Hatha joga – co to jest i na czym polega? Jakie są asany?

Z pewnością nikogo nie zdziwi fakt, że hatha joga przywędrowała do Europy z dalekiego Wschodu. W 1924 roku powstała pierwsza szkoła indyjska hatha jogi, założona przez Krishnamacharya. Technika rozwijana była przez wiele stuleci, a obecnie stosowana technika opiera się na tradycyjnych założeniach, które zostały dostosowane do potrzeb współczesnego odbiorcy. Natomiast pierwsze publiczne studio na Zachodzie, zostało zapoczątkowane przez Indrę Devi – hinduską piosenkarkę oraz instruktorkę jogi. Otworzyła ona szkołę hatha jogi w Hollywood w 1947 roku, przyczyniając się do popularyzacji jogi w Ameryce. Z czasem trend stał się obecny również w Europie.

Nazwa tego stylu jogi pochodzi od słowa hatha, oznaczającego siłę. Składa się ono z dwóch członów, gdzie -ha oznacza słońce, natomiast -tha oznacza księżyc. Podstawą tutaj są trzy bazowe elementy, na które składają się:

• siedząca pozycja ciała,
  
• procesy oczyszczające,
  
• kontrolowanie oddechu.

• Asany – określone pozycje jogiczne, potocznie nazywane ćwiczeniami. Przyjmowanie konkretnych pozycji wzmacnia różne partie ciała, a jednocześnie ma na celu doprowadzenie ćwiczącego do uzyskiwania wewnętrznej harmonii. Podobno wykonywanie asan przyczynia się także do stabilizacji określonych procesów zachodzących w organizmie.
  
• Pranayama – różnorodne techniki oddechowe. Joga przykłada szczególną wagę do kontroli oddechu. Odpowiednia kontrola umożliwia bowiem aktywację procesów oczyszczających ciało oraz cały układ nerwowy. Prawidłowo kontrolowany oddech sprzyja wyciszeniu oraz zarządzaniu emocjami.

Ten rodzaj jogi nie należy do najbardziej skomplikowanych stylów, dlatego często bywa zalecany osobom początkującym. Jednak bardzo istotne jest, aby podstawy ćwiczeń zostały opanowane w możliwie najbardziej poprawny sposób.

Z uwagi na fakt, że wiele osób posiada wrodzoną lub nabytą wadę postawy, nieprawidłowo wykonywane ćwiczenia mogą przyczynić się do jej pogłębienia. Ponadto istotne jest, aby nauczyć się poprawnie kontrolować oddech, unikając nienaturalnego wstrzymywania go. Nieumiejętne zarządzanie oddechem może doprowadzić do spięcia mięśni, co negatywnie wpływa na ciało i ogólne samopoczucie.

Równie istotnym zaleceniem jest, aby nie rozpoczynać ćwiczeń tuż po posiłku. Z uwagi na fakt, iż jest to styl wymagający intensywnego wysiłku fizycznego, warto przystępować do praktyki przed jedzeniem, lub kilka godzin po posiłku. Natomiast po zakończonej praktyce jogi zaleca się kilkanaście minut odpoczynku, w celu regulacji cyklu oddechowego.

Warto też zadbać o odpowiednie ubranie i akcesoria. Do praktyki asan potrzebne są: wygodny, dopasowany strój do jogi z elastycznego, oddychającego materiału, antypoślizgowa mata do jogi o grubości co najmniej 0,5 cm oraz ewentualnie skarpetki do jogi z antypoślizgową podeszwą (jeśli ćwiczenie boso jest niewygodne). Obuwie sportowe nie jest wymagane.

Ten element praktyki wykonywany jest w pozycji stojącej. Polega na rozstawieniu stóp na szerokość bioder i wykonaniu wdechu, unosząc równocześnie ręce do góry i splatając palce nad głową. Następnie ciężar ciała przenoszony jest na palce u stóp, a pięty unoszone do góry. Postawa górska wzmacnia mięśnie nóg, pleców, pośladków i ramion. Ponadto zapewnia również stabilność w stawach barkowych. Pozytywnie wpływa na poprawę wad postawy oraz niweluje dolegliwości związane z rwą kulszową.

Pozycja drzewa wykonywana jest na stojąco. Polega na zgięciu prawego kolana i ułożeniu stopy na wewnętrznej stronie lewego uda. Natomiast noga podporowa powinna być trzymana prosto, aby ułatwić utrzymanie równowagi. Może w tym pomóc skupienie wzroku na położonym przed sobą obiekcie. W tej pozycji należy wykonać wdech, unosząc ręce nad głowę. Następnie kontynuując długie i głębokie oddechy, wprowadzić ciało w stan rozluźnienia. Postawa drzewa wspomaga rozciąganie mięśni pleców, nóg i ramion. Ponadto stymuluje koncentrację i wpływa na zachowanie równowagi psychicznej oraz zwiększonej świadomości ciała.

Ćwiczenie rozpoczyna się od uniesienia rąk. Następnie przechodzi do skłonu w przód, rozpoczynając ruch od bioder. Końce palców u rąk i nóg należy trzymać w jednej linii z palcami stóp. Następnie należy lekko ugiąć kolana, aby nie były zablokowane, angażując tym samym mięśnie nóg. Na koniec ciężar ciała przenoszony jest na kule stóp, trzymając biodra powyżej kostek. Głowa powinna zwisać swobodnie. Wyjście z fałdy do przodu powinno odbywać się przy wykonaniu wdechu, kładąc ręce na kościach biodrowych. Ta postawa przyczynia się do łagodzenia stresu oraz rozluźnienia mięśni szyi, łydek i bioder. Ponadto pomaga wzmocnić uda i kolana.

Czy praktyka hatha jogi jest dla wszystkich? Otóż są to ćwiczenia o spokojnym charakterze, dzięki czemu sprawdzą się dla tych, którzy potrzebują wyciszenia, relaksu, zredukowania poziomu stresu i niwelowania napięć w ciele. Regularna praktyka wpływa na poprawę koncentracji oraz odpowiednią regulację oddechu.

Ponadto będzie odpowiednia również dla osób, które z powodu kontuzji lub schorzeń, nie mogą regularnie praktykować wzmożonej aktywności fizycznej. Jogę hatha mogą uprawiać seniorzy, osoby powracające do sportu po przerwie, a także aktywni sportowcy. 

Warto dodać, że joga będzie odpowiednia dla wszystkich osób pragnących zwiększyć świadomość własnego ciała, lub poszukujących skutecznego treningu psychofizycznego. Mogą ją praktykować także kobiety w ciąży, w celu poprawy samopoczucia, zwiększenia elastyczności i sprawności oraz niwelowania dolegliwości, takich jak bóle kręgosłupa. Należy pamiętać, że osoby z poważnymi schorzeniami, przewlekłymi dolegliwościami kręgosłupa lub kobiety w ciąży powinny zawsze skonsultować rozpoczęcie praktyki jogi z lekarzem, lub fizjoterapeutą, a zajęcia prowadzić pod okiem wykwalifikowanego i doświadczonego instruktora.

Hatha joga to rodzaj jogi łączącej klasyczne ćwiczenia fizyczne (asany) z technikami oddechowymi i elementami medytacji. Do praktyki wystarczy wygodny, dopasowany strój, antypoślizgowa mata do jogi i chęć pracy z ciałem oraz oddechem. Decydując się na rozpoczęcie treningu hatha, warto zapisać się na zajęcia jogi prowadzonej przez instruktora. Jeśli chcesz znaleźć grupę ćwiczącą w swoim mieście, warto skorzystać z wyszukiwarki Decathlon GO. Na stronie znajdziesz ważne wydarzenia i aktywności sportowe w swoim mieście. Natomiast chcąc rozpocząć praktykę w domu, dobrym pomysłem będzie zapoznanie się z profesjonalnymi filmami instruktażowymi, które dostępne są na różnych platformach online.