Czy od żelaza się tyje?

Czy brak żelaza powoduje tycie czy otyłość? Sam niedobór żelaza we krwi ani jego niski poziom zwykle nie powodują bezpośrednio tycia. Choć może to sprzyjać przybieraniu na wadze pośrednio. Jak to możliwe? Zbyt niski poziom żelaza w organizmie wpływa na jego funkcjonowanie i jakość życia. Objawami niskiego stężenia żelaza we krwi są ciągłe zmęczenie, senność i brak energii do wysiłku fizycznego. W rezultacie wiele osób całkowicie z niego rezygnuje, co może skutkować właśnie przybieraniem na wadze. 

Żelazo jest również potrzebne do transportu tlenu w organizmie. Przy jego niedoborze komórki otrzymują mniej tlenu, przez co metabolizm spowalnia. Ponadto organizm może wysyłać sygnały o zapotrzebowaniu na szybkie źródło energii, co zwiększa ochotę na słodycze lub wysokokaloryczne przekąski. Co więcej, zbyt niski poziom żelaza może wpływać na hormony tarczycy, wywołując objawy podobne do niedoczynności, które u części osób wiążą się z przyrostem masy ciała.

U wielu osób z niedoborem żelaza oraz niedokrwistością występuje raczej osłabienie, bladość skóry, zadyszka, łamliwe włosy, a nawet ich wypadanie, lecz sama waga się nie zmienia. Nie ma więc bezpośredniego powiązania między anemią a tyciem. Jednak mimo tego takie objawy niedoboru żelaza są alarmujące i wymagają skonsultowania się z lekarzem. 

Niedobór żelaza może wynikać z różnych przyczyn, takich jak krwawienia, obfite miesiączki, zaburzenia miesiączkowania, ciąża czy zwiększona podaż składników odżywczych u kobiet w ciąży. W takich sytuacjach organizm zużywa więcej żelaza, które jest niezbędne do produkcji hemoglobiny, transportu tlenu oraz funkcjonowania wielu procesów metabolicznych w narządach. U części osób mogą pojawiać się także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty czy zaparcia stolca. Niski poziom żelaza wpływa również na funkcjonowanie układu nerwowego oraz produkcję neuroprzekaźników, takich jak dopamina, co może pogarszać samopoczucie.

Podobnie jak od niedoboru żelaza, tak i w przypadku przyjmowania preparatów z żelazem nie ma ryzyka bezpośredniego wzrostu wagi. Takie suplementy czy leki uzupełniają jedynie niedobór tego pierwiastka w organizmie i pomagają w leczeniu chorób takich jak anemia. A przybieranie na wadze nie jest możliwe, bo nie zawierają praktycznie kalorii.

Czasami jednak po rozpoczęciu suplementacji można zauważyć niewielki wzrost wagi pośrednio. Dzieje się tak dlatego, że gdy poziom żelaza wraca do normy, poprawia się samopoczucie, zmniejsza się zmęczenie, a organizm zaczyna lepiej funkcjonować. Może wtedy wrócić normalny apetyt, który wcześniej był osłabiony przez niedobór. U części osób prowadzi to do jedzenia większych porcji lub częściej niż wcześniej. Nie ma więc bliskiej zależności między żelazem w tabletkach a tyciem.

Zaleca się łączenie produktów bogatych w żelazo z tymi, które zawierają witaminę C, która zwiększa jego przyswajalność. Z kolei niektóre napoje i składniki diety, takie jak kawa, herbata czy duże ilości wapnia, mogą utrudniać przyswajanie żelaza z przewodu pokarmowego. Dzięki odpowiedniemu komponowaniu posiłków można skuteczniej zmniejszyć niedobory i wspierać leczenie anemii. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić również dodatkową suplementację innych składników, takich jak witamina B12 czy kwas foliowy, które wspierają proces tworzenia czerwonych krwinek i prawidłową produkcję hemoglobiny.

Podsumowując, odpowiedź na pytanie, czy od niedoboru żelaza się tyje, jest negatywna. Nie można jednak wykluczyć, że niski poziom żelaza we krwi może pośrednio przyczyniać się do problemów z wagą. Ważna jest więc zbilansowana dieta, zawierająca produkty bogate w żelazo. Z kolei wegetarianie i weganie mogą potrzebować suplementacji w tym zakresie. Przy czym zawsze należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ nadmiar żelaza również jest niebezpieczny.