Pranie lin wspinaczkowych – jak skutecznie dbać o linę wspinaczkową? 

Liny oraz inny sprzęt wspinaczkowy ulegają zabrudzeniu podczas standardowego użytkowania. Kurz, piasek, a nawet pot czy krew wymagają usunięcia, żeby sprzęt asekuracyjny zachował komfort i bezpieczeństwo użytkowania. Zabrudzony oplot utrudnia normalne użytkowanie liny, a także przyspiesza jej zużycie i innych elementów sprzętu asekuracyjnego. 

Czyszczenie liny wspinaczkowej nie jest konieczne po każdej wyprawie, jednak warto robić to w następujących sytuacjach:

• lina nosi wyraźne ślady zabrudzenia, a jej struktura jest sztywna;
  
• zabrudzenia powstały po wspinaniu się w wapieniu, piaskowcu lub trasa przebiegała po piasku i błocie;
  
• po kilku intensywnych sesjach wspinaczkowych;
  
• po zakończeniu sezonu, a przed zimowym przechowywaniem sprzętu. 

Liny asekuracyjne wykonane są z zaawansowanych technicznie materiałów, a sam proces przygotowania rdzenia i oplotu wymaga ciekawych rozwiązań inżynieryjnych. W związku z tym także pranie, czyszczenie i suszenie takiego sprzętu nie może przebiegać w sposób przypadkowy, jeśli chcemy zachować trwałość liny. 

Do prania liny nie wolno stosować standardowych detergentów, proszków, płynów do tkanin, wybielaczy czy odplamiaczy. Zawarte w nich substancje mogą uszkodzić włókna nylonowe i zmniejszyć elastyczność. Najczęściej stosuje się profesjonalne płyny do prania lin: Beal Rope Cleaner czy Tendon Rope Wash. Wobec braku takich środków można zastosować szare mydło. Do prania zawsze należy stosować ciepłą wodę w temperaturze około 30°C.

Najbezpieczniejszym sposobem usunięcia zabrudzeń z naszej liny jest pranie ręczne. Delikatne i umiejętne mycie zapobiegnie uszkodzeniu rdzenia liny, włókien oplotu, a nawet warstwy impregnacji. Należy umieścić ją w letniej wodzie w misce lub wannie, a następnie rozpuścić w niej odpowiednie środki czyszczące. W miejscach najmocniej zabrudzonych warto zastosować miękkie szczotki do lin. Nie zaleca się szorować liny ręcznie i skręcać jej, a jedynie ugniatać rękami, a na koniec dokładnie ją wypłukać. 

Linę można prać ręcznie i w pralkach automatycznych, jednak suszyć trzeba zawsze w ten sam sposób. Po wyjęciu z wody powinno się rozłożyć ją na płasko w przewiewnym, suchym i ciemnym miejscu, z dala od źródeł ciepła. Suszenie w ten sposób może trwać nawet kilka dni, ale nie wpływa niekorzystnie na wytrzymałość włókien. Nie wolno suszyć liny na słońcu, kaloryferze ani w suszarce! 

Pranie liny wspinaczkowej to nie jedyny sposób na to, żeby zadbać o ten sprzęt. Właściwe i odpowiednie przygotowanie przed wspinaniem pozwoli zmniejszyć ryzyko uszkodzenia i przetarcia liny. Przed rozpoczęciem wspinaczki warto rozłożyć linę na płachcie, żeby nie doszło do kontaktu z błotem i piaskiem. Nie można dopuścić też do kontaktu z olejami, smarami i paliwami, które nie tylko mogą uszkodzić włókna, ale są trudne do usunięcia. 

Podczas poruszania się w terenie o ostrych skałach, warto wziąć ze sobą specjalny worek do przechowywania liny. Nie wolno też na linie stawać, nawet w czystym obuwiu, ponieważ może to doprowadzić do uszkodzenia rdzenia. Wspinacz powinien zawsze rozplątać wszelkie skręcenie lub supły natychmiast po ich powstaniu. 

Sposób przeciągnięcia liny i prowadzenia jej na skałce również ma wpływ na jej trwałość i stan techniczny. Podczas wspinania włókna są narażone na największe obciążenia mechaniczne, dlatego wtedy szczególnie ważne jest uniknięcie przetarć. Jak prowadzić linę podczas wspinaczki sportowej?

• Zwracać uwagę na przebieg liny i unikać ostrych krawędzi, które mogłyby doprowadzić do przetarcia.
  
• Stosować gładkie nowe karabinki, na których nie ma zadziorów powstałych w wyniku uszkodzenia mechanicznego.
  
• Zmieniać końcówkę liny, a do wiązania wykorzystywać raz jeden raz drugi koniec.
  
• Po wspinaniu nie rzucać liny w nieładzie, tylko zwinąć ją i przygotować do spakowania. 
  

Zwijanie liny to prosta, ale ważna czynność, która zapobiega plątaniu i skręcaniu, a także ułatwia transportowanie. Najczęściej stosuje się trzy metody zwijania:

• motanie klasyczne na szyi lub w rękach – to najprostsza i najszybsza metoda zwijania. Lina jest motana w pętle o długości ramienia w taki sposób, że jest przekładana naprzemiennie z jednej ręki na drugą lub plątana wokół szyi i barków;
  
• motanie alpejskie (motylkowe) – najbezpieczniejsza metoda używana przez przewodników, alpinistów i wspinaczy. Lina układana jest od łokcia do dłoni naprzemiennie po obu jej stronach, co zapobiega skręcaniu i plątaniu;
  
• zwijanie w pętle do rope baga – najczęściej używana przez wspinaczy sportowych i skałkowych, gdzie lina jest zwijana bezpośrednio do torby lub na płachtę. 
  

Każda lina ma określona wytrzymałość, a żywotność takiej liny w dużej mierze zależy od intensywności jej użytkowania oraz sposobu przechowywania. Uszkodzenia oplotu lub rdzenia to sygnał, że lina nie powinna być już używana do asekuracji. Przeglądając sprzęt, należy brać pod uwagę następujące zmiany: 

• spłaszczenia i zgrubienia liny;
  
• przetarcia i odbarwienia kolorów;
  
• miejsca, w których oplot się przesunął lub rdzeń jest wyczuwalny pod palcami;
  
• sztywność (stara lina często staje się twarda).
  

Liny nie trzeba prać za każdym razem po zakończeniu wspinaczki, jednak długotrwale zabrudzona traci swoje właściwości. Pranie liny wspinaczkowej wymaga zastosowania specjalnych środków i ustawień w pralce. W czasie schnięcia linę należy przechowywać w przewiewnym i zacienionym miejscu z dala od grzejników.