Testosteron a odchudzanie – jak zwiększyć testosteron w terapii otyłości

Testosteron to organiczny związek chemiczny z grupy androgenów i główny męski hormon płciowy. Naturalnie jest produkowany przez komórki śródmiąższowe w jądrach i nadnerczach (w niewielkich ilościach). Ten hormon odpowiada przede wszystkim za rozwój cech płciowych, a z biegiem czasu także za utrzymanie libido i regulację nastroju. 

Kluczową funkcją testosteronu w metabolizmie jest wspieranie syntezy białek, wspomaganie wzrostu masy mięśniowej i wpływ na poziom energii. Zaburzenie produkcji testosteronu często prowadzą do niekorzystnych zmian sylwetki. Warto dodać, że testosteron działa również u kobiet, choć na znacznie niższym poziomie, ale także ma znaczenie dla ich zdrowia metabolicznego.

Niski poziom testosteronu niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. U mężczyzn z niedoborem testosteronu często występują następujące symptomy:

• fizyczne – spadek energii, pogorszenie nastroju, osłabienie libido, zaburzenia erekcji i zmniejszenie masy mięśniowej;
  
• metaboliczne – większa skłonność do odkładania tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w okolicy brzucha i spowolnienie metabolizmu;
  
• zdrowotne – zmniejszona mineralizacja kości, większe ryzyko cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych.
  

Niedobory testosteronu mogą wynikać z wielu naturalnych procesów zachodzących w organizmie, ale także chorób i niewłaściwego stylu życia. Na zbyt niski testosteron wpływa: 

• wiek – po 30 roku życia poziom testosteronu obniża się średnio o 1% rocznie, co z czasem może prowadzić do spadku energii i libido oraz przyrostu masy tłuszczowej;
  
• nadwaga – tkanka tłuszczowa zawiera enzym aromatazę, która przekształca testosteron w estrogen. Im więcej tłuszczu, tym niższy poziom testosteronu;
  
• przewlekły stres – wysoki poziom kortyzolu hamuje produkcję testosteronu. Długotrwały stres, przeciążenie obowiązkami i napięcia psychiczne mogą wyraźnie obniżać poziom testosteronu;
  
• brak snu – podczas snu zwiększa się produkcja testosteronu, a już jedna noc skróconego lub przerywanego snu może obniżyć poziom hormonu nawet o 10-15%;
  
• choroby przewlekłe – na obniżenie poziomu testosteronu wpływa cukrzyca, insulinooporność, nadciśnienie i choroby serca, a także przewlekłe choroby wątroby i nerek.

Działanie testosteronu w organizmie, zwłaszcza męskim, jest bardzo rozległe. Jest jednym z najważniejszych hormonów regulujących gospodarkę energetyczną organizmu. Jego wpływ na tkankę tłuszczową i masę mięśniową jest tak silny, że często decyduje o kształcie sylwetki. Właściwy poziom testosteronu u mężczyzn odpowiada za zwiększenie syntezy białek i promowanie wzrostu tkanki mięśniowej. Na dodatek wpływa na lipolizę, czyli spalanie tłuszczu.

Testosteron zwiększa tempo budowy włókien mięśniowych, co prowadzi do wzrostu siły i masy mięśniowej. Przy niskim poziomie testosteronu organizm szybciej traci masę mięśniową, co obniża tempo przemiany materii i sprzyja tyciu. Osoby ze spadkiem testosteronu często odczuwają zmęczenie, brak sił i mniejszą chęć do ćwiczeń. To prowadzi do mniejszej aktywności i spowolnienia metabolizmu.

Zbyt niski poziom tego hormonu prowadzi do odkładania się i nadmiaru tkanki tłuszczowej, szczególnie w okolicy brzucha i narządów wewnętrznych. Tkanka tłuszczowa zawiera enzym aromatazę, która przekształca testosteron w estrogen. Im jej więcej, tym niższy poziom hormonu we krwi. Ta zależność może prowadzić do stanu, w którym organizm jednocześnie traci mięśnie i gromadzi tłuszcz. 

Terapia testosteronem (TRT – Testosterone Replacement Therapy) staje się coraz częściej stosowanym wsparciem w leczeniu mężczyzn z udokumentowanym niedoborem testosteronu. Jest to jednak metoda przywrócenia prawidłowych funkcji metabolicznych organizmu, a nie sposób na odchudzenie. U wielu pacjentów z otyłością niski testosteron jest zarówno przyczyną, jak i skutkiem nadmiernej masy ciała, dlatego terapia hormonalna może przerwać to błędne koło.

Terapia jest przeznaczona dla osób, u których laboratoryjnie potwierdzono niedobór testosteronu, mających objawy zmęczenia, spadku libido, otyłości brzusznej i niskiej masy mięśniowej. Dodatkowo do grupy pacjentów zalicza się osoby z trudnościami w redukcji wagi mimo stosowania diety i aktywności oraz pacjentów z zespołem metabolicznym lub insulinoopornością. Warto podkreślić, że TRT nie jest przeznaczona dla zdrowych mężczyzn z prawidłowym poziomem testosteronu.

Jeśli badania krwi potwierdzą hipogonadyzm, lekarz może zaproponować właśnie terapię zastępczą testosteronem. Warto pamiętać, że jest to leczenie, a nie suplementacja, a środki przyjmuje się wyłącznie pod kontrolą specjalisty. Najczęściej stosowane formy, to:

• iniekcje;
  
• żele transdermalne;
  
• plastry;
  
• implanty podskórne.
  

Jeśli poziom testosteronu jest w dolnej granicy normy, można rozważyć suplementy diety, które wspierają naturalną produkcję hormonu. Nie zwiększają one testosteronu do wysokich wartości, ale mogą wspomagać procesy, które wpływają na równowagę hormonalną. Najczęściej zalecane są boostery testosteronu, które zawierają takie składniki jak: 

• witamina D3 ;
  
• magnez;
  
• cynk;
  
• kwasy Omega-3;
  
• ashwagandha.

Choć terapia z hormonem wzrostu będzie skuteczna u osób z potwierdzonym niedoborem testosteronu, wielu mężczyzn może poprawić swoje wyniki w sposób naturalny. Styl życia ma ogromny wpływ na gospodarkę hormonalną, a nawet niewielkie zmiany często prowadzą do zauważalnego wzrostu produkcji testosteronu. Tylko naturalne metody podnoszą poziom hormonu i na dodatek chronią przed jego przyszłymi spadkami.

Niedobór snu dramatycznie obniża poziom testosteronu, a jednocześnie podnosi zawartość kortyzolu. Żeby poprawić poziom testosteronu w czasie snu, warto przestrzegać trzech podstawowych elementów: 

• 7-9 godzin snu na dobę;
  
• stałe godziny zasypiania;
  
• unikanie światła niebieskiego przed snem.

Odpowiednio zbilansowana dieta nie tylko zapobiega gromadzeniu się tkanki tłuszczowej, ale też utrzymuje równowagę hormonalną. Prawidłowo ułożona dieta redukcyjna na testosteronie skupia się na unikaniu nadmiaru cukru, przetworzonej żywności, alkoholu, a także ciągłego deficytu kalorycznego. Warto dodać, że redukcja tkanki tłuszczowej już sama w sobie zwiększa produkcję hormonu. Jadłospis powinien mieć kaloryczność dostosowaną do aktywności, a także zawierać takie składniki, jak:

• zdrowe tłuszcze z awokado, oliwy, jaj i ryby;
  
• białko, które zapewnia regenerację mięśni;
  
• cynk jako jeden z najważniejszych minerałów dla testosteronu, który znajduje się w mięsie i pestkach dyni;
  
• magnez wspierający gospodarkę hormonalną;
  
• witamina D, której niski poziom przekłada się na słaby testosteron. 

Przewlekły stres podnosi poziom kortyzolu, czyli hormonu, który działa przeciwstawnie wobec testosteronu. Warto zadbać o odpowiedni poziom relaksu, odpoczynku, ale także spacery, masaże i aktywność fizyczną. Bardzo korzystny wpływ na redukcję kortyzolu i większe stężenie testosteronu mają techniki oddechowe oraz medytacja. 

Czy testosteron spala tłuszcz? Przyjmowany jako lek nie działa w ten sposób, jednak poprawia funkcjonowanie organizmu, sprzyja rozbudowie masy mięśniowej i redukuje zawartość komórek tłuszczowych w ciele. Najlepszym sposobem na regulację tego hormonu jest aktywność fizyczna, zdrowy sen i zbilansowana dieta. Jeśli jednak zamierzasz przyjmować medyczne dawki testosteronu, zawsze przed terapią skonsultuj się z lekarzem.