy, które ułatwiają pokonywanie skalnych progów, ale teren jest mniej eksponowany niż po polskiej stronie. Na szczyt dociera się z chaty w około godzinę.
Szlak biegnie na granicy państw, więc konieczne będzie wykupienie ubezpieczenia w Tatry Słowackie. W razie wypadku po polskiej stronie gór pomoc nieodpłatnie udzieli Ci TOPR. Nie zmienia to faktu, że należy maksymalnie zwiększyć swoje bezpieczeństwo na trudnym technicznie i pełnym ekspozycji paśmie.
Niezależnie, czy wybierzesz szlak na Rysy od strony Słowacji, czy Polski należy mieć na sobie dopasowaną do pory roku odzież trekkingową. Wysokie góry nie wybaczają błędów ubraniowych. Na szczycie można odmrozić sobie nieosłonięte części ciała albo doprowadzić do poparzeń słonecznych, jeśli droga na Rysy będzie miała miejsce w ostrym słońcu. Na kilku etapach trasy pomocne będą kijki trekkingowe. Odciążą kolana przy schodzeniu tam, gdzie nie będziesz już musiał używać rąk do trzymania się ułatwień technicznych. Miej na sobie także dopasowane i sprawdzone buty trekkingowe. To, czy wybierzesz obuwie z wysoką, czy niską cholewką, zależy od Ciebie. Przede wszystkim patrz na bieżnik oraz amortyzację kostek.
Czy to szlak czerwony, czy niebieski, wyprawa na Rysy to nie zwykły spacer po górach. To wielogodzinna trasa, która potrafi zaskoczyć nawet doświadczonych turystów. Warto zacząć wcześnie, najlepiej o świcie, nie tylko z powodu pogody, ale też dlatego, że na odcinkach z łańcuchami będzie wówczas mniejszy tłum. Należy szczególnie uważać na mokre lub śliskie skały, zwłaszcza po opadach deszczu. Warto zaplanować odpowiednie tempo i przerwy, ponieważ końcowy odcinek niebieskiego i czerwonego szlaku, mimo zabezpieczeń, wymaga koncentracji oraz dobrej koordynacji.
Rysy zimą są zagrożone lawinowo. Poruszanie się w takich warunkach wymaga doświadczenia zimowego, znajomości terenu, umiejętności oceny zagrożeń oraz użycia specjalistycznego sprzętu (raki, czekan, kask, lawinowe ABC). W przypadku braku pewności co do własnych umiejętności, rozsądniej jest zrezygnować z próby wejścia na najwyższy punkt Polski.
Wejście na najwyższy szczyt w Polsce to wymagająca, ale satysfakcjonująca wyprawa. Warto pamiętać, że wymaga ona rozwagi i dobrej organizacji. O udanym podejściu na szczyt Rysów decydują nie tylko warunki pogodowe czy kondycja, ale także umiejętność dostosowania się do sytuacji w terenie. Góry te nagradzają wysiłek imponującymi widokami, jednak tylko wtedy, gdy podejdzie się do nich z szacunkiem i świadomością ich górskiego charakteru.
