Czym jest trening szybkości treningowej Gerarda Macha?

Najbardziej powszechne podejście do treningu biegowego opiera się na budowaniu bazy, wchodzeniu w konkretne specjalizacje i przygotowaniu pod konkretny moment w sezonie. Gerard Mach w swoim treningu poszedł w zupełnie inną stronę. Postawił on na tak zwaną podwójną periodyzację, która opierała się na utrzymywaniu dobrej formy przez cały rok. Pod jego wodzą trening nad szybkością i techniką odbywał się cały czas, przez co zawodnicy utrzymywali stałą gotowość do startów.

Drugim fundamentem treningu Macha była filozofia: jakość ponad ilość. Polski trener nie uważał, żeby bezmyślne „klepanie kilometrów” miało sens. Zamiast tego stawiał na krótkie, ale intensywne odcinki wykonane z pełnym skupieniem i dobrą techniką. Czasem objętość treningowa bywała naprawdę niewielka. Mach uważał jednak, że prawdziwy bodziec dla sprintera pojawia się przy najwyższych prędkościach. Do tego dokładał świadome dawkowanie obciążeń, a dzięki wiedzy fizjoterapeutycznej zawodnicy szybciej wracali do zdrowia.

U Gerarda Macha nie było „odhaczania serii” za wszelką cenę. Wychodził on z założenia, że jeżeli tempo spada i zaczyna „cierpieć” technika, trening powinien się skończyć. Preforował on proste, ale bardzo wymagające podejście: każde powtórzenie ma wyglądać tak samo dobrze, bo tylko wtedy zbudujesz realną formę, a nie zmęczenie dla samego zmęczenia. W praktyce oznacza to ciągłe słuchanie organizmu oraz pilnowanie granicy wydajności.

Nie można mówić o Machu bez wspomnienia o opracowanych przez niego kultowych skipach. Do dzisiaj są one podstawą treningu sprinterskiego. Wersje A, B i C w różnych wariantach (od marszu po bieg) nie są zwykłą rozgrzewką, a precyzyjnym narzędziem do budowania siły biegowej i techniki. Trening na krótkich odcinkach (10-20 metrów) uczy kontroli ruchu, rytmu i pracy nóg w warunkach zbliżonych do sprintu. Potem przekłada się to na większą skuteczność na bieżni.

Metody treningu wytrzymałości tempowej Gerarda Macha mają zastosowanie głównie w świecie sprintu i płotków. To właśnie tam pokazują pełnię swojej skuteczności. Współcześni trenerzy sprintu wykorzystują jego metody głównie w biegach na 100 metrów, 200 metrów oraz 400 metrów. Mowa tutaj zarówno o lekkoatletycznych biegach płaskich, jak i przez płotki. Swoje zastosowanie znajdują także w sztafetach 4 × 100 i 4 × 400 metrów.

Gerard Mach żył w latach 1926-2015. Zanim został legendarnym trenerem, sam był zawodnikiem. I to doświadczenie wpłynęło na jego późniejszą filozofię pracy. Dość szybko obrał jednak kierunek trenerski i stał się specjalistą od sprintu i płotków. W Polsce miał kontakt z absolutną czołówką, a zarządzana przez niego kadra święciła największe sukcesy. To właśnie pod jego wodzą rozwijali się tacy zawodnicy jak Foik, Badeński czy Werner.

Kolejnym etapem w jego trenerskiej karierze był wyjazd do Kanady na początku lat 70, gdzie objął rolę głównego trenera reprezentacji przygotowującej się do Igrzysk Olimpijskich w Montrealu w 1976 roku. W krótkim czasie zbudował fundamenty pod sprint na światowym poziomie w kraju bez większym ambicji w tej konkurencji. Efektem były nie tylko medale olimpijskie, ale przede wszystkim system, który przetrwał lata.

Choć od momentu, kiedy Gerard Mach święcił swoje największe tryumfy jako trener, minęło już pół wieku, jego metody treningowe są nadal wykorzystywane. Współczesna nauka potwierdza, że biomechanika zaproponowanych przez niego skipów bardzo skutecznie wspomaga trening biegowy. Same skipy są wykorzystywane przez zawodników na całym świecie po dzisiaj. Dziedzictwo polskiego trenera jest więc ogromne.