Jak wyciągnąć kleszcza? Sprawdź, jak bezpiecznie usunąć kleszcza ze skóry

Kleszcze to małe pajęczaki, które żerują na krwi żywiciela. Zazwyczaj ich żywicielami są zwierzęta leśne i łąkowe, a czasem pies czy kot. Z tego powodu stosuje się u zwierząt domowych ochronę przed kleszczami. Jeśli jednak na teren żerowania nawinie się człowiek, kleszcze chętnie korzystają z możliwości ukąszenia, zwłaszcza że w przeciwieństwie do sarny czy psa, człowiek jest o wiele mniej owłosiony. To sprawia, że kleszczowi łatwiej jest się wbić, podobnie zresztą jak komarom. Aby się przed tym chronić, warto nosić w lesie długie spodnie turystyczne. A czas, przez jaki pozostaje wbity w ranę, ma ogromne znaczenie dla zarażenia chorobami na przykład tego, czy bakterie przenikną do Twojego organizmu.

Co zrobić po usunięciu kleszcza? Jak najszybciej go wyjąć. Badania wskazują, że w ciągu pierwszych 24 godzin ryzyko zarażenia boreliozą jest najmniejsze, a drastycznie wzrasta w momencie, gdy kleszcz jest wbity w skórę ponad dobę. W przypadku kleszczowego zapalenia mózgu czas ekspozycji nie jest aż tak istotny, tutaj o wiele lepiej chronią po prostu szczepienia, bo jest to choroba powodowana przez wirusy.

Wokół tego, jak wyjmować kleszcze, narosło wiele mitów. Niestety są one bardzo szkodliwe dla zdrowia osoby ugryzionej. Wiele z nich to przestarzałe metody usuwania kleszcza za pomocą narzędzi do tego nieprzeznaczonych. Po drugiej stronie znajdziesz próby straszenia osób ugryzionych koniecznością wykonywania natychmiastowej diagnostyki czy tym, aby udać się do lekarza po antybiotykoterapię tuż po ugryzieniu przez pajęczaka. A jak jest w rzeczywistości? Sprawdźmy!

Absolutnie nie należy niczym smarować kleszcza, aby sprowokować go do wyjścia. Jeśli posmarujesz go spirytusem czy tłuszczem, istnieje bardzo duże ryzyko, że wprowadzi on do krwiobiegu swoją ślinę wraz z patogenami. Nie smaruj kleszcza tłuszczem, wazeliną, lakierem do paznokci, olejkami ani alkoholem i nie przypalaj zapałką – to metody przestarzałe i szkodliwe.

W przypadku pęsety właściwą techniką jest wyciąganie ruchem pionowym, bez skręcania. Złap kleszcza jak najbliżej skóry i po prostu pociągnij. Jeśli używasz specjalistycznego haczyka lub karty do kleszczy, postępuj zgodnie z instrukcją producenta. Część narzędzi przewiduje delikatny obrót, jednak nie wykazano przewagi konkretnego kierunku. Kluczowe jest, by usunąć kleszcza szybko i bez zgniatania jego odwłoka. To najważniejsze w kontekście tego, jak skutecznie usunąć kleszcza.

Jak już wspomnieliśmy, najlepszym sprzętem jest pęseta o cienkich końcówkach. Nie oznacza to jednak, że jest to jedyne narzędzie do usuwania kleszczy. Czym wyciągać kleszcza? Alternatywą są przeznaczone do tego przyrządy: karta do kleszczy, lasso, haczyk. Zasada pozostaje ta sama: uchwyt jak najbliżej skóry, stabilny ruch bez zgniatania odwłoka i dezynfekcja po wszystkim. Wybór narzędzia ma mniejsze znaczenie niż technika i czas reakcji. Warto jednak mieć takie narzędzia w apteczce pod ręką.

Nawet osoba, która wie, jak bezpiecznie wyciągnąć kleszcza, przynajmniej raz w życiu spotkała się z sytuacją, gdy głowa kleszcza pozostała w skórze. Tutaj warto uspokoić wszystkich, którzy wpadają w panikę: pozostawienie samego aparatu gębowego nie zwiększa ryzyka zakażenia i nie sprawia, że choroby odkleszczowe są dla Ciebie większym zagrożeniem. Patogeny znajdują się w ślinie kleszcza, a jej rezerwuar jest w odwłoku. 

Jeżeli fragmenty są małe, nie musisz robić nic. Niewielkie części aparatu gębowego organizm wydali samoistnie. Skórę należy wtedy obserwować i utrzymywać w czystości. Duże, widoczne resztki możesz ostrożnie usunąć jałową igłą lub zlecić to personelowi medycznemu. W razie narastającego zaczerwienienia, bólu, wydzieliny lub gorączki skontaktuj się z lekarzem.

Sam zabieg zazwyczaj powoduje krótkotrwały dyskomfort porównywalny do wyjęcia drzazgi – nie powinien być bardzo bolesny. W większości przypadków można i warto usunąć kleszcza samodzielnie w domu, o ile dysponujesz pęsetą i zachowasz higienę. Do lekarza udaj się, jak nie wiesz, jak usunąć kleszcza z miejsca bardzo trudno dostępnego albo u malutkiego dziecka, a także w sytuacjach, gdy występują do tego wskazania na przykład masz zaburzenia krzepnięcia, przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub gdy pojawią się cechy miejscowego zakażenia.

Natychmiastowej konsultacji wymagają objawy sugerujące wczesną chorobę odkleszczową:

• rumień wędrujący powiększający się powyżej 5 cm,
  
• gorączka,
  
• bóle mięśni i stawów,
  
• powiększenie węzłów,
  
• objawy neurologiczne lub kardiologiczne.