Co to jest BMI? Wskaźnik, o którym warto wiedzie

Jeśli interesujesz się sportem, masz dzieci lub przywiązujesz dużą uwagę do swojego zdrowia, mogłeś kiedyś natknąć się na wskaźnik BMI. Co znaczy ten skrót? Pochodzi on od słów Body Mass Index, które w Polsce tłumaczy się jako Indeks Masy Ciała. W przypadku wskaźnika BMI jednostką, jaką się go określa, jest kilogram na metr kwadratowy.

Ten przydatny przelicznik można wykorzystać między innymi do szybkiej oceny ryzyka związanego z otyłością, nadwagą i niedowagą. Co więcej, bywa pomocny w profilaktyce i diagnostyce niektórych schorzeń, zwłaszcza sercowo-naczyniowych. BMI przydaje się także podczas badań populacyjnych, jako że w grupach o dużej liczebności dobrze odzwierciedla zależność między wagą a ryzykiem dotyczących chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca typu 2, miażdżyca i nadciśnienie.

Za  wskaźnikiem kryje się pewna historia – nie został on stworzony z myślą o określaniu prawidłowej masy ciała, ale do wykonywania statystycznych pomiarów otyłości w wybranych populacjach. Warto zaznaczyć, że w 1832 roku, kiedy to BMI zostało stworzone przez belgijskiego statystyka, matematyka i socjologa Adolfa Queteleta, pojęcie kalorii nie miało prawa bytu i nikt nie przejmował się ilością pochłanianej na co dzień energii. Dopiero w 1970 roku amerykański fizjolog Ancel Keys spopularyzował BMI jako narzędzie pomocne w ocenie masy ciała i nadał mu nazwę Body Mass Index, która jest znana po dziś dzień. 

Chcesz sprawdzić swoją masę ciała na wykresie, ale nie wiesz, jak obliczyć BMI? Nie przejmuj się! Jeżeli chcesz ułatwić sobie to zadanie, możesz skorzystać z pomocy dostępnych w internecie, takich jak kalkulator BMI. Wskaźnik masy ciała możesz obliczyć także samodzielnie, pamiętając o tym, że BMI mężczyzny oblicza się w ten sam sposób co kobiety. Wystarczy, że przygotujesz dane dotyczące Twojego wzrostu i masy ciała, a następnie skorzystasz ze wzoru:

BMI = masa ciała (kg)/wzrost (m)²

Więc jak obliczyć BMI dla mężczyzn i jak obliczyć BMI kobiety? Należy to zrobić, podstawiając wartości w odpowiednie miejsca. Wartość BMI uzyskasz, dzieląc masę ciała wyrażoną w kilogramach przez wzrost w metrach i podniesiony do kwadratu.

Jakie BMI jest idealne w przypadku zdrowego dorosłego człowieka? Książkowy przykład wartości wskaźnika BMI dla osoby o standardowym stosunku masy mięśni do masy tkanki tłuszczowej powinien mieścić się w zakresie 18,5 do 24.99 i jest wyznacznikiem prawidłowej wagi. W kwestii niedowagi BMI powinno mieścić się w zakresie 17-18,49, aby można było mówić o tym stanie. To jednak nie koniec informacji, jakie można wyciągnąć z norm BMI – kiedy nadwaga? Z nadwagą mamy do czynienia wtedy, gdy wartość mieści się w zakresie 25-39,99.

Oto pełna skala, z której możesz korzystać samodzielnie po obliczeniu wartości wskaźnika BMI:

– < 16 = wygłodzenie,
– 16 – 16,99 = wychudzenie,
– 17 – 18,49 = niedowaga,
– 18,5 – 24,99 = wartość prawidłowa,
– 25 – 29,99 = nadwaga,
– 30 – 34,99 = otyłość I stopnia,
– 35 – 39,99 = otyłość II stopnia,
– > 40 = otyłość III stopnia.

Prawdą jest, że odczytanie wartości na skali pozwala postawić pierwsze kroki w diagnozie nadwagi i otyłości. Nie jest to jednak narzędzie, które zastąpi specjalistyczną poradę, dlatego też warto skorzystać z pomocy dietetyka. Po ustaleniu odpowiedniej diety i zwiększeniu aktywności fizycznej warto co jakiś czas przeliczać BMI na nowo. Pamiętaj także, że waga, zwłaszcza po intensywnej dawce ruchu, nie zawsze będzie odzwierciedlać Twoje aktualne postępy. Dobrym pomysłem jest regularne mierzenie obwodu talii, bioder, ud i rąk – malejące w oczach wyniki to duża motywacja!

BMI, czyli wskaźnik pozwalający na szybką ocenę tego, czy masa ciała jest prawidłowa, czy też ma się do czynienia z niedowagą, nadwagą i otyłością. Warto pamiętać, że u dzieci i młodzieży interpretacja wyników przebiega inaczej. Dodatkowo w niektórych przypadkach wartości BMI należy traktować z dystansem, ponieważ to, ile wynosi prawidłowe BMI danej osoby, może być dalekie od prawdy! Wszystko zależy od aktywności fizycznej, wieku i składu ciała. Wynikiem nie powinni sugerować się sportowcy, osoby starsze i kobiety w ciąży.