Wzór na motywację – rozwój w sporcie. Poznaj teorię motywacji i sprawdź, jak osiągać swoje cele dzięki temu modelowi.
Motywacja jest siłą napędową każdego ludzkiego działania, zwłaszcza w sporcie. Zamiast czekać na ulotne natchnienie, psychologia sportu dostarcza narzędzi do jej zrozumienia, a nawet wyliczenia. Wzór na motywację pozwala zidentyfikować, co składa się na siłę motywacji.
Ten psychologiczny model motywacji zakłada, że siła ludzkiej chęci do działania jest wypadkową kilku kluczowych, mierzalnych czynników. Wzór ten podkreśla wagę wewnętrznego nastawienia i samooceny, a nie tylko nagród zewnętrznych. Sprawdza się przy motywowaniu pracowników, ale również w sporcie czy w każdej dziedzinie, w której chcesz się rozwijać.
Litera oznacza Atrakcyjność lub po prostu Wartość celu. Jest to subiektywna wartość, jaką nadajesz swojemu osiągnięciu. Daje Ci wiedzę o tym, jak bardzo pragniesz osiągać swój cel. Dla sportowca może to być zdobycie medalu, pobicie rekordu życiowego, a nawet awans do wyższej ligi. Z tego wynika, że często atrakcyjność jest związana z uznaniem dla danej osoby, ale również poprawą statusu materialnego.
Jednocześnie dla amatora cel może być wyraźnie mniejszy niż dla zawodowego sportowca, ale nadal ważny w odniesieniu do jego możliwości. Może to być na przykład poprawa kondycji w bieganiu, zdobycie nowego doświadczenia (na przykład startu w maratonie) lub zrzucenie wagi. Im wyższa jest atrakcyjność celu, tym większa jest motywacja do podjęcia wysiłku.
Litera P oznacza Prawdopodobieństwo osiągnięcia celu, czyli Twoją subiektywną ocenę szans na sukces. Odpowiada na pytanie o to, czy jesteś w stanie wykonać dane zadanie. Dotyczy przede wszystkim zasobów, które można najogólniej w teorii motywacji nazwać poczuciem własnej skuteczności. Zależy w dużej mierze od oceny własnych umiejętności w sposób realistyczny, co dla zawodowego sportowca oznacza na przykład znajomość historii treningowej, wiedzę o swoim stanie zdrowia, a także posiadanie planu treningowego i wsparcia z zewnątrz.
Co ważne, niskie poczucie skuteczności prowadzi często do porzucenia zadania, bo nie wierzysz w swoje możliwości. Z kolei wysokie oznacza przecenianie własnych możliwości. W przypadku amatorów bardzo często łatwiej jest osiągnąć ten punkt, bo wystarczą małe kroczki i wspieranie ze strony trenera, na przykład w realizacji kolejnych kroków milowych.
Litera Z oznacza Zasoby, które jesteś w stanie wykorzystać do osiągnięcia swojego celu. Mogą to być zarówno zasoby wewnętrzne, na przykład kompetencje w danej dziedzinie, jak i praktyka w niej, ale również czynniki społeczne. Tutaj bardzo często mowa o wsparciu ze strony trenera i relacjach między zawodowcami, na przykład wspólnie trenującymi. Bardzo często zasoby mogą wiązać się z motywacją zewnętrzną, ale nie zawsze. W przypadku rodziny jest to często wsparcie ze strony rodziny, ale tutaj również pojawia się motywacja z zewnątrz. Może wynikać na przykład z ogłoszenia swojego celu publicznie, co rodzi zobowiązanie do jego realizacji.
W czynniku N bardzo ważne jest to, ile było już dotychczasowych niepowodzeń i jak na nie reagujesz. Niepowodzenia mogą demotywować, ale jeśli są nauką: o współpracy, procesie dochodzenia do celu, umiejętności podejmowania odpowiednich decyzji czy wpływie czynników na Twoje możliwości, mogą być również korzyścią. Dotyczy to zwłaszcza amatorów, którzy szybciej zrażają się niepowodzeniami niż sportowcy zawodowi.
Choć wzór dotyczy obu grup, wagi poszczególnych czynników są różne. U sportowców zawodowych bardzo ważne jest nastawienie na wysokie prawdopodobieństwo sukcesu. Wszystko dlatego, że zawodowiec pracuje często z zespołem specjalistów, a ich ilość pozwala lepiej dopasować trening do potrzeb zawodowca. Wysokie P wynika często też z planowania i doświadczenia. Jednocześnie Z jest również bardzo wyraźne, co wynika ze zobowiązań względem fanów, sponsorów czy drużyny.
U amatorów z kolei sam cel w sobie jest atrakcyjny, bo jest też mniejszy, a słabszy w oczach zawodowca wynik często jest celem samym w sobie. Jeśli amator nie widzi w jednym celu sensu, będzie rezygnował z jego realizacji. Jednocześnie niepowodzenia zrażają go bardziej, dlatego ważne jest utrzymanie metody małych kroczków.
Wzór na motywację jest praktycznym narzędziem, które pozwala każdemu, niezależnie od poziomu zaawansowania, na zdiagnozowanie słabych punktów w swojej psychice sportowej, a w efekcie – na rozwój. Do tego potrzebna jest praca, odpowiednie nastawienie i sprzęt. Ten ostatni znajdziesz w ofercie Decathlon i to niezależnie, jaką dziedzinę sportu trenujesz.
