Kickboxing – co to za sport walki? Jak zacząć trenować na treningach

Kickboxing to dyscyplina sportowa, w której zawodnicy łączą uderzenia pięściami z kopnięciami, czerpiąc technikę górnych partii ciała prosto z boksu, a pracę nóg z dalekowschodnich sztuk walki, głównie karate i boksu tajskiego. Nazwa powstała z połączenia angielskich słów kick (kopnięcie) i boxing (boks). Współczesny kickboxing to dynamiczny sport walki, otwarty właściwie dla każdego, bo trenują go zarówno dzieci, jak i dorośli szukający intensywnego treningu kondycyjnego, nauki samoobrony czy po prostu sposobu na odreagowanie stresu. Regularne zajęcia rozwijają siłę, szybkość, koordynację i wytrzymałość, a przy tym uczą dyscypliny i pewności siebie.

Za twórcę tej formuły uznaje się japońskiego promotora bokserskiego Osamu Noguchiego, który w drugiej połowie lat 60. XX wieku, wraz z instruktorem Kenjim Kurosakim, połączył elementy boksu z technikami muay thai i karate kyokushin, tworząc nowy styl. Niezależnie od tego, w połowie lat 70. w Stanach Zjednoczonych narodziła się druga gałąź – kickboxing amerykański, znany też jako full-contact karate. Amerykańscy karatecy, niezadowoleni z ograniczonej siły ciosów dopuszczalnej w tradycyjnych zawodach, chcieli uderzać i walczyć w pełnym kontakcie, z możliwością nokautu. W 1976 roku powstało World Kickboxing Association, a termin kickboxing jako taki przyjął się na dobre po jednym z organizowanych przez nie turniejów.

Walki toczą się zwykle w ringu bokserskim, choć niektóre formuły dopuszczają też matę lub parkiet. Zawodnicy zdobywają punkty za celne trafienia pięścią i nogą, a pojedynek można zakończyć przed czasem nokautem, technicznym nokautem lub dyskwalifikacją za złamanie regulaminu. Standardowo walka trwa 3 rundy, choć w zależności od formuły i poziomu zawodników liczba oraz długość bywają inne.

Obok wersji pełnokontaktowych funkcjonują formuły stawiające na technikę i szybkość, a nie na siłę:

• Semi contact (pointfighting) – walka przerywana po każdym czystym trafieniu, ograniczona siła uderzeń, punktacja liczona na bieżąco;
  
• Light contact – walka ciągła, w której liczy się poprawność wykonania techniki, a nie liczba trafień;
  
• Kick light – odmiana light contact z naciskiem na kopnięcia od uda w górę.
  

Podobnie jak w innych sportach walki, kategorie wagowe mają zapewnić uczciwą rywalizację i chronić zawodników przed starciem z dużo cięższym przeciwnikiem. Podział bywa nieco inny w zależności od federacji, jednak większość organizacji trzyma się zbliżonego schematu wag dla seniorów.

Dokładny podział zależy od federacji, a każda z nich sama własną siatkę wag. Jedną z najpopularniejszych i najliczniejszych jest WAKO (World Association of Kickboxing Organizations), zrzeszająca ponad 120 narodowych federacji, w tym Polski Związek Kickboxingu, która na zawodowym poziomie WAKO PRO w formułach low kick, full contact i K-1 wyróżnia u mężczyzn wagi:

• atomową (do 52,7 kg), muszą (do 54,5 kg), kogucią (do 56,4 kg), 
• piórkową (do 58,2 kg), lekką (do 60 kg), superlekką (do 62,2 kg), 
• lekkopółśrednią (do 64,5 kg), 
• półśrednią (do 66,8 kg), superpółśrednią (do 69,1 kg), 
• lekkośrednią (do 71,8 kg), średnią (do 75 kg), superśrednią (do 78,1 kg), 
• półciężką (do 81,4 kg), 
• junior lekkociężką (do 85,1 kg), ciężką (do 88,6 kg), 
• junior ciężką (do 94,1 kg), 
• superciężką (powyżej 94,1 kg).
  

• musza (do 48 kg), 
• supermusza (do 50 kg), 
• kogucia (do 52 kg), 
• superkogucia (do 54 kg), 
• piórkowa (do 56 kg), 
• superpiórkowa (do 58 kg),
• lekka (do 60 kg), 
• superlekka (do 62 kg), 
• półśrednia (do 64 kg), 
• superpółśrednia (do 66 kg), średnia (do 68 kg), 
• superśrednia (do 70 kg), 
• ciężka (powyżej 70 kg).

Oprócz podziału wagowego zawodnicy klasyfikowani są też według wieku. Tu zasady różnią się jednak w zależności od tego, czy walka toczy się na ringu, czy na tatami, czyli macie treningowej, na której rozgrywane są formuły techniczne.

Na ringu (formuły pełnokontaktowe) obowiązuje prostszy podział: 

• juniorzy młodsi (15-16 lat),
• juniorzy starsi (17-18 lat), 
• seniorzy (19-40 lat).
  

• dzieci (7-9 lat), 
• kadeci młodsi (10-12 lat) i starsi (13-15 lat), 
• juniorzy (16-18 lat), 
• seniorzy (19-40 lat),
• weterani (41-55 lat).
  

Kopnięcia to element odróżniający kickboxing od boksu. Do najczęściej stosowanych technik kopnięć należą:

• kopnięcie frontalne – wyprowadzane prosto przed siebie,
  
• kopnięcie okrężne – trafiające z boku na tułów lub głowę,
  
• kopnięcie boczne – wykonywane piętą, z nogą ustawioną równolegle do podłoża,
  
• kopnięcie opadające – uderzenie z góry, zwykle stopą lub piętą.
  

Kickboxing nie wymaga wcześniejszego doświadczenia w innych sztukach walki. Na starcie trenerzy uczą prawidłowej postawy, poruszania się po macie lub ringu oraz podstawowych uderzeń rękami, które z czasem wzbogacane są o kopnięcia. Liczy się przede wszystkim opanowanie fundamentów pod okiem instruktora.

Optymalną częstotliwością dla osoby początkującej są 2-3 treningi w tygodniu. Ułatwia to systematyczne postępy bez ryzyka przetrenowania. Wraz ze wzrostem doświadczenia liczbę sesji można stopniowo zwiększać. Sparing pojawia się dopiero po opanowaniu podstawowych umiejętności technicznych, a wcześniej zajęcia opierają się głównie na ćwiczeniach z trenerem, workiem i partnerem w formie kontrolowanych powtórzeń, a nie pełnego kontaktu.

Zanim pojawisz się na pierwszych zajęciach, warto zadbać o kilka podstawowych kwestii przygotowawczych:

• kondycja fizyczna – regularne ćwiczenia aerobowe, takie jak bieganie, jazda na rowerze czy pływanie, ułatwiają znoszenie trudów pierwszych sesji treningowych;
  
• nawodnienie i lekki posiłek – najlepiej zjeść coś sycącego, ale niezbyt ciężkiego do dwóch godzin przed zajęciami, unikając obfitych dań tuż przed wysiłkiem;
  
• nastawienie mentalne – trening to nie tylko wysiłek fizyczny, dlatego warto podejść do niego ze spokojem i otwartością na naukę nowych ruchów.
  

Zanim zaczniesz regularnie trenować, warto skompletować podstawowy ekwipunek. Na pierwsze zajęcia zwykle wystarczą wygodne, luźne ubrania, bo wiele klubów udostępnia sprzęt do wypożyczenia osobom, które dopiero sprawdzają, czy ten sport im odpowiada. Z czasem, gdy treningi wejdą w nawyk, warto zainwestować we własne wyposażenie.

Do podstawowego zestawu każdego kickboksera należą: 

• bandaże ochronne pod rękawice, zabezpieczające nadgarstki i knykcie, 
• rękawice bokserskie, 
• kask do kickboxingu oraz ochraniacz na zęby, 
• ochraniacze na golenie i stopy, szczególnie ważne w formułach dopuszczających kopnięcia, 
• skakanka do rozgrzewki i pracy nad kondycją, 
• worek treningowy lub gruszka bokserska do ćwiczenia uderzeń i kopnięć w domu.