Hormony a odchudzanie – jak możesz schudnąć i kontrolować wagę?

W kontekście redukcji masy ciała każdy hormon pełni określoną funkcję, a ich wzajemna równowaga ma wpływ na to, czy organizm spala, czy raczej odkłada nadmiar tkanki tłuszczowej. Często to właśnie gospodarka hormonalna wpływa na to, że jedna osoba chudnie szybciej, a druga wolniej lub wcale, nawet jeżeli dostarczają sobie taką samą ilość kalorii. 

Hormony regulują poziom energii i jakość metabolizmu, kontrolują apetyt i poziom głodu, mają wpływ na odkładanie tkanki tłuszczowej i ogólną prędkość spalania tłuszczu. Brak efektów odchudzania a hormony to tematy ściśle ze sobą powiązane. Jeżeli widzisz więc słabe efekty swoich starań, pomimo że rezultat powinien się już pojawić, być może świadczy to o tym, że masz rozregulowane hormony. 

Na tempo chudnięcia wpływ mają rozmaite czynniki, począwszy od osobistych uwarunkowań, poprzez genetykę, aż po jakość Twojej diety, odpowiednio wyliczoną podaż kalorii i zaangażowanie w treningi. Czasami jednak osobiste uwarunkowania są wzmacniane (lub osłabiane) przez działanie układu hormonalnego. Oto najważniejsze aspekty hormonalne wpływające na Twoje odchudzanie. 

Insulina to hormon produkowany przez trzustkę i regulujący poziom cukru we krwi. Zadaniem insuliny jest transport glukozy do komórek, gdzie może być ona wykorzystana jako energia. Problem pojawia się przy wysokim poziomie insuliny czy rozwoju insulinooporności. Bezpośredni wpływ może mieć na to nadmierne spożycie węglowodanów prostych i rozmaite błędy dietetyczne. 

W takiej sytuacji Twój organizm zamiast spalać tłuszcz, magazynuje go w formie komórek tłuszczowych. Redukcja jest zahamowana, bo tłuszcz z komórek, zamiast być uwalnianym, zostaje w nich i wpływa na zatrzymanie redukcji masy. 

Leptyna to hormon sytości, grelina zaś określana jest jako hormon głodu. Odpowiedni balans hormonów zapewnia równowagę między sytością a ochotą na jedzenie, wpływa bezpośrednio na to, jak dużo zjesz w ciągu dnia. Przekłada się to także na Twoje samopoczucie. 

Poziom leptyny informuje Twój mózg o tym, jaki zapas energii pozostał organizmowi. Z kolei poziom greliny rośnie wtedy, gdy organizm domaga się jedzenia. Przy zaburzeniach balansu tych hormonów pojawia się silny apetyt, spada sytość, a organizm wchodzi w tryb oszczędzania energii. 

Możesz odnosić mylne wrażenie, że Twoja dieta Ci nie wystarcza, choć tak naprawdę dla organizmu może być to odpowiednia ilość pożywienia potrzebna do skutecznego odchudzania. 

Hormony tarczycy odpowiadają za tempo przemian metabolicznych. Przy problemach takich jak niedoczynność tarczycy proces metabolicznego spalania kalorii zwalnia, pojawia się niski poziom energii, a Twoja masa ciała może rosnąć pomimo utrzymywania deficytu kalorycznego. 

To jeden z najczęstszych problemów pojawiających się przy temacie hormony a tycie – odchudzanie przy problemach z tarczycą jest dużym wyzwaniem. Osoby z otyłością i rozregulowaną tarczycą odkładają energię w postaci nadmiaru tkanki tłuszczowej, co powoduje błędne koło, bo nadmierna masa ciała wpływa na działanie tarczycy.

Hormon wzrostu wydzielany przez przysadkę mózgową wpływa na regenerację, rozwój masy mięśniowej i efektywne wykorzystywanie tłuszczu jako źródła energii. Wpiera proces, w którym organizm zaczyna uwalniać tłuszcz z komórek tłuszczowych i wykorzystuje go jako paliwo. 

Zaburzenia hormonu wzrostu mogą sprawiać, że organizm odkłada pozorny nadmiar kalorii w postaci tkanki tłuszczowej. 

Poziom hormonów płciowych także może mieć wpływ na tempo odchudzania i jego skuteczność. Te hormony regulują apetyt, rozmieszczenie i ilość tkanki tłuszczowej oraz metabolizm. Nadmiar estrogenów sprzyja odkładaniu tłuszczu na udach i biodrach, natomiast spadek, na przykład wśród kobiet z menopauzą, może mieć wpływ na otyłość brzuszną. 

Niedobór hormonów płciowych albo brak odpowiedniej równowagi może obniżać skuteczność diety i ćwiczeń.

Istotna jest też kontrola higieny snu. Skuteczne wysypianie się powoduje regulację wydzielania hormonów, wspiera procesy naprawcze i syntezę białek. Z kolei aktywność fizyczna poprawia wrażliwość na insulinę, wspiera spalanie tłuszczu i pomaga obniżać poziom hormonów blokujących odchudzanie. 

Regeneracja to także dbanie o dobrostan psychiczny. Ma on ogromny wpływ na balans hormonalny, dlatego należy zadbać o swój styl życia i obniżyć poziom stresu na co dzień. Sprawdzić się może joga, medytacja, ćwiczenia oddechowe. 

Jeżeli czujesz, że coś Ci utrudnia odchudzanie, mimo że Twoja dieta jest dobrze skomponowana, dbasz o deficyt kaloryczny i regularnie ćwiczysz, mogą być to sygnały, że w układzie hormonalnym dochodzi do zawirowań. Warto sprawdzić więc poziom estrogenów, szczególnie w przypadku kobiet, gdy mimo diety i starań zauważasz przybieranie na wadze. 

Wskazówką do konsultacji ze specjalistą jest także zaburzenie uczucia głodu i sytości – zbyt niski poziom leptyny czy rozregulowana grelina mogą oszukiwać Twój organizm, mimo że stosujesz najbardziej odżywczą dietę. 

Spadek energii po posiłku, senność, brak sił do funkcjonowania i skoki cukru mogą z kolei oznaczać insulinooporność. Dietetyk czy endokrynolog wskażą Ci potencjalne ryzyka i skierują na odpowiednie badania pozwalające zmierzyć poziom poszczególnych hormonów. 

Podsumowując – oprócz diety, deficytu kalorycznego i aktywności fizycznej, o skuteczności Twojego odchudzania często decydują hormony. Istotny jest poziom hormonów tarczycy, warto zbadać także hormony płciowe i wydzielanie glukagonu. Nawet najlepsza dieta nie pozwoli Ci efektywnie schudnąć, jeśli Twoja gospodarka hormonalna będzie zaburzona. 

Istotna jest dieta, regulacja snu i regeneracji, unikanie stresu oraz regularna aktywność fizyczna. Jeżeli mimo połączenia tych czynników nadal nie widzisz efektów odchudzania, warto sprawdzić wspomniane poziomy hormonów, bo to one mogą być tym czynnikiem, który hamuje Twoje starania.