Jiu jitsu a BJJ – czym się różnią tradycyjne jiu-jitsu i brazylijskie BJJ?

Obie dyscypliny diametralnie różnią się podejściem do nauczania, zarówno pod względem priorytetów na macie, jak i samego przebiegu treningu.

Droga od pól bitewnych feudalnej Japonii po słoneczne plaże Rio de Janeiro to jedna z najbardziej fascynujących historii w świecie sztuk walki. Tradycyjne jiu-jitsu narodziło się w warunkach wojennych jako ostateczny oręż samuraja. Gdy wojownik tracił katanę w starciu z opancerzonym rywalem, ciosy pięścią traciły sens. Aby przetrwać, musiał ustąpić sile nacierającego przeciwnika i obrócić jego własny impet przeciwko niemu, doprowadzając do obalenia, dźwigni lub rozbrojenia.

Kilka stuleci później ta sama idea walki zyskała zupełnie nowe, rewolucyjne oblicze w Ameryce Południowej. Gdy japoński mistrz Mitsuyo Maeda dotarł do Brazylii, zaraził swoją pasją rodzinę Gracie. Bracia Carlos i Helio (ten drugi drobnej, wątłej budowy) poddali tradycyjne techniki licznej weryfikacji.

Zamiast siłowych rzutów postawili na walkę w parterze, gdzie masa i wzrost przestają mieć decydujące znaczenie. Tak narodziło się BJJ, czyli system oparty na prawach biomechaniki, w którym techniczna precyzja i dźwignie pozwalają mniejszemu zawodnikowi bez trudu kontrolować oraz zmusić do poddania znacznie silniejszego rywala.

Wybór ekwipunku zależy przede wszystkim od uprawianej odmiany oraz specyfiki samych zajęć:

• kimono (Gi) – gruba pleciona bluza oraz spodnie z bawełny. Kimona do BJJ mają węższy krój i znacznie twardszy, wzmocniony kołnierz, który musi wytrzymać szarpanie w parterze oraz próby duszeń. W tradycyjnym japońskim stylu strój bywa luźniejszy, co zapewnia większą swobodę ruchów w stójce;


• pas (Obi) – zarówno w tradycyjnym jiu-jitsu, jak i w BJJ stosuje się podział na stopnie uczniowskie oraz mistrzowskie (dany), choć sama droga do czarnego pasa w BJJ uchodzi za jedną z najdłuższych w świecie sportów walki;


• rashguard i szorty – elastyczna odzież kompresyjna wykorzystywana do walki bez kimon (formuła No-Gi). Jest to standard w nowoczesnym BJJ oraz obowiązkowy element treningu pod kątem MMA;


• ochraniacze – jeden ochraniacz na zęby oraz suspensor chroniący krocze są znacznie częściej wymagane w tradycyjnych sekcjach japońskich, co wynika z obecności uderzeń, kopnięć oraz obaleń o dużej dynamice.

Wybór właściwej ścieżki zależy od osobistych celów oraz tego, co chcemy osiągnąć na macie. Jeśli priorytetem jest wszechstronna samoobrona na ulicy, która przygotuje na niespodziewane sytuacje obejmujące uderzenia, kopnięcia czy agresję z użyciem niebezpiecznych narzędzi, najlepiej sprawdzi się tradycyjne jujutsu.

Z kolei osoby pragnące regularnie startować w turniejach, rywalizować w formule submission grappling i budować absolutnie maksymalne umiejętności walki bez uderzeń powinny trenować brazylijskie jiu-jitsu. Ten nowoczesny sport weryfikuje postępy w bezpośredniej rywalizacji na macie, gdzie liczy się każdy ruch w parterze. Często bjj staje się również fundamentem dla przyszłych mistrzów planujących karierę w MMA, którzy łączą parterowe dźwignie z zapasami oraz stójką rodem z boksu czy karate.

Niezależnie od tego, każdy skuteczny system wymaga systematyczności, odporności psychicznej i regularnego uczęszczania do klubów.

Tradycyjne jiu jutsu oraz brazylijskie BJJ reprezentują odmienne etykiety ruchowe i cele szkoleniowe. Japoński pierwowzór stawia na wszechstronną samoobronę i stójkę, podczas gdy nowoczesne BJJ zdominowało świat sportów walki jako najbardziej efektywny system walki w parterze. Znajomość tych różnic pozwala świadomie wybrać klub oraz program zajęć odpowiadający osobistym planom sportowym.

1. Gracie, R., & Danaher, J. (2003). Mastering Jiu-Jitsu. Human Kinetics.


2. Otaki, T., & Draeger, D. F. (1983). Judo formal techniques: Complete analysis of the Kodokan randori-no-kata. Charles E. Tuttle Co.


3. Ueshiba, M. (1992). The Art of Peace. Shambhala Publications.