Turystyczny Fundusz Gwarancyjny – co to?

Turystyczny Fundusz Gwarancyjny, nazywany także funduszem gwarancyjnym biur podróży, jest ustawowym mechanizmem ochrony podróżnych w Polsce. To drugi filar zabezpieczeń dla klientów biur podróży. Działa w ramach Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Jak wygląda to w świetle prawa? Czy istnieje ustawa o Turystycznym Funduszu Gwarancyjnym? Podstawą jego działania są przepisy ustawy z dnia 22 lipca 2016 roku o zmianie ustawy o usługach turystycznych oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

TFG zapewnia poszkodowanym pokrycie kosztów, gdy organizator turystyki stanie się niewypłacalny, a podstawowe zabezpieczenie organizatora okaże się niewystarczające. Może obejmować sprowadzenie podróżnych do kraju, zwrot wpłat za niezrealizowane imprezy czy zwrot części wpłat za imprezy przerwane. 

Ochrona dotyczy imprez turystycznych w rozumieniu ustawy. Zazwyczaj jest to pakiet obejmujący przynajmniej dwie usługi turystyczne, jak transport plus hotel, sprzedawane jako jedna oferta. Aby wycieczka mogła zostać objęta TFG muszą zostać spełnione określone warunki. Przykładowo wyjazd powinien być imprezą turystyczną, a organizator legalnie działającym organizatorem turystyki objętym systemem zabezpieczeń. Kolejne warunki to zawarta umowa o udział w imprezie turystycznej, a także podleganie imprezy przepisom ustawy o imprezach turystycznych.

Zwykle poza zakresem TFG znajdują się samodzielnie kupione pojedyncze usługi, niektóre okazjonalne, niezarobkowe wyjazdy dla zamkniętych grup, jak również niektóre podróże służbowe na podstawie umów generalnych (B2B).

Dzięki TFG podróżni mogą cieszyć się większym bezpieczeństwem finansowym oraz zyskać większe szanse na odzyskanie pieniędzy. Zyskują również zabezpieczenie powrotu do kraju, a także ochronę nawet, gdy gwarancja biura podróży nie wystarcza. Jakie są więc główne cele Turystycznego Funduszy Gwarancyjnego? 

• zabezpieczenie finansowe klientów biur podróży przed skutkami bankructwa organizatora,
  
• zwiększenie bezpieczeństwa rynku turystycznego,
  
• dodatkowe zabezpieczenie ponad gwarancję organizatora,
  
• budowanie zaufania do zorganizowanej turystyki.

W przypadku Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego cena jest jasno ustalona, bo nie jest to osobna usługa. Co ważne, każdy organizator turystyki objęty przepisami ustawy ma obowiązek odprowadzania składek na TFG. Nawet gdy wynosi 0 złotych, organizator nadal ma obowiązki deklaracyjne wobec funduszu. Składkę odprowadza organizator, a nie bezpośrednio klient. Należy mieć jednak świadomość, że jej koszt bywa uwzględniony w cenie imprezy turystycznej. Wysokość składki zależy od kierunku podróży, środka transportu oraz rodzaju organizowanej imprezy. 

Najlepiej sprawdzić organizatora w Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych (prowadzona przez UFG). Można tam zweryfikować, czy biuro działa legalnie, ma niezbędne zabezpieczenia i jest objęte systemem TFG. Ponadto informacje o zabezpieczeniach organizatora powinny znajdować się w umowie o udział w imprezie turystycznej oraz dokumentach przekazywanych klientowi przed zakupem.

Zwykle nie składa się roszczenia bezpośrednio do Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego. W razie niewypłacalności organizatora należy więc skontaktować się z marszałkiem województwa właściwym dla siedziby biura podróży oraz złożyć wniosek o zwrot do podmiotu, który udzielił organizatorowi zabezpieczenia. Możliwa jest wypłata środków z zabezpieczenia organizatora, a jeśli jest ono niewystarczające, także wypłata z TFG.

O ile Turystyczny Fundusz Gwarancyjny stanowi ochronę podróżnych na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki, o tyle Turystyczny Fundusz Pomocowy działa w sytuacjach nadzwyczajnych i masowych zakłóceń, na przykład kryzysów, gdy wycieczki są odwoływane z powodu wyjątkowych okoliczności. Wspiera on system zwrotów i stabilność rynku turystycznego.

Turystyczny Fundusz Gwarancyjny to istotny element ochrony podróżnych, ponieważ zwiększa on bezpieczeństwo korzystania z usług biur podróży. Znajomość zasad działania TFG, warunków ochrony oraz możliwości uzyskania wypłaty środków pozwala świadomiej planować wyjazdy.