Jak hamować na biegówkach? Technika krok po kroku

Hamowanie na nartach biegowych opiera się przede wszystkim na technice pługu, czyli ustawieniu nart w kształt litery A. Czubki nart zbliża się do siebie, pięty rozsuwa na zewnątrz, a narty dociska wewnętrznymi krawędziami do śniegu, co wytraca prędkość. Ponieważ pięta nie jest przymocowana do narty, więcej pracy wykonują nogi i biodra niż na stoku. To również powód, dla którego warto ćwiczyć zatrzymywanie na płaskim terenie, zanim wjedzie się na zjazd. Jeśli dopiero zaczynasz, sprawdź też, jak zacząć uprawiać narciarstwo biegowe.

Zanim zaczniesz zwalniać, przygotuj pozycję ciała – od niej zależy, czy pług zadziała. Poniższe kroki opisują podstawowe hamowanie na biegówkach na łagodnym i średnim zjeździe.

1. Ugnij kolana i obniż środek ciężkości, aby zyskać stabilność.


2. Zsuń czubki nart blisko siebie, a pięty rozsuń na zewnątrz, ustawiając narty w literę A.


3. Dociśnij wewnętrzne krawędzie nart do śniegu, rozkładając ciężar równomiernie na obie nogi.


4. Utrzymuj ciężar nad środkiem stóp, a tułów pochyl lekko do przodu – cofnięcie ciężaru osłabia hamowanie.


5. Reguluj tempo zatrzymania szerokością pługu: im szerzej rozsuniesz pięty i mocniej dociśniesz krawędzie, tym szybciej zwolnisz.


6. Kijki trzymaj skierowane do tyłu i nie podpieraj się nimi gwałtownie.

Pług to podstawa, ale nie jedyny sposób na zwolnienie. Wybór techniki zależy od nachylenia, szerokości trasy, stanu śniegu i prędkości. Poniższe zestawienie porządkuje najczęstsze warianty i podpowiada, kiedy się sprawdzą.

Choć pług wygląda podobnie na obu rodzajach nart, hamowanie na biegówkach jest wyraźnie trudniejsze. Wynika to z budowy sprzętu i techniki jazdy, dlatego nawyki ze stoku nie zawsze się sprawdzają.

• Narty biegowe są wąskie i lekkie, bez pełnych metalowych krawędzi, więc słabiej „wgryzają się” w śnieg niż zjazdówki.


• Pięta buta jest wolna, co utrudnia mocne dociśnięcie krawędzi i kontrolę narty.


• Na biegówkach nie wykona się gwałtownego zatrzymania bokiem (tak zwanego hokejowego), typowego dla nart zjazdowych.


• Prędkości są zwykle niższe, dlatego większą rolę odgrywa wcześniejsze wytracanie tempa i wybór toru jazdy.

Większość problemów z zatrzymaniem wynika z pozycji ciała i zbyt późnej reakcji. Poniższe błędy najczęściej kończą się upadkiem lub utratą kontroli.

• Wyprostowane, usztywnione nogi – bez ugięcia kolan trudno docisnąć krawędzie i utrzymać równowagę.


• Ciężar cofnięty – narty uciekają do przodu, a pług przestaje działać. Ciężar powinien spoczywać nad środkiem stóp.


• Zbyt wąski pług – zbyt małe rozsunięcie pięt daje za słabe hamowanie przy większej prędkości.


• Hamowanie w ostatniej chwili – prędkość warto wytracać wcześniej, zanim zjazd zrobi się stromy.


• Podpieranie się kijami – gwałtowne wbicie kijków grozi upadkiem; służą one do równowagi, nie do zatrzymania.

Hamowanie na biegówkach sprowadza się do pługu i spokojnej pracy nóg: ugięte kolana, czubki nart razem, nacisk na wewnętrzne krawędzie. Ponieważ narty są wąskie, bez sztywnych krawędzi, a pięta pozostaje wolna, zatrzymanie wymaga więcej wyczucia niż na stoku i warto ćwiczyć je na płaskim terenie. W trudniejszych sytuacjach prędkość wytraca się skrętem w bok, zjazdem w głębszy śnieg, a w ostateczności kontrolowanym upadkiem. Gdy opanujesz już podstawowe metody zatrzymywania się na trasie, łatwiej będzie Ci zdecydować, która technika jazdy najbardziej Ci odpowiada – przeczytaj poradnik omawiający style w narciarstwie biegowym.