Stopnie w kickboxingu. Jakie można zdobyć pasy w kickboxingu? 

• System stopni w kickboxingu obejmuje 10 stopni uczniowskich (od białego pasa do brązowego z czarnym zakończeniem) oraz stopnie mistrzowskie, które symbolizuje czarny pas.
• Nadawanie stopni nadzoruje Polski Związek Kickboxingu (PZKB) zgodnie z zasadami uznanymi przez WAKO – tylko licencjonowane kluby mogą przeprowadzać oficjalne egzaminy.
• Egzamin na stopień składa się z czterech części, które trzeba zaliczyć: testu technicznego, testu z partnerem (tarczowania), walki (od 8 stopnia) oraz testu sprawnościowego.
• Czas trwania egzaminu waha się od 15 minut (niższe stopnie) do ponad 4 godzin (najwyższe stopnie uczniowskie i mistrzowskie).
• Do egzaminu może przystąpić osoba, która ukończyła co najmniej 4. rok życia i regularnie trenuje w klubie.

Warto wiedzieć, że stopnie w kickboxingu nie ograniczają się wyłącznie do ścieżki zawodniczej. Wyróżnia się trzy ich rodzaje:

– zawodnicze – nadawane za zdany egzamin techniczny i sprawnościowy,

– trenerskie (instruktorskie) – przeznaczone dla osób prowadzących zajęcia, uzależnione od liczby wyszkolonych podopiecznych i ich sportowych osiągnięć,

– honorowe – przyznawane uznaniowo przez Radę Instruktorów za zasługi organizacyjne dla dyscypliny.

Co istotne, instruktor powinien posiadać wyższy stopień niż jego uczniowie. Dzięki temu system stopni pełni podwójną funkcję, porządkując ścieżkę rozwoju początkujących, a jednocześnie wyznaczając hierarchię.

Droga przez kolejne stopnie ma ściśle określoną kolejność – nie da się jej pominąć ani przeskoczyć bez zdanego egzaminu na dany poziom. Każdy stopień uczniowski oznaczony jest osobnym kolorem lub kombinacją kolorowych elementów pasa, co pozwala od razu ocenić poziom zaawansowania danej osoby na sali treningowej.

Pełna hierarchia dziesięciu stopni uczniowskich przedstawia się następująco:

– 10. stopień – biały pas

– 9. stopień – biały pas z żółtym zakończeniem

– 8. stopień – żółty pas

– 7. stopień – żółty pas z pomarańczowym zakończeniem

– 6. stopień – pomarańczowy pas

– 5. stopień – zielony pas

– 4. stopień – niebieski pas

– 3. stopień – brązowy pas z niebieskim zakończeniem

– 2. stopień – brązowy pas

– 1. stopień – brązowy pas z czarnym zakończeniem

Zakończenie widoczne na końcu pasa ma zawsze taką samą szerokość jak sam pas oraz długość 10 cm po obu stronach. 

Tak, system pasów w kickboxingu rzeczywiście istnieje i ma sformalizowaną strukturę, podobną do tej znanej z innych sztuk walki. Nie jest to jednak dowolna umowa między trenerem a uczniem, gdyż w Polsce nadawanie stopni podlega regulaminowi Polskiego Związku Kickboxingu (PZKB), a każdy stopień odpowiada konkretnemu poziomowi opanowania technik ręcznych, nożnych oraz elementów sprawnościowych. 

Stopnie dzielą się zasadniczo na dwie grupy: uczniowskie i mistrzowskie, oznaczone jako dan. Pierwsze obejmują dziesięć poziomów – od białego pasa dla osób rozpoczynających przygodę z dyscypliną, aż po brązowy z czarnym zakończeniem. Po ich zdobyciu zawodnik może przystąpić do egzaminu na czarny pas, czyli stopień mistrzowski. 

Nadawanie stopni w Polsce nadzoruje Polski Związek Kickboxingu (PZKB), a licencjonowane kluby działają zgodnie z jego regulaminem oraz zasadami uznawanymi przez WAKO, czyli najbardziej prestiżową światową organizację. Tylko kluby zarejestrowane w PZKB mają prawo przeprowadzać oficjalne egzaminy kończące się nadaniem stopnia.

Po zdanym egzaminie dane zawodnika trafiają do ogólnopolskiego rejestru posiadaczy stopni wyszkolenia PZKB, a on sam otrzymuje w terminie do 21 dni dyplom z podpisem prezesa związku oraz egzaminatora. Rejestracja ma znaczenie praktyczne – bez odpowiedniego stopnia nie da się startować w krajowych zawodach. Minimalne wymagania różnią się w zależności od kategorii wiekowej:

– dzieci (7-9 lat) oraz kadet młodszy – co najmniej 8 stopień;

– kadet starszy – co najmniej 6 stopień;

– junior – co najmniej 5 stopień;

– senior – co najmniej 4 stopień.

Egzamin na stopień to nie jednorazowy sprawdzian z kilku technik, lecz wieloczęściowy test składający się z czterech elementów: testu technicznego, testu technicznego z partnerem (tarczowania), walki (obowiązkowej od 8 stopnia uczniowskiego) oraz testu sprawnościowego. Aby egzamin uznać za zdany, kandydat musi zaliczyć każdą z czterech części, a brak zaliczenia choćby jednej wyklucza otrzymanie wyższego stopnia.

Czas trwania mocno zależy od poziomu. Niższe stopnie uczniowskie można zaliczyć w 15-60 minut, natomiast wyższe wymagają nawet ponad 4 godzin i obowiązkowego udziału w obozie klubowym. Do egzaminu może przystąpić każda osoba trenująca w klubie, która ukończyła co najmniej 4 rok życia, regularnie uczestniczy w zajęciach, ma uregulowaną składkę członkowską oraz zgłosiła się w wyznaczonym terminie.

Podczas tarczowania komisja nie ocenia wyłącznie samego wykonania techniki. Pod uwagę bierze się również:

– pozycję i sposób poruszania się,

– równowagę,

– umiejętność koncentracji,

– wyczucie dystansu,

– opanowanie i kontrolę.

W części walki oceniane są z kolei swoboda ruchów, zręczność poruszania się, wyczucie dystansu i przestrzeni, umiejętność atakowania kombinacjami, różnorodność wykonywanych kopnięć i ciosów oraz skuteczność obrony. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą doświadczeni instruktorzy posiadający odpowiednie kwalifikacje, a przy egzaminie na czarny pas zasiadają zwykle trenerzy kadry narodowej lub członkowie zarządu PZKB. W wyjątkowych sytuacjach dopuszcza się przystąpienie do egzaminu na dwa sąsiednie stopnie jednocześnie, np. 10 i 9 lub 9 i 8. 

Zakres wymagań rośnie wraz z każdym kolejnym stopniem, od podstawowej pozycji walki i pojedynczych ciosów prostych, aż po złożone kombinacje wykonywane z obrotem czy wyskoku. Starając się o biały pas, uczeń uczy się przede wszystkim prawidłowej pozycji walki, gardy oraz poruszania się krokiem dostawnym. Na kolejnych stopniach dochodzą pierwsze kopnięcia frontalne, obrony przed ciosami prostymi oraz coraz trudniejsze testy sprawnościowe.

Wraz z awansem pojawiają się bardziej wymagające elementy, takie jak:

– kopnięcia sierpowe i boczne w głowę (od 6 stopnia),

– techniki wykonywane z obrotem 360 stopni (od 4 stopnia),

– kopnięcia z wyskoku oraz podstawowe rzuty i klincz (2 stopień),

– pełne kombinacje technik bez stawiania nogi między kopnięciami (stopnie 3-1).

Na najwyższym stopniu uczniowskim wymagane jest opanowanie wszystkich wcześniej poznanych technik wykonywanych zarówno nogą zakroczną, jak i wykroczną, technik z doskoku oraz elementów samoobrony z użyciem kolana i łokcia.

Skuteczne przygotowanie do egzaminu opiera się na systematyczności nauczania, a nie na doraźnej mobilizacji tuż przed terminem. Optymalny harmonogram obejmuje minimum 3 treningi kickboxingu tygodniowo, uzupełnione o 2 sesje treningu siłowego oraz przynajmniej jeden trening biegowy. Pojedyncza sesja kickboxingu trwa zwykle 60-120 minut, a trening siłowy około godziny. Równie istotna jak sama liczba treningów jest regeneracja, bo jej brak prowadzi do kontuzji, które mogą wykluczyć z przygotowań na dłuższy czas.

Przygotowania powinny koncentrować się na wykonywaniu technik wymaganych na dany stopień, wraz ze znajomością ich polskich i angielskich nazw, gdyż na egzaminie trzeba wykonać kopnięcie po usłyszeniu jego nazwy oraz nazwać pokazaną technikę. Szczególną uwagę warto poświęcić:

– poprawnemu zaciskaniu pięści i trzymaniu gardy,

– technice kopnięć i wymachów: wysokości oraz szybkości ich wykonania,

– umiejętności łączenia technik w ruchu i podczas walki,

– podstawowym ćwiczeniom ogólnorozwojowym.

Nie mniej ważna jest rola prowadzących zajęcia. Regularny feedback od trenera pozwala na bieżąco korygować błędy i monitorować postęp między kolejnymi egzaminami.

W ofercie Decathlon znajdziesz najważniejsze części wyposażenia zawodnika kickboxingu. Należą do niego rękawice, owijki na dłonie oraz ochraniacz na zęby. Pełne wyposażenie ochronne obejmuje również:

– kask do kickboxingu oraz ochraniacz na krocze,

– nagolenniki do kickboxingu,

– ochraniacz na piersi (w kategoriach kobiecych i młodzieżowych).

System stopni w kickboxingu obejmuje dziesięć poziomów uczniowskich oraz stopnie mistrzowskie, nadawane zgodnie z regulaminem PZKB. Każdy awans wymaga zdania czteroczęściowego egzaminu, a przygotowanie do niego opiera się na regularnych treningach, znajomości technik i współpracy z trenerem. Odpowiedni sprzęt ochronny dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo i komfort ćwiczeń.