Ile luzu w butach sportowych? Jak dobrać buty nie tylko do biegania?

Wybór butów sportowych to niby nic wielkiego. Wchodzisz do sklepu, mówisz swój rozmiar, mierzysz i bierzesz. Tyle że potem po dwóch kilometrach czujesz, że coś jest nie tak. Palce obite, pięta się ślizga, a Ty, zamiast złapać rytm, myślisz tylko o tym, żeby zdjąć te buty jak najszybciej.

Tymczasem wystarczy wiedzieć, ile luzu w bucie powinno być, jak dobrać rozmiar butów do aktywności fizycznej i czego unikać przy pierwszym mierzeniu. Tu nie chodzi o perfekcję tylko o wygodę.

To, że w miejskich sneakersach nosisz rozmiar 42, nie znaczy, że taki sam rozmiar zadziała w butach sportowych. Stopa w ruchu zachowuje się zupełnie inaczej. Wydłuża się, puchnie i przesuwa w przód.

Dlatego buty biegowe powinny mieć trochę zapasu (minimum jeden centymetr) nawet jeśli na co dzień nosisz wszystko ,,na styk”. Ten luz to gwarancja, że po 5 czy 10 kilometrach nie będziesz narzekać na pęcherze i bolesne otarcia.

Zdecydowanie: do uprawiania sportów lepiej ciut większe niż za małe. Nawet pół rozmiaru może robić ogromną różnicę. Za ciasny but to nie tylko dolegliwości bólowe. To też czarne paznokcie, ból śródstopia i moment, w którym stwierdzasz, że jednak bieganie nie jest dla Ciebie. Przecież nie o to chodzi. 

To pytanie pada częściej, niż myślisz. Zatem: ile zapasu w butach do takiej dyscypliny sportu jak bieganie czy nordic walking? Z przodu buta (tam, gdzie kończą się palce, a zaczyna czubek) powinno być około 0,5-1 cm wolnej przestrzeni. Chodzi o tyle miejsca, żeby duży palec mógł się lekko poruszać, ale nie miał poczucia, że pływa w środku.

Najprostszy sposób, żeby to sprawdzić? Włóż buta, dobrze go zasznuruj i spróbuj ruszyć palcami. Czujesz, że mają trochę swobody, ale nie ślizgają się na boki? To właśnie ten dany model butów jest w Twoim rozmiarze.

Jeśli kupujesz sportowe po raz pierwszy, łatwo wpaść w pułapkę: „Zawsze noszę 41, więc i teraz wybiorę 41”. W świecie sportowego obuwia to tak nie działa, bo rozmiar rozmiarowi nierówny. Dwie pary butów oznaczone jako EU 41 mogą różnić się długością wkładki nawet o kilka milimetrów. To w bieganiu robi sporą różnicę.

Dlatego lepiej niż patrzeć na metkę, zmierz swoją stopę w centymetrach. Pomiaru dokonaj wieczorem, gdy jest lekko opuchnięta po całym dniu (czyli w stanie najbardziej zbliżonym do tego, co dzieje się podczas biegu). Wystarczy postawić ją na kartce papieru, zaznaczyć koniec pięty i najdłuższego palca, a potem zmierzyć odległość. 

Kiedy już znasz długość stopy, dodaj około 0,5-1 cm zapasu, bo jak wspomnieliśmy wcześniej, podczas biegu i chodu stopa przesuwa się do przodu i lekko puchnie. Większość sportowców wybiera buty o pół do całego rozmiaru większe, niż te, które noszą na co dzień, ale to tylko punkt wyjścia. Każdy z nas ma trochę inne preferencje i inną budowę stopy. Dlatego testuj, mierz i słuchaj swojego ciała.

To może brzmieć banalnie, ale nie mierzymy butów do koszykówki czy biegowych na bosą stopę, ani w cienkich i bardzo grubych skarpetkach. Podczas mierzenia buta załóż to, w czym realnie zamierzasz biegać – czyli swoją standardową biegową skarpetkę. A jeśli używasz wkładek ortopedycznych lub specjalistycznych żelowych, też je włóż. To właśnie one wpływają na miejsce styku stopy z butem i końcowe dopasowanie obuwia.

Na koniec mała rada: jeśli masz wątpliwości między dwoma rozmiarami, to weź większy zapas. W dopasowanym obuwiu sportowym lepiej mieć 5 mm więcej niż 2 mm za mało. Twoje stopy Ci za to podziękują.

Przymierzasz nowe buty sportowe, stoisz przed lustrem i myślisz: „Chyba są okej”? Zamiast oceniać dopasowanie na sztywno, przejdź się po mieszkaniu, zrób kilka kroków jak do biegu i delikatnie podskocz. Takie ruchy lepiej pokażą, jak but zachowuje się podczas faktycznego użytkowania.

Zwróć szczególną uwagę na piętę. To newralgiczny punkt każdego biegowego buta. Jeśli pięta wyskakuje przy każdym kroku, to znak, że but jest za luźny. Ale jeśli masz wrażenie, że coś Cię tam blokuje, uwiera albo wręcz trzyma za mocno, to może być zbyt ciasno. 

Wybór butów do sportowych może wydawać się prosty, ale właśnie na etapie zakupów łatwo o decyzje, które szybko odbiją się na Twoim komforcie i zdrowiu. Otarcia, obijające się paznokcie, latająca pięta czy brak amortyzacji. To wszystko często wynika z pozornie drobnych błędów przy zakupie. Zobacz, czego lepiej unikać, żeby Twoje buty naprawdę działały na Twoją korzyść, a nie przeciwko Tobie.

1. Kupowanie butów na styk – lepiej o pół rozmiaru za duże niż za małe. Z przodu powinno być miejsce na lekki ruch palców, a pięta nie może być ściśnięta.
2. Kierowanie się tylko wyglądem – nie ma nic złego w tym, że chcesz, by Twoje buty były ładne. Problem zaczyna się wtedy, gdy ładny design przysłania funkcjonalność.
3. Kierowanie się wyłącznie promocją – nawet świetna okazja cenowa nie wynagrodzi Ci źle dopasowanego modelu. W butach sportowych liczy się wsparcie, amortyzacja, dobra podeszwa i dopasowanie do Twojej stopy i nawierzchni, po której najczęściej ćwiczysz.

Traktuj zakup butów biegowych jak inwestycję w swój komfort, zdrowie i przyjemność z biegania. Bo dobrze dobrane obuwie potrafi zmienić naprawdę wiele.