Bloki w karate – age uke, soto uke, shuto uke i inne techniki obronne

Bloki w karate (uke-waza) to grupa technik obronnych służących do przechwytywania, zbijania, odchylania lub przekierowywania ataku. Służą albo temu, by całkowicie zatrzymać cios, albo zmienić jego kierunek o kilka centymetrów. Dzięki temu potrzeba mniej siły, a zawodnik zachowuje korzystną pozycję do dalszego działania. 

Praktycznie każdy styl karate wykorzystuje podobny zestaw podstawowych bloków, choć mogą różnić się detalami technicznymi, wysokością prowadzenia ramienia czy ustawieniem dłoni. Nauka bloków trwa od samego początku, początkujący rozwijają koordynację obu stron ciała, uczą się zachowywać odpowiednią postawę, kontrolować odległość od partnera i prawidłowo ustawiać biodra.

W poprawnych blokach udział bierze całe ciało, bo obrót biodrem, praca nóg i ustawienie barków uzupełnia odpowiednią siłę ramienia.

Wszystkie podstawowe bloki ćwiczy się najpierw indywidualnie, później w parach, a dopiero na końcu wykorzystuje podczas walki zadaniowej i kumite. Każdy blok chroni inną strefę ciała i odpowiada na inny rodzaj ataku. Różnią się techniką wykonania, ale uczy się ich najczęściej wszystkich po kolei, by móc obronić się w różnych sytuacjach.

Blok wznoszący służy głównie do ochrony głowy przed uderzeniami prowadzonymi z góry lub dołu. Jest to ruch, w którym pięść startuje z biodra, przedramię prowadzone jest po środku ciała, a przedramię obraca się dopiero pod koniec całego ruchu. Końcowa pozycja znajduje się kilka centymetrów nad czołem – łokieć pozostaje ugięty, a bark nie może unosić się do góry.

Blok nie zatrzymuje ciosu pionowo nad głową, powinien on odprowadzić uderzenie na bok, przez co energia rozkłada się korzystniej. Wśród błędów wyróżnić można zbyt prosty łokieć, zbyt wysokie unoszenie barku albo próbę bloku wykonywaną wyłącznie z użyciem ramienia. 

Soto uke wykonywany jest z zewnątrz do środka ciała i najczęściej służy do obrony przed prostymi uderzeniami kierowanymi na tułów lub głowę. W tym bloku pięść rozpoczyna ruch przy uchu, łokieć prowadzi przedramię, a końcowa pozycja znajduje się przed barkiem. Przedramię tworzy lekko skośną linię. Pełna nazwa tej techniki zapisywana jest czasem jako soto ude uke karate.

Ten blok wykonuje się w taki sposób, aby kontakt z ręką przeciwnika nastąpił bliżej nadgarstka niż łokcia, bo daje to lepszą kontrolę kierunku uderzenia. Doświadczeni karatecy często wykorzystują końcową fazę tego bloku do natychmiastowego przejścia do kontry bez cofania ręki.

Gedan badai to blok chroniący dolną część ciała przed kopnięciami i uderzeniami kierowanymi poniżej pasa. Ruch prowadzony jest ukośnie w dół, a końcowa pozycja dłoni znajduje się nieco przed biodrem. Zdarza się, że część początkujących wykonuje ten blok zbyt szerokim zamachem, przez co odsłania górną część ciała.

Powyższe bloki stanowią najczęściej używane techniki samoobrony w karate, choć nie wyczerpują listy wszystkich sposobów. Są jednak najpopularniejsze i przez wielu trenerów określane jako najbardziej efektywne.

Najpierw wykonuje się ćwiczenia bez partnera przed lustrem, które pozwalają dokładnie prześledzić ruch ciała i zaobserwować potencjalne błędy. Następnie ćwiczy się powolne wykonywanie bloków w miejscu i przechodzi do poruszania się z blokami w przód i w tył.

Później ćwiczy się z partnerem wykonywanie pojedynczych, mocnych ataków, a na końcu wykorzystuje się bloki podczas kontrolowanego kumite. Trenerzy często każą wykonywać setki powtórzeń tej samej techniki, by nauczyć się odpowiedniej amortyzacji ruchu.

Bloki występują praktycznie od pierwszych układów, ćwiczy się ich rytm oraz prawidłową synchronizację z pracą bioder. W wielu dojo jeden blok wykonuje się najpierw bardzo wolno, następnie z pełną szybkością, aby nauczyć układ nerwowy zarówno precyzji, jak i dynamiki.

Podsumowując, podstawowe bloki karate są fundamentem dalszego szkolenia, stanowią nieodłączny element nauki już na początkowym etapie. Wraz z doświadczeniem, karateka stosuje bloki i do obrony, i do tworzenia okazji do kontry, kontroli przeciwnika i płynnego przechodzenia między różnymi technikami.

O skuteczności bloków decyduje to, jak dużo czasu poświęcisz na ich naukę i jak dobrze Twoja pamięć mięśniowa odtworzy potrzebny ruch w trakcie prawdziwego starcia.