Bouldering a wspinaczka z liną i uprzężą – rodzaje wspinaczki skałkowej

Bouldering to rodzaj wspinaczki, który polega na pokonywaniu krótkich i intensywnych tras. W Polsce mówi się o tej dyscyplinie głazownictwo, a wynika to z faktu, że pojedyncze głazy lub niewielkie masywy skalne są najlepszymi obiektami do wspinania. Trening boulderowy często wykonuje się na ściance wspinaczkowej na hali, co jest zalecane szczególnie w okresie zimowym i dla osób stawiających pierwsze kroki w tej dziedzinie. 

Celem przepraw boulderowych jest sprawne przejście trasy wymagającej kontroli ruchu, równowagi i planowania. Od pasjonatów tej dyscypliny wymagana jest siła i sprawność fizyczna, a także technika dostosowana do poziomu trudności skały. Dla lepszej orientacji wprowadzono dwie skale opisujące stopień trudności:

• amerykańska – skala Verm oznaczana jest za pomocą litery V i cyfry oznaczającej poziom trudności (V17)
  
• francuska – oznaczana cyfrą i symbolem A na końcu (9A to skała najtrudniejsza do zdobycia).

Wspinaczki boulderowe odbywają się bez asekuracji specjalistycznego sprzętu. Jedyną formą zabezpieczenia przed upadkiem jest specjalny materac (crash) rozłożony pod formacją skalną. Nie stosuje się tu lin i uprzęży, dlatego większość boulderów wybiera skałki o wysokości do 3-4 metrów, co zmniejsza ryzyko kontuzji w razie upadku. 

Wspinaczka tradycyjna to najbardziej naturalna forma wspinania. Ten rodzaj wspinania można trenować na wysokich skałach, pionowych masywach, a nawet na spodniej części półek poruszając się w pozycji poziomej. Bezpieczną walkę z grawitacją umożliwia system linowy wykorzystywany do asekuracji. W przypadku utraty przyczepności wspinacz zawiesza się na linach, a druga osoba asekuruje liny z dołu z poziomu gruntu. 

Klasyczna wspinaczka większy nacisk kładzie na umiejętności techniczne. Konieczne jest nie tylko pokonywanie trudności i szukanie najlepszej drogi wspinaczkowej. Wspinaczka wymaga umiejętności zakładania solidnych punktów asekuracyjnych w naturalnych szczelinach skały. Po zakończeniu drogi haki zwykle się zdejmuje, więc skała pozostaje nienaruszona. 

System asekuracyjny jest zestawem sprzętu i technik jego montażu, które mają chronić wspinacza przed upadkiem i zmniejszać jego skutki. Żeby nie odpaść od ścianki, wykorzystuje się następujące akcesoria:

• lina wspinaczkowa – elastyczna, która będzie pochłaniała energię upadku;
  
• uprząż – łączy wspinacza z liną i rozkłada siłę podczas zjazdu;
  
• przyrząd asekuracyjny – służy do kontroli liny i zatrzymania jej w razie upadku;
  
• punkty asekuracyjne – karabinki, ekspresy, kotwy lub kości, które łączą linę ze skałą lub ścianką;
  
• asekurant – osoba trzymająca linę z dołu, odpowiedzialna za bezpieczeństwo wspinacza.
  

Bouldering i wspinaczka to dyscypliny, w których chodzi o to, żeby wspiąć się na masyw skalny. To nie jedyne podobieństwa, ponieważ w obu sportach można zauważyć: 

• podstawowy sprzęt – w obu dyscyplinach wspinacze korzystają ze specjalistycznego obuwia (buty wspinaczkowe) i magnezji poprawiającej chwyt;
  
• umiejętności techniczne – obie dyscypliny rozwijają koordynację, siłę, koncentrację i planowanie ruchu.
  
• problem trasy – celem w obu gałęziach jest pokonanie drogi wspinaczkowej, wybierając najlepsze rozwiązania. Nie ma jednego sposobu, a każdy ze wspinaczy planuje własną trasę. 

Elementem najbardziej wyróżniającym obie dyscypliny jest zastosowanie lin i uprzęży asekuracyjnych we wspinaczce, czego nie ma boulder. Bouldering vs wspinaczka – oto najważniejsze różnice:

• wysokość – głazownictwo uprawia się na formacjach skalnych do wysokości 4 - 5 metrów, z których można zeskoczyć na crashpady. Wspinaczka może prowadzić po bardzo wysokich blokach skalnych, dlatego poziom ryzyka jest większy; 
  
• styl ruchu – we wspinaczce ceniona jest wytrzymałość, poczucie rytmu i strategia, z kolei bouldering wymaga siły, dynamiki i technicznych ruchów ciała;
  
• czas wspinaczki – bouldering opiera się na krótkich trasach trwających do kilku minut. Tymczasem wspinaczka trwa nawet około godziny w jedną stronę. 

Wiele początkujących osób, które chcą zacząć przygodę ze wspinaczką, ma podobny dylemat: bouldering a wspinaczka sportowa? Który z wariantów jest lepszy dla początkujących, a który dla profesjonalistów?

• Bouldery, zwłaszcza przy wspinaczce na niskie masywy skalne, mają niższy próg wejścia. By rozpocząć przygodę z boulderingiem, wystarczy woreczek na magnezję, dobre buty i podstawowa kondycja fizyczna. Boulderować można w towarzystwie lub samemu, a poziom ryzyka jest niewielki.
• Wspinaczka sportowa wymaga lepszych umiejętności technicznych, dlatego początkowo bywa trudna dla amatorów. W trakcie wspinania trzeba pamiętać o systemach zabezpieczenia, a tajniki wbijania haków opanowuje się dosyć długo.

Bouldering a wspinaczka – co wybrać na początek? Zarówno pod względem przygotowania technicznego, jak i sprzętowego łatwiej na początek zostać boulderem, niż wspinaczem. Obie aktywności dostarczają jednak ogromnej satysfakcji, wspierają rozwój fizyczny i są dobrym sposobem na spędzenie wolnego czasu.