Zasady gry w szachy dla początkujących. Zobacz, jak grać w szachy i jak poruszać się figurami po szachownicy. Naucz się grać!
Szachy to gra, która od wieków fascynuje strategów, matematyków i pasjonatów na całym świecie. Choć mogą wydawać się skomplikowane, podstawy szachów opierają się na logicznych regułach. Jeśli zastanawiasz się, jak grać w szachy, zapoznaj się z naszym przewodnikiem.
Zanim dowiesz się, jak zacząć rozgrywkę w szachy, musisz poznać plac boju. Ile pól ma szachownica? To kwadrat o wymiarach 8x8, co daje łącznie 64 pola (32 jasne i 32 ciemne). Początkowe rozstawienie szachów zawsze jest takie same, z pionkami stojącymi w rzędzie bliżej środka szachownicy. Stąd wykonywane są wszelkie posunięcia.
Wielu początkujących myli pojęcia, dlatego warto wyjaśnić: w szachach mamy pionki (te najmniejsze i najliczniejsze) oraz figury szachów. Nazwa łączna dla wszystkich elementów to bierki szachowe. Dzielą się one na:
Żeby zacząć grę, musisz wiedzieć, jak się ustawia szachy. Pamiętaj o złotej zasadzie: prawy dolny róg szachownicy musi być biały. W większości plansz jest to proste, bo są one zwykle składane, aby ułatwić przechowywanie. Piony, jak zostało wspomniane, stoją w drugim rzędzie od gracza, bliżej środka, zajmując całą linię. Bliżej gracza stoją, od zewnątrz, wieże (na rogach planszy), skoczki, gońce. Następnie ustawione są hetman i król – hetman staje na polu swojego koloru (biały hetman na białym polu, czarny hetman na czarnym), a król obok.
W ramach nauki gry w szachy musisz wiedzieć, jak poruszać się po szachownicy. Każda figura i pion wykonują inne ruchy, które są dla nich dostępne. Wskutek ruchów partia kończy się remisem (tak zwany pat) lub wygraną jednej strony (szach mat). Sytuacja, w której król jest atakowany, nazywana jest szachem. Z tego powodu mówi się, że król jest szachowany.
To jedna z najbardziej specyficznych zasad. Pionki idą prosto (o jedno pole lub o dwa w pierwszym ruchu), ale biją po skosie o jedno pole. Partię szachów zawsze zaczyna biały pion. Czy pionki w szachach biją do tyłu? Nie, pionek to jedyna jednostka, która nigdy nie może się cofnąć (zarówno w ruchu, jak i biciu). Czy bicie w szachach jest obowiązkowe? Absolutnie nie. W przeciwieństwie do warcabów, w szachach bicie to decyzja strategiczna. Jeśli nie chcesz bić figury przeciwnika, nie musisz tego robić, może przesunąć się o pole do przodu.
Pion może wykonać też ruch zwany biciem w przelocie (francuskie en passant). Jest to sytuacja, w której pion przeciwnika wykonał ruch o dwa pola do przodu, lądując w piątym rzędzie obok Twojego piona. W takiej sytuacji możesz go zbić i przeskoczyć na pole po skosie za nim. Możesz to zrobić jednak tylko od razu po jego ruchu, na początku gry.
Wszystkie figury mają swoje specyficzne ruchy. Wieża porusza się zawsze w pionie i poziomie i może wykonać ruch o dowolną liczbę pól. Goniec porusza się po skosie i również pokonuje dowolną liczbę pól. Skoczek, jak zwana nazwa mówi, może przeskakiwać nad dowolnymi figurami jako jedyna figura szachowa i wykonuje ruch w kształcie litery L, czyli dwa pola w jedną stronę i jedno w bok. Hetman porusza się w dowolny sposób, który odpowiada ruchowi gońca albo wieży. Z kolei król ma ograniczony ruch, bo może pokonać tylko jedno pole w dowolnym kierunku. Wyjątkiem jest roszada, która polega na przesunięciu króla o dwa pola w stronę wieży, a następnie ustawieniu wieży z drugiej strony króla.
Jak grać w szachy, żeby wygrać? Najlepiej zrozumieć zasady gry i jej cel. Twoim celem jest szach mat, czyli sytuacja, w której król nie może wykonać żadnego ruchu i zostaje zbity przez Twoje bierki. Zawsze pierwszy ruch wykonuje jeden z ośmiu pionów białych lub białych figur. Z wyjątkiem roszady, każdy gracz wykonuje ruchy na przemian i zwykle jest to jeden ruch na turę. Istnieje też ciekawa zasada, która mówi, że dotkniętą figurą musisz się poruszyć.
Nie każda partia trwa godzinami. Rodzaje gry w szachy dzielą się głównie ze względu na tempo na:
Sama znajomość ruchów to za mało. Aby wiedzieć, jak dobrze grać, musisz trzymać się kilku strategicznych wskazówek. Profesjonalni zawodnicy radzą, aby opanować środek szachownicy tak, aby nie stały w nim bierki przeciwnika, co daje panowanie nad sytuacją. Jeśli chcesz zaatakować króla przeciwnika, poruszaj się wszystkimi bierkami. Upewnij się, że król znajduje się pod ochroną, na przykład wykonując roszadę. Pamiętaj, że poza pionkami od 1 do 8, pozostałe bierki poruszają się w każdym kierunku. Warto to wykorzystać, aby upewnić się, że król nie jest szachowany.
Pamiętaj, że wygrywasz wtedy, kiedy przeciwnik nie może wykonać żadnego ruchu, a król jest zagrożony. Warto dużo ćwiczyć, i to dotyczy każdego z graczy, zarówno amatora, jak i profesjonalisty. Czy można samemu grać w szachy? Zdecydowanie tak, dostępne są też różne aplikacje do ćwiczeń.
