Nadmierna turystyka (overtourism) – co to znaczy? Jak z tym walczyć?

Overtourism to pojęcie, które pojawiło się w turystycznym słowniczku stosunkowo niedawno, lecz bardzo szybko nabrało na znaczeniu i popularności. Nadmierna turystyka to sytuacja, w której to turyści, ich zachowania oraz podporządkowanie infrastruktury czy sektora usług im potrzebom, odbija się negatywnie na jakości życia mieszkańców, wrażeniach z podróżowania, a także uszczerbkach na dziedzictwie kulturowym i naturalnym danego miejsca.

Chociaż gospodarka wielu miast czy państw opiera się na ruchu turystycznym, wpływ turystyki nie zawsze jest pozytywny. Zbyt duża liczba turystów może bowiem sprawiać, że codzienne poruszanie się po mieście lub życie mieszkańców jest naprawdę mocno utrudnione. Lokalna gospodarka może na tym zyskiwać w trakcie sezonu turystycznego, lecz osoby mieszkające na danym obszarze przez kolejny rok mogą widzieć mimo wszystko więcej minusów niż plusów.

Overtourism staje się naprawdę poważnym problemem, a także bardzo złożonym zjawiskiem. To właśnie dlatego podjęcie działań mających na celu walkę z nadmierną turystyką wcale nie jest takie proste. Sprawdź, jakie są przyczyny tego zjawiska, a także, jak wpływa ono na lokalnych mieszkańców znanych kierunków turystycznych.

Przyczyny:

• globalny wzrost popularności turystyki,
  
• popularność poszczególnych miast czy regionów w popkulturze,
  
• chęć odwiedzenia najpopularniejszych miejsc na świecie,
  
• zachęcanie coraz większej liczby turystów do odwiedzin,
  
• wzrost popularności tanich linii lotniczych,
  
• upowszechnienie się wynajmów krótkoterminowych i tanich noclegów (łatwiejsza organizacja 
• wyjazdu na własną rękę),
  

• wzrost cen jedzenia i usług, a także ogólnych kosztów życia,
  
• wahania cen i opłat szczególnie w sezonie turystycznym,
  
• znaczny wzrost zysków lokalnych biznesów w sezonie,
  
• wyludnianie się centrów turystycznych miast,
  
• przeciążona infrastruktura i komunikacja miejska,
  
• degradacja środowiska naturalnego oraz miejsc historycznych/ kulturowych.

Sztandarowym przykładem miasta, które zmaga się z nadmierną turystyką, jest Barcelona. W samym tylko 2023 roku do stolicy Katalonii przyjechało 12 mln osób. Wielu przyjezdnych podchodzi oczywiście do kultury oraz życia mieszkańców z szacunkiem, lecz istnieje niestety niemała grupa osób, które odwiedza popularna miejsca, by bawić się i nie dbają o swoje otoczenie.

Mimo że sektor travel i szeroko pojęta turystyka stanowi aż 14% całej gospodarki Barcelony, a w branży wycieczkowej i turystycznej zatrudnionych jest aż 150 tysięcy osób, od kilku lat mieszkańcy masowo protestują. Oskarżają władze miasta o opieszałość i dawaniu przyzwolenia na bezkarność turystów. Poza ogólnym tłokiem zwraca się uwagę na malejący dostęp do mieszkań, jako że wiele z nich jest przerabianych na lokale dla turystów, brak szacunku do kultury, dziedzictwa i budynków, a także na zachowanie przyjezdnych i brak odpowiedniej reakcji ze strony służb. Niektórzy są zdania, że miasto staje się „placem zabaw dla turystów”, a życie osób żyjących w Barcelonie staje się trudniejsze.

Z problemem overtourismu zmaga się coraz więcej europejskich miast na przykład Rzym, Wenecja, Amsterdam, Praga czy Paryż. W Polsce coraz więcej osób przyjeżdża chociażby do Krakowa czy Wrocławia, a uporczywi turyści coraz częściej trafiają na języki lokalnej społeczności. Z takim zjawiskiem walczą także całe państwa na przykład Włochy, Hiszpania, Grecja, Malta czy Meksyk.

Coraz częściej promuje się także przyjazdy i odwiedziny poza sezonem na przykład jesienią czy wiosną. Turyści mogą być zachęceni niższymi cenami i mniejszym tłokiem, a dla miast jest to ulga w sezonie i rozłożenie fali na spokojniejsze miesiące.

Nadmierna turystyka jest więc problemem naprawdę złożonym, na którego nie ma jednej cudownej recepty. Nie oznacza to jednak, że nie da się tego problemu przynajmniej częściowo rozwiązać. Coraz więcej miast czy państw podejmuje intensywne działania, by zapewnić swoim mieszkańcom czy obywatelom więcej spokoju. Zyskują na tym wszyscy – i miejscowi, i przyjezdni!