Etykieta dojo w karate

Dojo jest miejscem treningu oraz przestrzenią nauki, w której uczniowie uczą się szacunku, pokory, odpowiedzialności, dyscypliny i koncentracji. Z kolei etykieta dojo jest zbiorem zasad obowiązujących podczas treningów. Pomagają one stworzyć atmosferę bezpieczeństwa i wzajemnego zaufania. Mają znaczenie również dlatego, że uczą młodych karateków, że prawdziwy rozwój w równym stopniu polega na zdobywaniu siły fizycznej oraz kształtowaniu charakteru.

Etykieta dojo przypomina, że każdy, niezależnie od stopnia zaawansowania, zasługuje na szacunek, nieważne, czy to partner, sensei czy shihan (tytuł nadawany doświadczonemu nauczycielowi sztuki walki). Wszystko to wpływa na rozwój właściwej postawy adeptów sztuki walki, a przy tym przygotowuje do stosowania zasad karate także poza dojo.

Przestrzeganie etykiety dojo powinno być widoczne w codziennym zachowaniu karateki, od momentu wejścia na salę aż do zakończenia treningu. Każdy gest i sposób postępowania ma swoje znaczenie. Poniższe zasady pomagają w utrzymaniu właściwej atmosfery treningu i uczą odpowiedniej postawy podczas praktykowania sztuki walki.

1. Przed wejściem wykonuje się ukłon rei. Do dojo wchodzi się spokojnie i z odpowiednim nastawieniem. Trening często rozpoczyna i kończy krótka chwila wyciszenia, czyli mokuso.
2. Przygotowanie do treningu – strój karate (karategi) ma być czysty i poprawnie założony.
Należy punktualnie przybyć na zajęcia, a przed rozpoczęciem treningu przygotowuje się miejsce i sprzęt.
3. Początek treningu – uczniowie ustawiają się według stopni zaawansowania. Wykonują ukłon na rozpoczęcie treningu.
4. Ćwiczy się z zaangażowaniem i szacunkiem partnera. Poprawki instruktora przyjmuje się z pokorą.
5. Po zakończeniu ćwiczeń wykonuje się ukłon i dziękuje instruktorowi oraz partnerom treningowym.

Jednym z najważniejszych elementów karate Shotokan jest Dojo Kun (zwane przysięgą dojo), czyli pięć zasad, które przypominają karatekom, jak powinni postępować podczas treningu, ale także w codziennym życiu. Kładą one nacisk na wartości takie jak uczciwość, wytrwałość, szacunek i samokontrola. Do pięciu zasad należą:

1. Hitotsu! Kekki no yu o imashimuru koto – dąż do doskonałości charakteru.
Karate pomaga rozwijać silny i uczciwy charakter.

2. Hitotsu! Makoto no michi o mamoru koto – bądź wierny i prawy. Oznacza to, że należy być uczciwym wobec siebie i innych.

3. Hitotsu! Doryoku no seishin o yashinau koto - staraj się i rozwijaj ducha wytrwałości. Sukces wymaga pracy, cierpliwości i systematyczności.

4. Hitotsu! Reigi o omonzuru koto – szanuj innych. Szacunek jest podstawą relacji między ludźmi.

5. Hitotsu! Keki no yu o imashimuru koto – powstrzymuj gwałtowne zachowania. Prawdziwa siła oznacza kontrolę nad sobą, a nie agresję.

Zasady etykiety dojo są podobne we wszystkich stylach karate. Zarówno w klubach karate Kyokushin, jak i Shotokan czy Goju-Ryu, duży nacisk kładzie się na szacunek, dyscyplinę, ukłony oraz przestrzeganie zasad obowiązujących podczas treningów. Nie chodzi jednak wyłącznie o formalne gesty, ale przede wszystkim o kształtowanie odpowiedniej postawy.