Kilimandżaro – wyprawa na najwyższy szczyt Afryki

Kilimandżaro to najwyższa góra w Afryce. Leży na terytorium Tanzanii tuż przy granicy z Kenią. To właśnie na niej, przez cały rok można zobaczyć jedyny na kontynencie afrykańskim śnieg. Najwyższy wierzchołek masywu Kilimandżaro to Uhuru Peak, który leży na wulkanie Kibo i cechuje się wysokością 5895 m n.p.m. Pozostałe to Mawenzi Peak o wysokości 5150 m n.p.m. i Shira Peak, wynoszący się na wysokość 3940 m n.p.m.

Jak wspomnieliśmy wyżej, w górnej części Kilimandżaro znaleźć można całoroczny śnieg. Panuje tam bowiem klimat równikowy górski, który sprawia, że wyższe poziomy cechują się znacznie niższą temperaturą (nawet do -15°C) niż poziomy położone niżej (na których panuje upał). Szczyt góry pokrywa lodowiec, który jednak z roku na rok gwałtownie się kurczy. Naukowcy wskazują, że w ciągu ostatniego wieku zniknęła większość jego powierzchni, a jeśli trend się utrzyma, lodowiec może stopnieć całkowicie w najbliższych dekadach. Zjawisko to jest bezpośrednio związane ze zmianami klimatycznymi.

Istnieje szereg przeciwwskazań medycznych, które wykluczają z uczestnictwa w trekkingu na Kilimandżaro. Wpływ wysokości na organizm jest nie tylko odczuwalny, ale i niebezpieczny dla zdrowia i życia, dlatego jeśli posiadasz jakiekolwiek przeciwwskazania natury medycznej, zrezygnuj z wejścia na Uhuru Peak. Do najbardziej popularnych przeciwwskazań należą:

• choroby układu krążenia,
• choroby układu oddechowego,
• choroby układu nerwowego,
• choroby endokrynologiczne,
• choroby hematologiczne, czyli między innymi skazy krwotoczne, anemia, nowotwór, agranulocytoza, granulocytopenia,
• choroby układu pokarmowego.
  

Zanim kupisz bilet do Tanzanii, dokładnie zaplanuj cały przebieg wyprawy. Sprawdź czy na trekking na Kilimandżaro pozwala Twój stan zdrowia. Popracuj nad kondycją fizyczną. Dowiedz się kiedy najlepiej lecieć i jak długo powinien trwać cały wyjazd. Poszperaj trochę w internecie na temat tego, co jeszcze warto zwiedzić i gdzie udać się w poszukiwaniu lokalnego przewodnika. Przeczytaj o tym, na czym polega aklimatyzowanie się i jakie szczepienia należy przyjąć przed wylotem. W końcu upewnij się czy posiadasz cały niezbędny do wyprawy sprzęt turystyczny.

Jak przed każdą inną wyprawą, także i przed tą, której celem jest zdobycie Kilimandżaro, należy wykupić odpowiednie ubezpieczenie. Powinno ono obejmować zarówno leczenie jak i ewentualny powrót do kraju w terminie innym niż widniejący na zakupionym bilecie lotniczym.

Przed wjazdem na teren Tanzanii, należy wykonać zalecane i obowiązkowe szczepienia. Ponadto dobrze jest zaopatrzyć się w leki, które stosuje się w leczeniu chorób, które występują na terytorium tego państwa oraz w środki farmaceutyczne służące zapobieganiu im. Szczepienia powinno się wykonać około półtora miesiąca przed planowanym wylotem. Do zalecanych należą szczepienia na choroby takie jak:

• odra,
• świnka,
• różyczka,
• tężec,
• wirusowe zapalenie wątroby typu A,
• wirusowe zapalenie wątroby typu B,
• dur brzuszny,
• cholera,
• wścieklizna.

W przypadku szczepienia przeciwko żółtej febrze sytuacja wygląda nieco inaczej. Nie jest ono obowiązkowe dla osób podróżujących z Europy, ale wymagane prawnie od wszystkich, którzy przybywają z krajów, gdzie choroba występuje endemicznie. W takich przypadkach podczas kontroli granicznej może być sprawdzana tak zwana żółta książeczka, czyli Międzynarodowe Świadectwo Szczepień, potwierdzające odbycie szczepienia. Warto zadbać o ten aspekt, by spokojnie cieszyć się tym, co oferuje widok z Kilimandżaro.

Wyprawa na Kilimandżaro to propozycja dla każdego miłośnika trekkingu, który cechuje się dobrą kondycją fizyczną. Codzienna wędrówka wyznaczona jest na pokonanie zaledwie około 6-7 kilometrów przy przewyższeniach o wartości około 1 kilometra. Podczas wejścia i zejścia, nie wymagane są umiejętności korzystania ze sprzętu do wspinaczki. Korzysta się bowiem jedynie z raczków i to też nie zawsze i nie na każdej trasie.

Trudność techniczna wyprawy jest naprawdę nieduża. Jedynym elementem, który sprawia, że nie każdy może zdobyć szczyt jest jego wysokość. Jak już było wspomniane, im wyżej się znajdujesz, tym trudniej jest Ci łapać każdy oddech. I tu przychodzi na pomoc wypracowana wcześniej kondycja. Przed planowanym wylotem, pracuj więc zarówno nad poziomem wydolności jak i siły mięśniowej. Zalecane są między innymi:

• regularne treningi interwałowe,
• długodystansowe marszobiegi,
• trekking górski,
• bieganie na średnie dystanse,
• trenowanie wchodzenia po schodach z załadowanym plecakiem,
• wykonywanie ćwiczeń mięśni kończyn dolnych,
• trenowanie mięśni głębokich i mięśni stabilizujących.

Zdobycie najwyższego szczytu Afryki – Kilimandżaro, wiąże się ze znacznymi zmianami wysokości. To z kolei wymaga odpowiedniego przygotowania pod względem ekwipunku. Elementy garderoby, które należy mieć ze sobą podczas wyprawy Kilimandżaro to:

• bielizna termoaktywna,
• termoaktywne koszulki z krótkim i długim rękawem,
• polar,
• softshell,
• kurtka przeciwdeszczowa,
• lekka kurtka puchowa,
• krótkie spodenki sportowe,
• spodnie trekkingowe z odpinanymi nogawkami,
• spodnie softshellowe,
• skarpety trekkingowe,
• rękawiczki,
• łapawice,
• czapka,
• komin.

Aby wejść na najwyższy szczyt Afryki należy także posiadać odpowiednie wyposażenie. Należy do niego sprzęt taki jak:

• plecak trekkingowy o pojemności około 50 litrów,
• nieprzemakalna torba, do której potem pakuje się ekwipunek, przeznaczony do noszenia przez tragarza,
• karimata,
• śpiwór, którego temperatura komfortowa to -5°C,
• ręcznik szybkoschnący,
• kije trekkingowe,
• raczki,
• latarka czołówka,
• chemiczne ogrzewacze do rąk,
• powerbank,
• okulary przeciwsłoneczne z boczną osłoną i pełnym filtrem,
• UV, czyli tak zwane okulary lodowcowe,
• krem z wysokim filtrem ochronnym.

• przepisane przez lekarza leki na łagodzenie objawów choroby wysokogórskiej,
• leki przeciwgorączkowe, przeciwbiegunkowe, przeciwbakteryjne, leki na gardło i izotoniki,
• środki odkażające,
• plastry,
• bandaże,
• opaski na kolana,
• folia NRC.

Z Polski do Tanzanii polecieć można z kilku miast. Lot do Aruszy, na lotnisko Kilimanjaro International Airport, nie jest jednak bezpośredni, więc warto przygotować się na przesiadki. Zazwyczaj jest ich dwie, choć zależy to od terminu lotów. Można na przykład lecieć z Polski do Zurychu, a następnie przesiąść się w samolot, który zabierze Cię bezpośrednio do Aruszy. Można też lecieć z Polski do Kijowa a następnie przesiąść się w samolot lecący na Zanzibar, a następnie ponownie przesiąść się w samolot do Aruszy. Można również wykupić lot z Polski do Berlina, z Berlina do Szwajcarii, a następnie przesiąść się w samolot do Aruszy. Możliwości jest naprawdę dużo, wystarczy trochę poszperać i można upolować naprawdę niezłą okazję.

Aklimatyzowanie to przystosowywanie organizmu do innych niż naturalne warunków klimatycznych. W górach ogromne znaczenie ma niższe ciśnienie atmosferyczne a także niższe niż standardowe stężenie procentowe tlenu w powietrzu. Jest to najbardziej odczuwalne podczas wysiłku fizycznego. Kilkudniowy trekking na szczyt Kilimandżaro wymaga więc procesu aklimatyzacyjnego.

Aklimatyzować nie da się niestety wcześniej, można to zrobić dopiero na miejscu. Już na wysokości około 3500-4000 m n.p.m. organizm zaczyna mieć problemy z przyswajaniem tlenu. Przypominamy, że wyprawa na dach Afryki wymaga wejścia na wysokość prawie 6000 m n.p.m. Aby uniknąć przykrych objawów choroby wysokościowej takich jak nudności i wymioty, problemy ze snem, ból głowy, silne zmęczenie i brak apetytu, należy wchodzić powoli i pod żadnym pozorem nie dopuścić do odwodnienia organizmu.

Miejscowość Arusha i Moshi to najlepsze miejsca do rozpoczęcia dnia trekkingu na Kilimandżaro. Można w nich znaleźć naprawdę imponującą liczbę agencji, która pomaga zorganizować wyprawę na wierzchołek góry. Zanim udasz się do jednej z nich, zastanów się, którą trasą chcesz wejść na szczyt. Dostępne są bowiem aż 8 różnych szlaków, zróżnicowanych pod kątem długości trasy i stopnia trudności. Wyboru możesz dokonywać spośród poniższych tras.

• Marangu Route, zwana potocznie Coca Cola Route. Najstarsza i najbardziej popularna trasa, uchodzi za najłatwiejszą technicznie. Jej długość to około 70-80 km w obie strony. To jedyna trasa z noclegami w schroniskach zamiast namiotów.
• Rongai Route, o długości 70-72 kilometry i podejść około 36 kilometrów. To trasa od strony kenijskiej, mniej uczęszczana i spokojniejsza. Uważana jest za stosunkowo łatwą technicznie, ale mniej malowniczą niż Machame czy Lemosho.
• Umbwe Route, najkrótsza i najbardziej stroma (około 50-55 km). Jest bardzo wymagająca pod względem aklimatyzacji, polecana tylko doświadczonym trekkingowcom.
• Shira Route, około 56-66 km. Rozpoczyna się wysoko (około 3 500 m), co utrudnia aklimatyzację, ale oferuje piękne widoki na płaskowyż Shira.
• Lemosho Route, około 70-75 km. Jest to jedna z najpiękniejszych tras, prowadzi przez las deszczowy i wrzosowiska. Daje dobre warunki aklimatyzacyjne.
• Machame Route potocznie znana jako Whiskey Route, której długość to około 62 kilometry. Ta trasa jest propozycją dla bardziej zaawansowanych miłośników trekkingu. Również prowadzi poprzez gęsty las deszczowy, co jest jej niepodważalnym atutem.
• Western Breach, czyli wariant wejścia stromą zachodnią ścianą krateru Kibo. Aby go pokonać, należy zaopatrzyć się w kask, a przy oblodzeniu także w raki. Ze względu na wysokie ryzyko obrywów skalnych szlak ten był kilkukrotnie zamykany i obecnie w większości przypadków pozostaje niedostępny dla turystów. Taki trekking na Kilimandżaro możliwy jest wyłącznie w ramach specjalnych wypraw organizowanych dla doświadczonych alpinistów.
• Northern Circuit, długa na około 90-97 kilometrów trasa, która zapewnia dobrą aklimatyzację. Wiedzie wokół północnej strony masywu, oferując piękne widoki. Wymaga 8-9 dni na przejście. 

Miejscowy przewodnik jest niezbędny do wejścia na teren Parku Narodowego Kilimanjaro. To on załatwia wszelkie pozwolenia i uiszcza opłaty. W wyprawie pomaga także pomocnik, tragarz oraz kucharz. Mowa tu oczywiście o wyjeździe organizowanym samodzielnie. Wybierając się na wycieczkę organizowaną przez biuro podróży, sprawę te pozostawia się przydzielonym do tego osobom.

Udając się do biura w Tanzanii, należy zadbać o podpisanie umowy z lokalnymi przewodnikami, który mogą poszczycić się państwową licencją. Jak to zazwyczaj bywa, ich oferta różni się nie tylko ceną, ale i szczegółami umowy. Jako, że w grę wchodzi Twoje bezpieczeństwo, upewnij się, że oferują oni wybraną przez Ciebie trasę.

• Może poszczycić się dużym doświadczeniem w organizowaniu trekkingu na Kilimandżaro; jest to niezwykle istotna kwestia, ponieważ próba zdobycia najwyższego szczytu Afryki za wszelką cenę może skończyć się tragicznie; dobry przewodnik będzie wiedział, kiedy należy odpuścić atak szczytowy i udać się do położonej na mniejszej wysokości bazy.
• Posiada samochód awaryjny, który umożliwia najszybszy transport do szpitala; powinien on znajdować się na wysokości około 3700 metrów nad poziomem morza.
• Oferuje butle z tlenem, które ratują zdrowie i życie w przypadku choroby wysokościowej.
• Posiada w ofercie tak zwany worek gamowa, czyli przenośną komorę hiperbaryczną; komora w przypadku choroby wysokościowej pozwala na kontrolowanie ciśnienia powietrza w jej wnętrzu.
• Oferuje codzienne kontrole saturacji i innych parametrów zdrowotnych.

Jeśli planujesz samodzielnie zorganizować wyjazd na Czarny Ląd, zainteresuj się nie tylko drogą na szczyt Uhuru Peak, ale i zwiedzeniem pobliskiego safari. Warto poczytać nieco na temat Parku Narodowego Serengeti oraz Krateru Ngorongoro, który jest największą kalderą na świecie. Co można spotkać podczas takiego safari po okolicy? Przede wszystkim zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Mamy tu na myśli między innymi tytułową Wielką Piątkę, czyli:

• afrykańskiego słonia sawannowego,
• nosorożca czarnego,
• lwa,
• bawołu afrykańskiego
• lamparta.