Jakie jest prawidłowe tętno podczas chodzenia? Normy pulsu

Na początek warto zapoznać się z podstawowym pojęciem. Co to właściwie jest tętno? Terminem tym określamy rytmiczne uderzenia serca, które możesz wyczuć pod palcami, na przykład na nadgarstku lub szyi. Konkretniej jest to pulsowanie ścian tętnic pod wpływem fali krwi wyrzucanej przez serce. To namacalny dowód na to, że serce pompuje krew, a układ krążenia działa tak jak powinien. Dzięki temu zjawisku krew dociera do wszystkich zakątków ciała, dostarczając tlen i składniki odżywcze.

Na poziom pulsu wpływa kilka czynników. Przede wszystkim jest to częstość bicia serca i elastyczność naczyń krwionośnych. Prawidłowe tętno powinno być zgodne z rytmem serca, miarowe i wyczuwalne po obu stronach ciała. U dorosłej osoby puls spoczynkowy wynosi zwykle pomiędzy 60 a 100 uderzeń na minutę. Oczywiście nie zawsze jest on „podręcznikowy”. Na jego wysokość wpływa mnóstwo czynników, takich jak stres czy nawet poranna kawa. Warto jednak kontrolować jego poziom.

Do pomiaru tętna można podejść na kilka sposobów. Lekarze zwykle robią to, badając tętnice położone blisko skóry, na przykład tętnicę promieniową, szyjną czy udową. W gabinecie często można również spotkać osłuchiwanie za pomocą stetoskopu. W codziennym życiu nie potrzeba jednak do tego specjalistycznego sprzętu. Wystarczy, że położysz palce na tętnicy i poczujesz jej pulsowanie. Najprostszym do tego miejscem jest nadgarstek od strony kciuka albo szyja.

Do samodzielnego pomiaru najlepiej użyć dwóch palców, wskazującego i środkowego. Przyłóż je delikatnie do nadgarstka, wyczuj puls, a następnie notuj liczbę uderzeń przez 20 sekund. Na koniec wystarczy pomnożyć wynik razy trzy i już wiesz, ile wynosi Twoje tętno na minutę. Proste, prawda? Pamiętaj jednak, aby nie uciskać dwóch tętnic szyjnych jednocześnie, ponieważ może to być niebezpieczne. Jeśli posiadasz taki sprzęt, możesz też do zmierzenia tętna użyć zegarka sportowego.

Po zakończonym wysiłku puls u dzieci przez chwilę pozostaje podwyższony, ale powinien stopniowo wracać do normy. Szczególnie jest to widoczne u młodszych dzieci, u których stabilizacja tętna trwa przez kilka minut po zabawie. U dzieciaków w wieku szkolnym dzieje się to nieco szybciej. Dla rodziców znajomość tych norm jest bardzo pomocna, ponieważ pozwala ocenić czy reakcja malucha na wysiłek jest prawidłowa i adekwatna do jego wieku.

Jak już wspominaliśmy, tętno spoczynkowe u dorosłego człowieka wynosi od 60 do 100 uderzeń na minutę. Można powiedzieć, że to pewnego rodzaju „baza”, od której startuje organizm w zależności od sytuacji. Warto jednak wiedzieć, że na przykład sportowcy często mają puls spoczynkowy poniżej 60 uderzeń na minutę. W ich przypadku nie jest to oznaka problemów a dobrej formy. Jeśli jednak wysoki puls utrzymuje się bez konkretnego powodu, może to sugerować problemy z nadciśnieniem, tachykardię lub inne zaburzenia pracy serca.

Podczas zwykłego marszu tętno oczywiście rośnie. Jego wartości mogą wtedy wynosić od 100 do 120 uderzeń na minutę. To całkowicie naturalna reakcja organizmu, ponieważ aktywowane mięśnie potrzebują tlenu, więc serce musi pompować większe ilości krwi. Jeżeli Twój puls podczas w trakcie wysiłku utrzymuje się w tym przedziale, wszystko jest w porządku. Osoby aktywne fizycznie mogą mieć nawet wyższe tętno, ponad 130 i to również nie jest powód do niepokoju.

Im bardziej intensywny wysiłek, tym większy puls. Przy marszu pod górę lub bieganiu może ono podskoczyć znacznie wyżej. Tętno maksymalne wynosi wtedy nawet do 160 uderzeń na minutę. W przypadku osób młodszych może ono wynosić nawet 190. Najważniejsze jest jednak to, aby tętno po wysiłku szybko wracało do normalnego trybu pracy. Jeśli puls utrzymuje się na wysokim poziomie przez długi czas po treningu, może być to sygnał, że organizm jest przemęczony lub potrzeba konsultacji lekarskiej.

U osób starszych tętno spoczynkowe powinno mieścić się w granicach 60-100 uderzeń na minutę. Trzeba jednak wziąć poprawkę na to, że wraz z wiekiem organizm zaczyna funkcjonować nieco inaczej. Metabolizm zwalnia, a serce staje się mniej wydolne. To właśnie z tego powodu puls u seniorów bywa wyższy, ale nadal nie powinien przekraczać 100. Tak samo działa to w drugą stronę. Jeżeli puls spoczynkowy spada poniżej 60, warto skonsultować tę sprawę z lekarzem.

Podczas spokojnego spaceru puls naturalnie przyspiesza. Prawidłowe tempo podczas marszu u osób starszych wynosi od 90 do 110 uderzeń na minutę. Jest to całkowicie zdrowa reakcja organizmu na ruch. Zaniepokoić należy się w momencie, kiedy puls przekroczy 120 uderzeń na minutę przy umiarkowanym tempie. Może to oznaczać, że serce jest przeciążone. W takiej sytuacji warto zwolnić, zrobić krótką przerwę, aby obniżyć puls.

Po zakończonym spacerze powrót z wysokiego tętna do normalnego powinien trwać od kilku do kilkunastu minut. Dużo zależy tutaj od intensywności aktywności fizycznej. Jeśli jednak puls pozostaje zbyt wysoki przez dłuższy czas, należy to potraktować jako sygnał ostrzegawczy. Może to świadczyć, chociażby o problemach z układem krążenia. Emeryci powinni kontrolować swoje tętno podczas aktywności, ponieważ jest to jeden z ważnych wskaźników stanu zdrowia.

Kontrola tętna jest przydatna nie tylko w sporcie. Warto zwracać na nie uwagę w różnych sytuacjach: podczas codziennych czynności, spaceru, a nawet snu. To bardzo obiektywny wskaźnik tego, jak organizm radzi sobie z wysiłkiem oraz regeneracją. Nie można zapominać, że puls to nie tylko pusta ilość uderzeń. To bezpośredni sygnał od organizmu, który podpowiada, w jakiej jesteś kondycji, kiedy warto zwolnić tempo albo skonsultować się ze specjalistą. Podchodź do sprawy świadomie i odpowiedzialnie!